Rig Veda 10.101.10: Mandala 10, Sukta 101, Mantra 10

Sukta 10.101

Devata: Vahni (Agni as carrier) and luminous force (hari) to be yoked; collective craft of the rite

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

Samhita Patha (Devanagari)

आ तू षिञ्च हरिमीं द्रोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः । परि ष्वजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ प्रति वह्निं युनक्त ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.101.10

Transliteration

ā tū ṣiñca harimīṃ dror upasthe vāśībhis takṣatāśmanmayībhiḥ | pari ṣvajadhvaṃ daśa kakṣyābhir ubhe dhurau prati vahniṃ yunakta ||

Translation

రండి—కట్టెలతో చేసిన ద్రోణ (తొట్టి) ఒడిలో ఆ హరి (తామ్ర/పసుపు వర్ణ) శక్తి/రసాన్ని పోయండి; రాతిలాంటి ఉలులతో దాన్ని చక్కగా చెక్కండి. పది కక్ష్యా (బంధన పట్టీలు)తో చుట్టూ బిగిగా ఆలింగనం చేయండి; రెండు ధురాలపై వహ్ని (అగ్ని-వాహకుడు)ని బంధించండి—అతని ద్వివిధ శక్తులకు సంకల్పాన్ని యోగపరచండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, forth (preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• तु: but, indeed
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (निपात)

• षिञ्च: pour! sprinkle!
• षिञ्च: —
• Type: Verb
• Root: षिच् (षिञ्चति) / √sic

• हरिमीम्: the bay mare / the tawny (female)
• हरिमीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हरिमन् (प्रातिपदिक) / hariman-

• द्रोः: of the wooden trough/vessel
• द्रोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: द्रो (प्रातिपदिक) / dro-

• उपस्थे: in the lap/seat (i.e., in the receptacle)
• उपस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक) / upastha-

• वाशीभिः: with adzes/axes (carpenter’s tools)
• वाशीभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वाशी (प्रातिपदिक) / vāśī-

• तक्षत: hew! fashion!
• तक्षत: —
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (तक्षति) / √takṣ

• अश्मन्मयीभिः: with stone-made (implements)
• अश्मन्मयीभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: अश्मन्-मय (प्रातिपदिक) / aśman-maya-

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय) / pari

• ष्वजध्वम्: embrace! clasp!
• ष्वजध्वम्: —
• Type: Verb
• Root: स्वज् (स्वजते) / √svaj

• दश: ten
• दश: —
• Type: Indeclinable
• Root: दशन् (संख्या) / daśa

• कक्ष्याभिः: with girths/straps (bands)
• कक्ष्याभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: कक्ष्या (प्रातिपदिक) / kakṣyā-

• उभे: both
• उभे: Karma
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / ubha-

• धुरौ: on the two yoke-poles / in the two yokes
• धुरौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: धुरा (प्रातिपदिक) / dhurā-

• प्रति: towards, in return
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय) / prati

• वह्निम्: the draught-animal / bearer (steed)
• वह्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) / vahni-

• युनक्त: yoke! harness!
• युनक्त: —
• Type: Verb
• Root: युज् (युनक्ति) / √yuj