Rig Veda 3.9.8 — Mandala 3, Sukta 9, Mantra 8

Sukta 3.9

Rishi: Gāthina Viśvāmitra

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

आ जुहोता स्वध्वरं शीरं पावकशोचिषम् । आशुं दूतमजिरं प्रत्नमीड्यं श्रुष्टी देवं सपर्यत ॥

Transliteration

ā́ juhotā svadhvaráṃ śīráṃ pāvakáśociṣam | āśúṃ dūtám ajiráṃ pratnám īḍyáṃ śruṣṭī deváṃ saparyata ||

Translation

స్వధ్వర (సుసంపన్న/స్వయంసిద్ధ) యజ్ఞంలో శీర (ప్రకాశవంత) పావకశోచిష్ (పవిత్ర జ్వాల) కలవానికీ ఆహుతి అర్పించండి. ఆ ఆశు, దూత, అజిర (అలసటలేని), ప్రత్న (ప్రాచీన), ఈడ్య (స్తుత్య) వానిని—శ్రుష్టి (ఆజ్ఞాకారి శ్రవణం)తో—దేవుని సేవించండి.

Word by Word

• आ: hither, forth (towards)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• जुहोता: offer (as oblation), sacrifice
• जुहोता: —
• Type: Verb
• Root: हु (जुहोति)

• स्वध्वरम्: the good/true sacrifice (well-ordered rite)
• स्वध्वरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्वध्वर (प्रातिपदिकम्; सु- + अध्वर)

• शीरम्: bright, splendid
• शीरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शीर (प्रातिपदिकम्)

• पावकशोचिषम्: with purifying flame/splendour
• पावकशोचिषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पावक-शोचिस् (समासः; पावक + शोचिस्)

• आशुम्: swift
• आशुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आशु (प्रातिपदिकम्)

• दूतम्: messenger
• दूतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिकम्)

• अजिरम्: quick, nimble
• अजिरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अजिर (प्रातिपदिकम्)

• प्रत्नम्: ancient, primeval
• प्रत्नम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिकम्)

• ईड्यम्: worthy of praise
• ईड्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: ईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; √ईड्/ईळ् ‘स्तुतौ’)

• श्रुष्टी: with obedience/ready service
• श्रुष्टी: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: श्रुष्टि (प्रातिपदिकम्)

• देवम्: the god (Agni)
• देवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिकम्)

• सपर्यत: worship, attend, serve
• सपर्यत: —
• Type: Verb
• Root: सपऱ्/सपर्य् (सपर्यति ‘पूजायाम्/सेवायाम्’)