Sukta 17

Mantra 1

त्वष्टा दुहित्रे वहतुं कृणोतीतीदं विश्वं भुवनं समेति । यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतो ननाश ॥

త్వష్టా తన కుమార్తెకు వివాహ-యాత్రను (వహతు) నిర్మిస్తాడు; అందుచేత ఈ సమస్త జగత్తు—ఈ సర్వ భువనం—ఒకచోట చేరుతుంది. యముని తల్లి, మోసుకొని తీసుకుపోబడుతూ, వివస్వతుని మహత్తర భార్య, ఒక స్థితి నుండి మరొక స్థితికి ప్రవేశించి అదృశ్యమైంది.

Mantra 2

अपागूहन्नमृतां मर्त्येभ्यः कृत्वी सवर्णामददुर्विवस्वते । उताश्विनावभरद्यत्तदासीदजहादु द्वा मिथुना सरण्यूः ॥

వారు అమృతాన్ని మర్త్యుల నుండి దాచారు; ఆమెకు సమానరూపాన్ని (సవర్ణా) చేసి వివస్వతునికి ఇచ్చారు. అశ్వినౌ నిజంగా ఉన్నదాన్నే తిరిగి తీసుకొచ్చారు; సరణ్యూ అయితే రెండు మిథునాలను—జంటను—వదిలి వెళ్లింది.

Mantra 3

पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परि ददत्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ॥

ఇక్కడి నుండి నిన్ను ముందుకు నడిపించుగాక పూషన్—విద్వాన్, జగత్తు గోపా, పశువులను కోల్పోనివాడు. అతడు నిన్ను పితృలకు అప్పగించుగాక; అగ్ని నిన్ను దేవులకు—సువిదత్రియులకు—అప్పగించుగాక.

Mantra 4

आयुर्विश्वायुः परि पासति त्वा पूषा त्वा पातु प्रपथे पुरस्तात् । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस्तत्र त्वा देवः सविता दधातु ॥

ఆయుః—విశ్వాయుః—నిన్ను చుట్టుముట్టి కాపాడుగాక; ముందుకు సాగే మార్గంలో, ముందుభాగంలో, పూషన్ నిన్ను రక్షించుగాక. సుకృతులు (పుణ్యకర్ములు) ఆసీనులై ఉన్న చోట, నీ స్వజనులు వెళ్లిన చోట, అక్కడే దేవ సవితా నిన్ను స్థాపించుగాక—ప్రకాశమయ లోకాన్ని దిశగా సత్యప్రేరణలో.

Mantra 5

पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन् ॥

పూషన్ ఈ సమస్త దిశలను అనువేదిస్తాడు (తెలుసుకొనివున్నాడు); అత్యంత నిర్భయమైన మార్గంలో ఆయన మమ్మల్ని నడిపించుగాక. స్వస్తిదాత, ఆఘృణి (దీప్తిమంతుడు), సర్వవీర్యసంపన్నుడు, అప్రయుచ్ఛన్ (అవ్యర్థుడు)—మార్గాన్ని తెలిసి ఆయన మా ముందుగా సాగుగాక; మా యాత్ర చైతన్యపూర్వక క్షేమంలో పురోగమించుగాక.

Mantra 6

प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन् ॥

మార్గాల ప్రపథంలో (విశాల మార్గంలో) పూషన్ క్రియాశీలుడై జన్మించి ప్రకాశిస్తాడు—దివి ప్రపథంలో, పృథివి ప్రపథంలో. మార్గాన్ని తెలిసి ఆయన ‘ఆ’ మరియు ‘పరా’—ఉభయ దిశలలో సంచరిస్తాడు; అస్తిత్వంలోని రెండు అత్యంత ప్రియ సధస్థానాలను ఆలింగనం చేస్తూ, ఎత్తులు మరియు ఆధారం మధ్య యాత్రను మార్గదర్శనం చేస్తాడు.

Mantra 7

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने । सरस्वतीं सुकृतो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात् ॥

దైవభావం వైపు మళ్లినవారు సరస్వతిని హవిస్తారు; ముందుకు సాగుతున్న అధ్వర-యజ్ఞంలో ఆమెనే ఆహ్వానిస్తారు. సుకృతులు—సత్కర్మచేయువారు—సరస్వతిని పిలుస్తారు; సరస్వతి దాశుషుడు (దానం చేసేవాడు)కు వరణీయ వరాన్ని దయచేయుగాక—వాక్సంపదను, తేజోమయ వృద్ధిని.

Mantra 8

सरस्वति या सरथं ययाथ स्वधाभिर्देवि पितृभिर्मदन्ती । आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आ धेह्यस्मे ॥

ఓ సరస్వతీ, పితృలతో కలిసి ఒకే రథంలో యాత్రచేసే దేవీ, స్వధా-శక్తుల్లో ఆనందించే నీవు—వచ్చి ఈ బర్హిష్ (పవిత్రాసనం)పై ఆసీనమై మదించు. మాలో అనమీవ—హానిరహిత, నిర్మల—ఇషః, పోషణ ప్రేరణలను స్థాపించు.

Mantra 9

सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः । सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ॥

పితృలు ఆహ్వానించే ఆ సరస్వతిని, దక్షిణాతో యజ్ఞం సిద్ధికి చేరువవుతున్నప్పుడు—ఆమె ఇక్కడ మా కొరకు సహస్రార్ఘ—వెయ్యి విలువలతో సమృద్ధమైన—యోగ్య భాగాన్ని స్థాపించుగాక; యజమానులలో రాయస్-పోషం—సంపద పోషణ, సత్త్వపూర్ణత, తేజోమయ సమృద్ధి—నిలుపుగాక.

Mantra 10

आपो अस्मान्मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु । विश्वं हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीरुदिदाभ्यः शुचिरा पूत एमि ॥

ఆపః—మా మాతృదేవతలు—మమ్మల్ని శుద్ధి చేయుగాక; ఘృత-దీప్తమైన, ‘ఘృతప్వా’ జలాలు ఘృత-ప్రభతో మమ్మల్ని పవిత్రం చేయుగాక. ఎందుకంటే ఆ దేవీలు సమస్త ‘రిప్ర’ (దోష-కలుషం) ను ప్రవహింపజేసి తొలగిస్తారు; వారిలోనుండి ఉదయించి నేను శుచిగా—పూతగా—దీప్తిగా బయలుదేరుతాను.

Mantra 11

द्रप्सश्चस्कन्द प्रथमाँ अनु द्यूनिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । समानं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ॥

‘ద్రప్స’ (బిందువు) దూకి వెలువడింది—ప్రథమ దినాలను అనుసరించి, ఈ యోని (ఉత్పత్తి-ఆధారం) ను అనుసరించి, అలాగే పూర్వంగా ఉన్నదాన్నీ అనుసరించి. అదే సమాన యోనిని అనుసరించి సంచరించే ఆ ద్రప్సను నేను జుహోమి చేస్తాను—సప్త హోత్రా (హోతృ-శక్తులు) అనుగమనంతో.

Mantra 12

यस्ते द्रप्सः स्कन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणाया उपस्थात् । अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात्तं ते जुहोमि मनसा वषट्कृतम् ॥

నీది ఏ ‘ద్రప్స’ (బిందువు) జారిపోతుందో, నీది ఏ ‘అంశు’ (కిరణ-సారం) బాహువునుండి—ధీషణా ఉపస్థం (ఒడిలో) నుండి—పడిపోతుందో; లేదా అధ్వర్యు చేత చిందేదో, లేదా పవిత్ర (వడపోత) నుండి తప్పించుకునేదో—దానిని నేను మనసా, ‘వషట్కృత’ (వషట్‌తో సంస్కృతమైన) అర్పణగా చేసి, నీకే జుహోమి చేస్తాను.

Mantra 13

यस्ते द्रप्सः स्कन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परः स्रुचा । अयं देवो बृहस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे ॥

ఓ (సోమా), నీ ద్రప్సః—బిందువు—చిందినదేదైనా, నీ అంశు—కిరణ-రసం—స్రుచా (యజ్ఞచమచం) ద్వారా క్రిందగానీ అవతలగానీ పడిపోయి నశించినదేదైనా—ఈ దేవుడు బృహస్పతి మా రాధస్—సమృద్ధి/సిద్ధి—కొరకు దానంతటినీ సమీకరించి మళ్లీ ఏకంగా చేసి పోయనివ్వుగాక.

Mantra 14

पयस्वतीरोषधयः पयस्वन्मामकं वचः । अपां पयस्वदित्पयस्तेन मा सह शुन्धत ॥

పయస్వతీ ఓషధులారా, నా వచనాన్ని పయస్వాన్—పాలసమృద్ధిగా—చేయండి. అలాగే అపాం పయస్—జలాల పోషకరసం—అదీ; ఆ పయస్‌తోనే నన్ను సహ—సంపూర్ణంగా—శుంధత, శుద్ధి చేయండి.