Rig Veda 3.31.14: Mandala 3, Sukta 31, Mantra 14

Sukta 3.31

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

मह्या ते सख्यं वश्मि शक्तीरा वृत्रघ्ने नियुतो यन्ति पूर्वीः । महि स्तोत्रमव आगन्म सूरेरस्माकं सु मघवन्बोधि गोपाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.31.14

Transliteration

mahyā́ te sakhyáṃ vaśmi śaktī́r ā́ vṛtraghne niyúto yanti pūrvī́ḥ | máhi stotrám ava ā́ganma sūrér asmā́kaṃ sú maghavan bodhi gopā́ḥ ||

Translation

మహత్తర కార్యార్థం నేను నీ సఖ్యాన్ని వరిస్తాను; హే వృత్రఘ్న, నీ ప్రాచీన యుక్త శక్తులు (నియుతః) వచ్చుచున్నవి. సూర్యజ (ప్రకాశమయ) సహాయార్థం మేము మహత్తర స్తోత్రంతో వచ్చాము; హే మఘవన్, మా కోసం మేల్కొను—కిరణ-గోవుల గోపుడవై ఉండు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मह्यै: to me
• मह्यै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (प्रातिपदिक) → अस्मद्

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वम् (प्रातिपदिक) → युष्मद्

• सख्यम्: friendship
• सख्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक) < सखि

• वश्मि: I desire / I seek
• वश्मि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वश् (धातु) ‘इच्छ्/वाञ्छ्’ (वेदिक)

• शक्तीः: powers, abilities
• शक्तीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)

• आ: towards, hither
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• वृत्रघ्ने: O Vṛtra-slayer
• वृत्रघ्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृत्रघ्न (प्रातिपदिक) = वृत्र + घ्न (हन्-धातु से)

• नियुतः: teams (of steeds), yoked pairs
• नियुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नियुत् (प्रातिपदिक)

• यन्ति: go, come
• यन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु) ‘गच्छ्’

• पूर्वीः: many/earlier, former
• पूर्वीः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• महि: greatly
• महि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय) / मह् (प्रातिपदिक-सम्बद्ध)

• स्तोत्रम्: hymn, praise
• स्तोत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक) < स्तु (धातु)

• अव: down, forth
• अव: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• आगन्म: we came / we have come
• आगन्म: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + आ (उपसर्ग)

• सूरेः: of the patron (bounteous lord)
• सूरेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (प्रातिपदिक) → अस्मद्

• सु: well, kindly
• सु: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सु (निपात)

• मघवन्: O bounteous one (Maghavan)
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक) < मघ (धन/दान)

• बोधि: be aware, take heed
• बोधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)

• गोपाः: protector of cows / protector
• गोपाः: कर्तृ (सम्बोधनार्थेऽपि प्रयुज्यते)
• Type: Noun
• Root: गोपा (प्रातिपदिक) = गो + पा (पा ‘रक्ष्’)