Rig Veda 2.23.2: Mandala 2, Sukta 23, Mantra 2

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Bṛhaspati / Brahmaṇaspati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥

Recitation with translationRig Veda 2.23.2

Transliteration

devā́ś cit te asurya prá-cetaso bṛ́haspate yajñíyaṃ bhāgám ānaśuḥ | usrā́ iva sū́ryo jyótiṣā mahó víśveṣām íj janitā́ bráhmaṇām asi ||

Translation

హే అసుర్య (దీప్తిమంతుడా) బృహస్పతే! ప్రచేతసః (దూరదర్శులు, ప్రబుద్ధులు) అయిన దేవతలుకూడా నీ ద్వారానే తమ యజ్ఞీయ భాగాన్ని పొందారు. ఉషా-గోవుల మహత్తర జ్యోతితో ప్రకాశించే సూర్యునివలె, సమస్త బ్రహ్మ/మంత్రముల జనకుడు నీవే.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय/निपात)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असुर्य: O lordly/Asura-like (mighty) one
• असुर्य: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: असुर्य (प्रातिपदिक; असुर + य)

• प्रचेतसः: the foreknowing/wise ones
• प्रचेतसः: कर्तृ (देवाः का विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: प्रचेतस् (प्रातिपदिक)

• बृहस्पते: O Bṛhaspati
• बृहस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• यज्ञियम्: worthy of sacrifice, sacrificial
• यज्ञियम्: कर्म (भागम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक)

• भागम्: share, portion
• भागम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)

• आनशुः: have attained/obtained
• आनशुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु; ‘to attain, obtain’)

• उस्राः: dawns (ruddy lights)
• उस्राः: उपमान (इव के साथ)
• Type: Noun
• Root: उस्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• ज्योतिषा: with light, by radiance
• ज्योतिषा: करण
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• महो: great, mighty
• महो: विशेषण (ज्योतिषा/प्रभाव का)
• Type: Adjective (indeclinable/accusative-like Vedic form)
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• विश्वेषाम्: of all
• विश्वेषाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective/Pronoun-like
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्/इद् (अव्यय निपात)

• जनिता: begetter, producer
• जनिता: कर्तृ (असि का)
• Type: Noun (agent)
• Root: जन् (धातु) → जनितृ/जनिता (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणाम्: of prayers/sacred formulations
• ब्रह्मणाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; ‘to be’)