Rig Veda 2.33.10: Mandala 2, Sukta 33, Mantra 10

Sukta 2.33

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अर्हन्बिभर्षि सायकानि धन्वार्हन्निष्कं यजतं विश्वरूपम् । अर्हन्निदं दयसे विश्वमभ्वं न वा ओजीयो रुद्र त्वदस्ति ॥

Transliteration

árhan bibharṣi sā́yakāni dhánvārhan niṣkáṃ yajatáṃ viśvarū́pam | árhann idáṃ dayase víśvam ábhvaṃ ná vā ójīyo rudra tvád asti ||

Translation

అర్హన్ (పూజ్యుడా), నీవు బాణాలను, ధనుస్సును ధరించుచున్నావు; అర్హన్, యజ్యమైన, విశ్వరూపమైన తేజోమయ ఆభరణం (నిష్కం)ను ధరించుచున్నావు. అర్హన్, ఈ సమస్త విస్తారమైన జగత్-భవం (అభ్వం) పట్ల నీవు దయ చూపుచున్నావు; ఓ రుద్రా, నీకన్నా బలవంతుడు ఎవడూ లేడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अर्हन्: O worthy one (Rudra)
• अर्हन्: सम्बोधन
• Type: Noun (address/title)
• Root: अर्ह् (धातु) / अर्हन्त् (प्रातिपदिक)

• बिभर्षि: you bear / carry
• बिभर्षि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• सायकानि: arrows
• सायकानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: सायक (प्रातिपदिक)

• धन्वा: with (your) bow
• धन्वा: करण
• Type: Noun
• Root: धन्वन् (प्रातिपदिक)

• अर्हन्: O worthy one
• अर्हन्: सम्बोधन
• Type: Noun (address/title)
• Root: अर्ह् / अर्हन्त्

• निष्कम्: golden neck-ornament / gold piece
• निष्कम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: निष्क (प्रातिपदिक)

• यजतम्: venerable, worthy of worship
• यजतम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: यजत (प्रातिपदिक; from √यज्)

• विश्व-रूपम्: of all forms / multiform
• विश्व-रूपम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective (compound)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)

• अर्हन्: O worthy one
• अर्हन्: सम्बोधन
• Type: Noun (address/title)
• Root: अर्ह् / अर्हन्त्

• इदम्: this
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• दयसे: you give / you bestow (graciously)
• दयसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (धातु; ‘to give’) / दय् (धातु; ‘to show compassion’)

• विश्वम्: all, the whole
• विश्वम्: कर्म (इदम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective used substantively
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अभ्वम्: vast, mighty, expansive
• अभ्वम्: कर्म (इदम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective used substantively
• Root: अभ्व (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: सम्बन्ध (निषेधक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वा: indeed / or (emphatic particle)
• वा: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• ओजीयः: stronger, more powerful
• ओजीयः: कर्तृ-सम्बन्ध (अस्ति इत्यस्य प्रथमा)
• Type: Adjective (comparative)
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• रुद्र: O Rudra
• रुद्र: सम्बोधन
• Type: Noun (address)
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• त्वत्: than you / from you
• त्वत्: अपादान (तुलनायाम्: ‘than you’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अस्ति: there is
• अस्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)