Rig Veda 4.29.3: Mandala 4, Sukta 29, Mantra 3

Sukta 4.29

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रावयेदस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टामनु प्र दिशं मन्दयध्यै । उद्वावृषाणो राधसे तुविष्मान्करन्न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च ॥

Transliteration

śrāvayéd asya kárṇā vājayádhyai júṣṭām ánu prá díśaṃ mandayádhyai | úd vāvṛṣāṇó rā́dhase tuvíṣmān káran na índraḥ su-tī́rthā́bhayaṃ ca ||

Translation

అతని కర్ణాలు వినునట్లు చేయుడి, అతడు బలసంపదల (వాజ) పరిపూర్ణతలను తెచ్చునట్లు; అతడు ఆనందించునట్లు ప్రియమైన ఆహ్వానాన్ని అన్ని దిశలలో ప్రసరింపజేయుడి. మా రాధస్‌ (సమృద్ధి) కొరకు తన ఉప్పొంగే మహాశక్తితో ఉదయించి, తువిష్మాన్ ఇంద్రుడు మాకు సుతీర్థం (శుభ దాటింపు/శుభ తీరం) మరియు అభయం స్థాపించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्रावयेत्: let (him) cause to hear / proclaim
• श्रावयेत्: (वाक्ये) विधेय-क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (श्रावयति, Caus.)

• अस्य: of him / of this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive) — ‘of him/this’
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्णा: (his) two ears
• कर्णा: कर्म (श्रावयेत्— whom/what to make hear)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)

• वाजयध्यै: in order to win/obtain the prize (vāja)
• वाजयध्यै: प्रयोजन (purpose) — ‘in order to…’
• Type: Verb
• Root: वाजय (नामधातु/denom. from वाज ‘prize, strength’)

• जुष्टाम्: pleasing, welcome, favored
• जुष्टाम्: विशेषण (दिशम्/प्रदिशम् प्रति)
• Type: Adjective
• Root: जुष् (PPP जुष्ट) / प्रातिपदिक: जुष्ट

• अनु: along, after, according to
• अनु: क्रियाविशेषण (अनुगमन/अनुसरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण (प्रवृत्ति/प्रसारण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र

• दिशम्: direction, quarter
• दिशम्: कर्म (अनु/प्र— ‘towards a direction’)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक: दिश्/दिशा)

• मन्दयध्यै: in order to gladden / exhilarate
• मन्दयध्यै: प्रयोजन (purpose)
• Type: Verb
• Root: मन्द् (मन्दयति, Caus.)

• उद्वावृषाणः: rising up, bulling forth / becoming mighty
• उद्वावृषाणः: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: उद् + वृष् (वृषाण ‘mighty/bull-like’; present participial/adjectival stem)

• राधसे: for bounty, for generosity
• राधसे: सम्प्रदान (for bestowal/benefit)
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• तुविष्मान्: very mighty, of great power
• तुविष्मान्: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: तुविष्मन् (प्रातिपदिक)

• करन्: doing, making
• करन्: कर्तृ-सम्बद्ध क्रियाविशेषण (इन्द्रः— ‘doing/making’)
• Type: Verb (participle)
• Root: कृ (करोति)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for us; or of us, contextually ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुतीर्थाभयम्: safe good-fording / a secure good crossing (a safe passage)
• सुतीर्थाभयम्: कर्म (करन्— what he makes/provides)
• Type: Noun (compound)
• Root: सु-तीर्थ + अभय (समास)

• च: and
• च: समुच्चय (and)
• Type: Indeclinable
• Root: च