
Sukta 10.15
As RV 10.15 (Pitṛ hymn); specific rishi attribution uncertain without Anukramaṇī citation
Pitṛs (Fathers/ancestors)
Triṣṭubh
ఋగ్వేదం 10.15 పితృసూక్తం. ఇందులో క్రింది, మధ్య, పై స్థాయిల పితరులను కర్మకాండరీతిగా ఆహ్వానించి, వారు లేచి వచ్చి జీవుల పిలుపును వినాలని, సమర్పించిన హవిస్సులను స్వీకరించాలని కోరుతుంది. పితృలోకాన్ని సోమంతో, ఋతం (విశ్వనియమం)తో, యముని పాలనతో అనుసంధానిస్తూ, రక్షణ, ఆశీర్వాదం, మరియు దేహధారికి ప్రాణపథం సక్రమంగా నడిపించబడాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
उदीरतामवर उत्परास उन्मध्यमाः पितरः सोम्यासः । असुं य ईयुरवृका ऋतज्ञास्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु ॥
క్రింది పితరులు లేవనెత్తబడుగాక, పై పితరులు లేవనెత్తబడుగాక, మధ్య పితరులు కూడా లేవనెత్తబడుగాక—సోమ్యానందమయులైన పితరులు. ప్రాణంతో గమనించినవారు, అవృక (హానిలేని వారు), ఋతజ్ఞులు—ఆ పితరులు మా హవేషు (ఆహ్వానాలలో) మాకు రక్షకులగుదురు.
Mantra 2
इदं पितृभ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः । ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुवृजनासु विक्षु ॥
ఈ రోజు పితృదేవులకు ఈ నమస్కారం అర్పితమగుగాక—అత్యంత ప్రాచీనులు, మరియు ఊర్ధ్వ లోకాలకు వెళ్లినవారు. పార్థివ రజస్సులో ఆసీనులైనవారు, ఇంకా ఇప్పుడు సువ్యవస్థిత జనుల విక్షులలో ఉన్నవారు—వారందరికీ మా ప్రణామం చేరుగాక.
Mantra 3
आहं पितॄन्त्सुविदत्राँ अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः । बर्हिषदो ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त इहागमिष्ठाः ॥
నేను పితృదేవులను కనుగొన్నాను—సువిదత్రా (సుప్రాప్తి కలిగించువారు)ను; అలాగే నపాతను, విష్ణువు యొక్క విక్రమణాన్ని (విస్తృత పాదచరణ)ను కూడా. బర్హిషదులై, స్వధా-అధికారంతో సుత (నలిగించిన సోమ) పానాన్ని భాగపడువారు—వారు ఇక్కడికి అత్యంత సులభంగా వచ్చెదరు గాక.
Mantra 4
बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् । त आ गतावसा शंतमेनाथा नः शं योररपो दधात ॥
హే బర్హిషద పితరులారా, రక్షక సహాయంతో సమీపించండి; ఈ హవ్యాలను మేము మీకోసం సిద్ధం చేసాము—ఆనందంతో స్వీకరించండి. అత్యంత శాంతిదాయక అవసాతో రండి; అప్పుడు మాలో క్షేమాన్ని, మరియు విస్తృతమైన అరప్ (అక్షత) సంపూర్ణతను స్థాపించండి.
Mantra 5
उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु । त आ गमन्तु त इह श्रुवन्त्वधि ब्रुवन्तु तेऽवन्त्वस्मान् ॥
సమీపంగా ఆహ్వానింపబడిన పితృదేవులు—సోమంలో ఆనందించువారు—పవిత్ర బర్హిష్-ఆసనంపై ఉంచబడిన ఈ ప్రియ నిధుల వద్దకు రాగాక. వారు రాగాక; ఇక్కడే వినుగాక; పై నుండి పర్యవేక్షించే వాక్యాన్ని పలుకుగాక; మరియు మమ్మల్ని రక్షించుగాక.
Mantra 6
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गृणीत विश्वे । मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन्नो यद्व आगः पुरुषता कराम ॥
మోకాలి వంచి, కుడి వైపున కూర్చొని, ఈ యజ్ఞంపై స్తుతిగానం చేయుడి—ఓ సమస్త పితృదేవులారా. పితృదేవులారా, ఏ విధంగానూ మమ్మల్ని హింసించకండి; మానవ పరిమితితో మేము చేసిన ఏ అపరాధమైనా దాని కారణంగా కాదు.
Mantra 7
आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय । पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः प्र यच्छत त इहोर्जं दधात ॥
ఉషస్సు దీప్తుల ఒడిలో ఆసీనులై, దాత అయిన ఈ మర్త్యునిలో రయి—సమృద్ధి—స్థాపించుడి. ఓ పితృదేవులారా, ఆ వసు-ధనాన్ని అతని పుత్రులకు విస్తరింపజేయుడి; మరియు ఇక్కడే వారిలో ఊర్జ్—పోషణశక్తి—నిలుపుడి.
Mantra 8
ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासोऽनूहिरे सोमपीथं वसिष्ठाः । तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः प्रतिकाममत्तु ॥
హే వసిష్ఠులారా! మా పూర్వ పితరులు—సోమపాన మార్గాన్ని అనుసరించిన వారు—వారితో కలిసి యముడు ఆనందిస్తూ హవులను స్వీకరించుగాక; కోరువారితో కలిసి కోరువాడై, ప్రతి సత్యకామ్యానికి తగినట్లుగా (అవి) భుజించుగాక.
Mantra 9
ये तातृषुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविदः स्तोमतष्टासो अर्कैः । आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वाङ्सत्यैः कव्यैः पितृभिर्घर्मसद्भिः ॥
దేవుల వైపు బలవంతులైన వారు, చలనంలో ఉత్సాహంతో దహించే వారు, హోత్ర-వాక్యాన్ని తెలిసిన వారు, అర్కాలతో స్తోమాలను మలిచిన వారు—హే అగ్నీ! సువిదత్ర, సత్య, కవి, ఘర్మసద్ పితరులతో కలిసి ఇక్కడికి రా.
Mantra 10
ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इन्द्रेण देवैः सरथं दधानाः । आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैः पूर्वैः पितृभिर्घर्मसद्भिः ॥
సత్యులైన వారు, హవిని భుజించువారు, హవిష్పానులు; ఇంద్రుడితోను దేవులతోను ఒకే రథాన్ని ధరించువారు—హే అగ్నీ! దేవవందనులు, దూరస్థులు, ప్రాచీనులు, ఘర్మసద్ అయిన ఆ సహస్ర పితరులతో కలిసి ఇక్కడికి రా.
Mantra 11
अग्निष्वात्ताः पितर एह गच्छत सदःसदः सदत सुप्रणीतयः । अत्ता हवींषि प्रयतानि बर्हिष्यथा रयिं सर्ववीरं दधातन ॥
అగ్నిష్వాత్త పితరులారా! ఇక్కడికి రండి; సుప్రణీతులారా, ఆసనం మీద ఆసనం మీద కూర్చుండండి. బర్హిషిపై యత్నపూర్వకంగా ఉంచిన హవులను భుజించండి; ఆపై మాలో సర్వవీర—వీరశక్తితో పరిపూర్ణమైన—రయి (సంపద)ను స్థాపించండి.
Mantra 12
त्वमग्न ईळितो जातवेदोऽवाड्ढव्यानि सुरभीणि कृत्वी । प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि ॥
హే అగ్ని, జాతవేదా! స్తుతింపబడిన నీవు హవులను సురభిగా, యోగ్యంగా చేసి క్రిందికి మోసుకొచ్చావు. స్వధా-శక్తితో వాటిని పితరులకు ప్రసాదించావు; వారు భుజించారు—ఇప్పుడు నీవు కూడా, హే దేవా, యత్నపూర్వకంగా ఉంచిన హవులను భుజించు.
Mantra 13
ये चेह पितरो ये च नेह याँश्च विद्म याँ उ च न प्रविद्म । त्वं वेत्थ यति ते जातवेदः स्वधाभिर्यज्ञं सुकृतं जुषस्व ॥
ఇక్కడ ఉన్న పితరులూ, ఇక్కడ లేని పితరులూ—మేము తెలిసినవారూ, స్పష్టంగా తెలియని వారూ—హే జాతవేదా, వారిని నీవు యథార్థంగా తెలుసు. స్వధా-శక్తులతో ఈ సుకృత (సుసంపన్న) యజ్ఞాన్ని స్వీకరించి, ఇందులో ఆనందించు.
Mantra 14
ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते । तेभिः स्वराळसुनीतिमेतां यथावशं तन्वं कल्पयस्व ॥
అగ్నిదగ్ధులు (శుద్ధులైనవారు) మరియు అనగ్నిదగ్ధులు, దివః మధ్యలో స్వధా ద్వారా ఆనందించే వారు—వారితో కలిసి, హే స్వరాజ్, ఈ జీవునికి అసునీతి (ప్రాణమార్గం)ను యథావశం ఏర్పరచుము; అలాగే తనువు (దేహం)నూ తగినట్లుగా కల్పించుము.
It is a hymn inviting the ancestors (Pitṛs) to come, receive offerings, and protect the living. It also connects the ancestor-world with Soma, ṛta (cosmic order), and Yama.
It poetically organizes the departed into levels or groups, implying a complete ancestral host across realms. The point is to invite all ancestors—near and far, recent and ancient—without omission.
It refers to those who were cremated (“burned by fire”) and those who were not. The verse widens the prayer so that all departed ancestors, regardless of funerary circumstance, are included in the rite and blessing.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.