Rig Veda 3.47.5 — Mandala 3, Sukta 47, Mantra 5
Sukta 3.47
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra (Marutvant)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
मरुत्वन्तं वृषभं वावृधानमकवारिं दिव्यं शासमिन्द्रम् । विश्वासाहमवसे नूतनायोग्रं सहोदामिह तं हुवेम ॥
Transliteration
marútvantaṃ vṛṣabháṃ vāvṛdhānám ákavāriṃ divyáṃ śā́sám índram | viśvā́sāham ávase nū́tanāyógram sahodā́m ihá táṃ huvema ||
Translation
మరుతులతో సహచరుడై, నిత్యం వృద్ధి చెందే వృషభుడు—అకవారి (కంచుడు కాదు), దివ్య శాసకుడైన ఇంద్రుని—విశ్వసాహుడిని, నూతన సహాయార్థం, ఉగ్రుడైన బలదాతను—ఇక్కడ మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము.
Word by Word
मरुत्वन्तम्Marut-possessing, accompanied by the Maruts
मरुत्वन्तम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-विशेष्यः ‘इन्द्रम्’)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (मरुत् + -वन्त्)
वृषभम्the bull (strong one)
वृषभम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun (used as epithet)
Rootवृषभ
वावृधानम्grown, strengthened, ever-increasing
वावृधानम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√वृध् (वर्धने) → वावृधान (perf. participle)
अकवारिम्swift/impetuous (RV epithet; lit. ‘having akavāri’/‘not-to-be-checked’—traditional sense: very swift)
अकवारिम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootअकवारि (प्रातिपदिक; RV-विशेषण, ‘अक’ + ‘वारि’ इत्यादि व्युत्पत्तिः अनिश्चित/निरुक्त-परम्परा)
दिव्यम्heavenly, divine
दिव्यम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (← दिव् ‘द्युतौ/स्वर्गे’)
शासम्the ruler, the one of command/discipline
शासम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषण-रूपेण: ‘शासन-स्वभावम्’)
TypeNoun
Rootशास (← √शास् ‘शासने/आज्ञायाम्’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हुवेम—आह्वानस्य कर्म)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
विश्वासाहम्all-conquering, victorious over all
विश्वासाहम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (bahuvrīhi epithet)
Rootविश्वासाह (विश्व + साह ‘to conquer/endure’)
अवसेfor help, for protection
अवसे:
सम्प्रदान (उद्देश्यः: ‘सहाय्याय/रक्षणाय’)
TypeNoun
Rootअवस् (← √अव् ‘रक्षणे/सहाय्ये’)
नूतनायfor the new (fresh) [aid/impulse]
नूतनाय:
सम्प्रदान (अवसे—‘नूतनाय’ = ‘नवाय/नवीनाय’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootनूतन
उग्रम्mighty, fierce
उग्रम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र
सहोदाम्giver of strength/power
सहोदाम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (agentive epithet)
Rootसहोदा (सहस् + दा ‘giver’) / सहोद (RV-प्रातिपदिक ‘strength-giving’)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootइह
तम्him
तम्:
कर्म (हुवेम—‘him’)
TypePronoun
Rootतद्
हुवेमlet us call/invoke
हुवेम:
क्रिया (यजमान-वक्ता कर्ता)
TypeVerb
Root√हू (आह्वाने)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.