Rig Veda 3.14.4: Mandala 3, Sukta 14, Mantra 4

Sukta 3.14

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (praised also by Mitra, Varuṇa, Maruts)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

मित्रश्च तुभ्यं वरुणः सहस्वोऽग्ने विश्वे मरुतः सुम्नमर्चन् । यच्छोचिषा सहसस्पुत्र तिष्ठा अभि क्षितीः प्रथयन्त्सूर्यो नॄन् ॥

Transliteration

mitráś ca túbhyaṃ váruṇaḥ sahasvo’gne víśve marútaḥ sumnám arcan | yác chóc iṣā sahasas-putra tíṣṭhā abhí kṣitī́ḥ pratháyan sū́ryo nṝ́n ||

Translation

మిత్రుడు, వరుణుడు, అలాగే సమస్త మరుతులు, హే సహస్వన్ అగ్నీ, నీ సుమ్నం (అనుగ్రహం)ను స్తుతిస్తారు. నీవు నీ శోచిషా (జ్వాల)తో, హే సహసస్-పుత్రా, నిలిచి, సూర్యుని వలె మా నివాసలోకాలను విస్తరింపజేసి, మనుష్యులను విస్తరింపజేస్తావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• सहस्वः: mighty, powerful
• सहस्वः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्वन् (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• सुम्नम्: favor, grace
• सुम्नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सुम्न (प्रातिपदिक)

• अर्चन्: praised, sang
• अर्चन्: —
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• यत्: which (that)
• यत्: कर्म (आन्तरिक-सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• शोचिषा: with flame, with radiance
• शोचिषा: करण
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)

• सहसः: of strength, of might
• सहसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• पुत्र: O son
• पुत्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• तिष्ठ: stand, remain
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• अभि: towards, over
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि

• क्षितीः: the dwellings/lands
• क्षितीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक)

• प्रथयन्: spreading, extending
• प्रथयन्: कर्तृ (कृदन्त-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्रथ् (धातु)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• नॄन्: men, people
• नॄन्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)