Rig Veda 3.9.3: Mandala 3, Sukta 9, Mantra 3
Sukta 3.9
Rishi: Gāthina Viśvāmitra (traditional attribution for RV 3.9)
Devata: Agni (as inner divine Will and priest-power)
Chandas: Trishtubh (probable for RV 3.9; verify pada-count in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
अति तृष्टं ववक्षिथाथैव सुमना असि । प्रप्रान्ये यन्ति पर्यन्य आसते येषां सख्ये असि श्रितः ॥
Transliteration
áti tṛṣṭáṃ vavakṣithā́thaíva sumánā asi | práprā́nye yánti páry anyá āsate yéṣāṃ sákhye ási śritáḥ ||
Translation
నీవు మమ్మల్ని కఠినంగా నలిపే ప్రతిఘటనను దాటి మోసికొనిపోయావు; అందుచేత నీవు అంతరంలోని స్వచ్ఛమైన ఆనందమవుతావు. కొందరు మార్గంలో ముందుకు సాగుతారు, మరికొందరు చుట్టూ పరివేష్టించి కాపాడుతారు—యెవరి సఖ్యంలో (మైత్ర్యంలో) నీవు ప్రతిష్ఠితుడవో వారు.
Word by Word
अतिbeyond, exceedingly
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
तृष्टम्thirsted-for; desired; eagerly
तृष्टम्:
Karma (क्रियाविशेषणवत्/परिमाण)
TypeAdjective
Rootतृष् (धातु) → तृष्ट (कृदन्त/विशेषण)
ववक्षिथyou have carried / conveyed
ववक्षिथ:
—
TypeVerb
Rootवह्/वक्ष् (धातु; वहति/वक्षति ‘to carry, convey’)
अथthen, and then
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
एवindeed, just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
सुमनाःkind-minded; gracious
सुमनाः:
Kartā (विशेष्य-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootसु- + मनस् (प्रातिपदिक) → सुमनस्
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
प्रान्येsome (go) forth; others
प्रान्ये:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootप्र + अन्य (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → प्रान्य
यन्तिthey go
यन्ति:
—
TypeVerb
Rootया (धातु ‘to go’)
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
अन्येothers
अन्ये:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आसतेthey sit
आसते:
—
TypeVerb
Rootआस् (धातु ‘to sit’)
येषाम्of whom; whose
येषाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम) → येषाम्
सख्येin friendship; in alliance
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; ‘friendship, alliance’)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
श्रितःresorted to; attached; resting upon
श्रितः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootश्रि (धातु ‘to lean on, resort’) → श्रित (कृदन्त)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.