Rig Veda 10.116.5: Mandala 10, Sukta 116, Mantra 5

Sukta 10.116

Devata: Indra (as Ugra, warrior power)

Samhita Patha (Devanagari)

नि तिग्मानि भ्राशयन्भ्राश्यान्यव स्थिरा तनुहि यातुजूनाम् । उग्राय ते सहो बलं ददामि प्रतीत्या शत्रून्विगदेषु वृश्च ॥

Transliteration

ní tigmā́ni bhrā́śayan bhrā́śyāny áva sthirā́ tanúhi yātu-jū́nām | ugrā́ya te sáho bálaṃ dadāmi pratī́tyā śátrūn vi-gadéṣu vṛśca ||

Translation

తీక్ష్ణమైన ఆయుధాలను కిందికి పడగొట్టి, మెరుస్తున్న శక్తులను కూడా చెదరగొట్టు; యాతుధానుల (మాయావి దాడిచేయువారి) దృఢంగా నిలిచిన బలాలను సడలించి కూలదోపు. ఓ ఉగ్రా! నీకు ‘సహ’ను, ‘బల’ాన్ని నేను ఇస్తున్నాను; ముందుకు సాగి, శత్రు-శక్తులను వారి గ్రంథులు, చిక్కుల్లోనే నరికివేయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नि: down, forth; (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (upasarga) / ni (avyaya)

• तिग्मानि: sharp (things), sharp weapons
• तिग्मानि: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: तिग्म (prātipadika)

• भ्राशयन्: causing to flash/brandish
• भ्राशयन्: Kartā (participial agent) / verbal qualifier
• Type: Verb
• Root: भ्राश् (धातु) [causative: भ्राशय-]

• भ्राश्यानि: flashing (weapons), gleaming missiles
• भ्राश्यानि: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भ्राश्य (prātipadika; from √भ्राश्, ‘to flash’)

• अव: down, away; (as preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (upasarga) / ava (avyaya)

• स्थिराः: firm, steady
• स्थिराः: Kartā (of following imperative, as predicate/qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्थिर (prātipadika)

• तनुहि: stretch out, extend
• तनुहि: Kriyā (main verb); Kartā = ‘त्वम्’ (addressed deity)
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु)

• यातुजूनाम्: of the sorcerers, of the demon-wizards
• यातुजूनाम्: Sambandha (genitive relation) / Apādāna-sense contextually (‘from/against sorcerers’)
• Type: Noun
• Root: यातुजु (prātipadika)

• उग्राय: to the fierce one
• उग्राय: Sampradāna
• Type: Adjective (as noun-epithet)
• Root: उग्र (prātipadika)

• ते: to/for you; your
• ते: Sambandha (genitive: ‘thy’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (pronoun)

• सहः: might, force
• सहः: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस् (prātipadika)

• बलम्: strength
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल (prātipadika)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriyā (main verb); Kartā = ‘अहम्’
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)

• प्रतीत्य: having approached; having turned toward/against
• प्रतीत्य: Kriyā-viśeṣaṇa (adverbial to main action) / Karaṇa-sense (‘by approaching’)
• Type: Verbal indeclinable
• Root: प्रति-इ (धातु) → प्रतीत्य (absolutive)

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु (prātipadika)

• विगदेषु: in the joints/limbs (lit. ‘in the separations’); in vulnerable parts
• विगदेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विगद (prātipadika)

• वृश्च: cut, hew down
• वृश्च: Kriyā (injunctive/imperative); Kartā = ‘त्वम्’ (addressed deity)
• Type: Verb
• Root: वृश्च् (धातु)