Rig Veda 3.43.7: Mandala 3, Sukta 43, Mantra 7

Sukta 3.43

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra (Soma-drinker; liberator of the cows/rays)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र पिब वृषधूतस्य वृष्ण आ यं ते श्येन उशते जभार । यस्य मदे च्यावयसि प्र कृष्टीर्यस्य मदे अप गोत्रा ववर्थ ॥

Transliteration

índra píba vṛ́ṣadhūtasya vṛ́ṣṇa ā yáṃ te śyēná uśaté jabhā́ra | yásya máde cyāváyasi prá kṛ́ṣṭīr yásya máde ápa gotrā́ vavártha ||

Translation

హే ఇంద్రా, హే వృషణ్, వృషధూత (బలవంతులచే శుద్ధి/వడకట్టబడిన) సోమాన్ని పానంచేయి—ఆతురుడైన శ్యేన (గద్ద) నీకోసం తెచ్చినదే. దాని మదంలో నీవు కృష్టులు/ప్రజలను ముందుకు కదిలిస్తావు; దాని మదంలో నీవు గోత్రం (కిరణాలు/గోములను బంధించే ఆవరణం) తొలగించి దూరంగా గిర్రున తిప్పివేశావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पिब: drink
• पिब: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: पा (पाने)

• वृषधूतस्य: of the bull-stirred / strongly-shaken (Soma)
• वृषधूतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (genitive attribute)
• Root: वृषधूत (प्रातिपदिक; वृषन् + धूत)

• वृष्णः: of the bull / of the mighty one
• वृष्णः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards
• आ: (क्रिया-विशेषण) —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• यम्: which (Soma)
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you / of you
• ते: सम्प्रदान (दत्त-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्येनः: the falcon
• श्येनः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• उशते: to the desiring one; for (you) who desire
• उशते: सम्प्रदान (इच्छार्थ-लक्ष्य) / विशेषण
• Type: Adjective (to ‘श्येनः’)
• Root: वश्/उश् (कामे) → उशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• जभार: has brought
• जभार: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: भृ (भरणे) with preverb ज- (वेदिक परिपूर्ण/आगम)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदे: in the exhilaration / intoxication
• मदे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• च्यावयसि: you set in motion / you drive away
• च्यावयसि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: च्यु (च्यवने) + णिच् (कारक) → च्यावयति

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रिया-विशेषण) —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• कृष्टीः: the peoples, tribes
• कृष्टीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: कृष्टि (प्रातिपदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदे: in the exhilaration
• मदे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• अप: away
• अप: (क्रिया-विशेषण) —
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/निपात)

• गोत्रा: the cow-pens; enclosures (of the cows)
• गोत्रा: कर्म
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)

• ववर्थ: you opened / you made turn aside (removed)
• ववर्थ: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: वृ (वरणे/आवरणे/वर्तने) → ववर्थ (लिट्)