Rig Veda 2.35.9: Mandala 2, Sukta 35, Mantra 9

Sukta 2.35

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Apāṃ Napāt

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अपां नपादा ह्यस्थादुपस्थं जिह्मानामूर्ध्वो विद्युतं वसानः । तस्य ज्येष्ठं महिमानं वहन्तीर्हिरण्यवर्णाः परि यन्ति यह्वीः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.35.9

Transliteration

apā́ṃ napā́dā́ hy ásthād upásthaṃ jihmā́nām ūrdhvó vidyútaṃ vásānaḥ | tásya jyéṣṭhaṃ mahimā́naṃ váhantīr híraṇya-varṇāḥ pári yanti yahvī́ḥ ||

Translation

అపాం నపాత్ నిజముగా వంకర ప్రవాహముల ఒడిలో ఆసనం పొందెను—నిటారుగా, విద్యుత్తును వస్త్రముగా ధరించి. అతని జ్యేష్ఠ మహిమను మోసుకొనుచు, స్వర్ణవర్ణముగల మహా జలధారలు అతనిని చుట్టూ పరిభ్రమించుచున్నవి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘अपां’ = ‘जलानाम्’
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक) ‘जल’

• नपात्: the offspring/son (Apāṃ Napāt)
• नपात्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नपात् (प्रातिपदिक) ‘पुत्र/वंशज’

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• हि: indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• अस्थात्: stood up, arose
• अस्थात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) ‘तिष्ठति/स्थितिः’

• उपस्थम्: the lap/abode, the near place
• उपस्थम्: कर्म (गत्यर्थे/प्राप्त्यर्थे) — ‘उपस्थम्’ = ‘आश्रयम्/समीपम्’
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक) ‘अङ्क/समीप/आश्रय’

• जिह्मानाम्: of the winding/crooked (waters/streams)
• जिह्मानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘जिह्मानाम् (अपाम्)’
• Type: Adjective
• Root: जिह्म (प्रातिपदिक) ‘तिर्यक्/वक्र’

• ऊर्ध्वः: upright, rising
• ऊर्ध्वः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक) ‘उन्नत’

• विद्युतम्: lightning, radiance
• विद्युतम्: कर्म (वसानः इत्यस्य) — ‘विद्युतम्’ = ‘दीप्तिम्/प्रभाम्’
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक) ‘विद्युत्/दीप्ति’

• वसानः: wearing, clothed in
• वसानः: कर्तृ (कर्तृ-सम्बद्धः) — ‘(सः) वसानः’
• Type: Participle
• Root: वस् (धातु) ‘वस्त्रे धारयति/आच्छादयति’ → वसान (कृदन्त) वर्तमानकाले

• तस्य: of him/its
• तस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ज्येष्ठम्: the greatest
• ज्येष्ठम्: कर्म (वहन्तीः इत्यस्य) — ‘ज्येष्ठम् (महिमानम्)’
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक) ‘श्रेष्ठ/प्रथम’

• महिमानम्: majesty, greatness
• महिमानम्: कर्म (वहन्तीः)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक) ‘महत्त्व/महिमा’

• वहन्तीः: bearing, carrying
• वहन्तीः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: वह् (धातु) ‘वहति/धारयति/नयति’ → वहन्ती (कृदन्त) वर्तमानकाले

• हिरण्यवर्णाः: golden-colored
• हिरण्यवर्णाः: कर्तृ-विशेषण (वहन्तीः/यन्ति)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य-वर्ण (समास-प्रातिपदिक) ‘स्वर्णवर्ण’

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• यन्ति: they go, move
• यन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु) ‘गच्छति’

• यह्वीः: the mighty/impetuous (streams)
• यह्वीः: कर्तृ (हिरण्यवर्णाः वहन्तीः … यन्ति) — आपः/नद्यः
• Type: Noun/Adjective
• Root: यह्वी (प्रातिपदिक) ‘वेगवती/महती (नदी)’