Rig Veda 10.83.2: Mandala 10, Sukta 83, Mantra 2

Sukta 10.83

Rishi: Traditionally per Anukramaṇī for RV 10.83 (attribution varies); hymn is addressed to Manyu

Devata: Manyu

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणो जातवेदाः । मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.83.2

Transliteration

mányur índro mányur evā́sa devó mányur hótā váruṇo jātávedāḥ | mányuṃ víśa īḷate mā́nuṣīr yā́ḥ pā́hi no manyo tápasā sajóṣāḥ ||

Translation

మన్యువే ఇంద్రుడు; మన్యువే నిజంగా దేవుడు. మన్యువే హోతా; వరుణుడు; జాతవేదస్ (జన్మాల జ్ఞాత). మానవ ప్రజలు మన్యువును ఆరాధిస్తారు; ఓ మన్యూ! తపసుతో సజోషా (సమరస-సంయోగం)గా ఉండి మమ్మల్ని రక్షించు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मन्युः: wrath; sacred fury (Manyu)
• मन्युः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता) / विषय
• Type: Noun
• Root: मन्यु- (प्रातिपदिक) < √मन् (मन्यते ‘to think/feel’, esp. wrath)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• मन्युः: wrath (Manyu)
• मन्युः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता) / विषय
• Type: Noun
• Root: मन्यु-

• एव: indeed; just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• सः: he
• सः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवः: god
• देवः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• मन्युः: wrath (Manyu)
• मन्युः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता) / विषय
• Type: Noun
• Root: मन्यु-

• होता: Hotṛ-priest; invoker
• होता: कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: होतृ- (प्रातिपदिक; agent-noun from √हु ‘to sacrifice/invoke’)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वरुण- (प्रातिपदिक)

• जातवेदाः: Jātavedas (Agni), ‘all-knowing’
• जातवेदाः: कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस्- (प्रातिपदिक; ‘knower of births’, epithet esp. of Agni)

• मन्युम्: wrath (Manyu)
• मन्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्यु-

• विशः: the clans; the peoples
• विशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश्- (प्रातिपदिक)

• ईळते: praise; invoke
• ईळते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ईळ्/ईड् (Vedic) ‘to praise, invoke’

• मानुषीः: human
• मानुषीः: विशेषण (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मानुषी- (प्रातिपदिक)

• याः: who; which
• याः: सम्बन्ध (विशः/मानुषीः के प्रति)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पाहि: protect
• पाहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा ‘to protect’

• नः: us; of us
• नः: सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मन्यो: O Manyu (O Wrath)
• मन्यो: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: मन्यु- (प्रातिपदिक)

• तपसा: with heat; with ardour (tapas)
• तपसा: करण
• Type: Noun
• Root: तपस्- (प्रातिपदिक)

• सजोषाः: in accord; allied; together with (us/our side)
• सजोषाः: विशेषण (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सजोषस्- (प्रातिपदिक; ‘in companionship/accord’, from सह + जोष)