Rig Veda 2.2.8: Mandala 2, Sukta 2, Mantra 8

Sukta 2.2

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स इधान उषसो राम्या अनु स्वर्ण दीदेदरुषेण भानुना । होत्राभिरग्निर्मनुषः स्वध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे ॥

Recitation with translationRig Veda 2.2.8

Transliteration

sá idhāná uṣásaḥ rā́myāḥ ánu svàrṇá dī́ded aruṣéṇa bhānúnā | hótrābhir agnír mánuṣaḥ sv-adhvaró rājā́ viśā́m átithiś cā́rur ā́yave ||

Translation

ప్రజ్వలితుడై ఆయన రమ్యమైన ఉషస్సులను అనుసరించి, సూర్యుని స్వర్ణసమ కాంతిలా, అరుణ కిరణంతో ప్రకాశిస్తాడు. హోత్రశక్తులతో (హోత్రాభిః) అగ్ని మనుష్యునికి సు-ధ్వరము—సుసంచాలిత యజ్ఞము—అవుతాడు; ప్రజల రాజుగా, అతిథిగా, సమృద్ధిని కోరువారికి మనోహరుడై ఉంటాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स-आदेशः)

• इधानः: being kindled, kindling
• इधानः: Kartā
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: इध् (धातु) → इधान (कृदन्त)

• उषसः: of Dawn (Uṣas)
• उषसः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• राम्याः: lovely, delightful
• राम्याः: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: राम्य (प्रातिपदिक)

• अनु: along, after, following
• अनु: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय)

• स्वर्ण: gold, golden (splendour)
• स्वर्ण: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक; ‘सु-वर्ण’)

• दीदेद्: shines, gleams
• दीदेद्: Kartā
• Type: Verb
• Root: दीद्/दी (धातु) → दीदेद् (लिट्/वेदिक-परिपाट्या पुनरुक्त-धातोः रूपम्)

• अरुषेण: with ruddy (reddish)
• अरुषेण: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: अरुष (प्रातिपदिक)

• भानुना: with (his) beam, radiance
• भानुना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)

• होत्राभिः: with priestly invocations/offerings
• होत्राभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: होत्रा (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (Fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मनुषः: of Manu (of mankind)
• मनुषः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• स्वध्वरः: of good rite, with good sacrifice
• स्वध्वरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु + अध्वर (प्रातिपदिक) → स्वध्वर

• राजा: king
• राजा: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• विशाम्: of the clans/peoples
• विशाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• अतिथिः: guest
• अतिथिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिक)

• चारुः: dear, lovely
• चारुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• रायवे: for wealth, for bounty
• रायवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: रायि/राय (प्रातिपदिक)