Rig Veda 10.17.5: Mandala 10, Sukta 17, Mantra 5

Sukta 10.17

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)

Devata: Pūṣan

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.17.5

Transliteration

pūṣemā āśā anu veda sarvāḥ so asmāṃ abhaya-tamena neṣat | svasti-dā āghṛṇiḥ sarva-vīro 'pra-yucchan pura etu pra-jānan ||

Translation

పూషన్ ఈ సమస్త దిశలను అనువేదిస్తాడు (తెలుసుకొనివున్నాడు); అత్యంత నిర్భయమైన మార్గంలో ఆయన మమ్మల్ని నడిపించుగాక. స్వస్తిదాత, ఆఘృణి (దీప్తిమంతుడు), సర్వవీర్యసంపన్నుడు, అప్రయుచ్ఛన్ (అవ్యర్థుడు)—మార్గాన్ని తెలిసి ఆయన మా ముందుగా సాగుగాక; మా యాత్ర చైతన్యపూర్వక క్షేమంలో పురోగమించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पूषे: O Pūṣan
• पूषे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पूषन् (प्रातिपदिक) / देवता-नाम

• इमा: these
• इमा: कर्तृ (वाक्ये ‘आशाः’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशाः: hopes / expectations
• आशाः: कर्म (वेद्-धातोः)
• Type: Noun
• Root: आशा (प्रातिपदिक)

• अनु: after; in accordance with
• अनु: क्रियाविशेषण (वेद्-क्रियायाः)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• वेद: knows
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (वेद्) — ‘to know’

• सर्वाः: all
• सर्वाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्व-प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ (नेषत्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म (नेषत्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभयतमेन: by the safest (way); with greatest security
• अभयतमेन: करण
• Type: Adjective
• Root: अभयतम (प्रातिपदिक; अभय + तमप्)

• नेषत्: may he lead / led
• नेषत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नी (नय) — ‘to lead’

• स्वस्तिदा: the giver of well-being
• स्वस्तिदा: कर्तृ (एतु-क्रियायाः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वस्तिद (प्रातिपदिक; स्वस्ति + दा ‘giver’)

• आघृणिः: Āghṛṇi (the radiant one; epithet of Pūṣan/Sūrya)
• आघृणिः: कर्तृ (एतु-क्रियायाः; स्वस्तिदा इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: आघृणि (प्रातिपदिक; देव-विशेषण)

• सर्ववीरः: having all heroes / all manly powers
• सर्ववीरः: कर्तृ (एतु-क्रियायाः; स्वस्तिदा इत्यादिभिः समनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्ववीर (प्रातिपदिक; सर्व + वीर)

• अप्रयुच्छन्: not hindering; unobstructing
• अप्रयुच्छन्: कर्तृ-विशेषण (एतु-कर्तुः)
• Type: Participle
• Root: प्र-युज्/युच्छ् (वेदिक; ‘to hold back/impede’), नञ्-पूर्वक

• पुरः: in front; before (us)
• पुरः: अधिकरण (एतु-क्रियायाः)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय-प्रयोग)

• एतु: let him go / may he come
• एतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (ए) — ‘to go’

• प्रजानन्: knowing; discerning
• प्रजानन्: कर्तृ-विशेषण (एतु-कर्तुः)
• Type: Participle
• Root: प्र-ज्ञा (जान) — ‘to know, discern’