Rig Veda 1.191.9: Mandala 1, Sukta 191, Mantra 9

Sukta 1.191

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional; see note above)

Devata: Sūrya/Āditya (explicit)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

उदपप्तदसौ सूर्यः पुरु विश्वानि जूर्वन् । आदित्यः पर्वतेभ्यो विश्वदृष्टो अदृष्टहा ॥

Transliteration

úd apaptad asáu sū́ryaḥ púru víśvāni jū́rvan | ādityáḥ párvatebhyo viśvá-dṛṣṭo adṛṣṭa-hā́ ||

Translation

ఆ సూర్యుడు పైకి ఎగసి లేచాడు; అనేకములను, సమస్త విరోధ గమనములను క్షయింపజేస్తూ. ఆదిత్యుడు పర్వతాల అవతల ఉదయిస్తాడు—సర్వదృష్టి, అదృష్టంగా పనిచేసేదాన్ని సంహరించువాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उद्: up, forth
• उद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग/निपात)

• अपप्तत्: flew up/rose
• अपप्तत्: —
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु) + अप- (उपसर्ग)

• असौ: that (yonder)
• असौ: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: Kartā (असौ सूर्यः) सह-कर्तृसम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• पुरु: much, many
• पुरु: —
• Type: Adjective
• Root: पुरु (प्रातिपदिक)

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: Karma
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• जूर्वन्: wearing away, consuming
• जूर्वन्: Kartā (विशेषणरूपेण सूर्यस्य)
• Type: Participle
• Root: जूर्व्/जुर्व् (धातु; ‘क्षी/हिंस/क्षपय’ भावः) → वर्तमान कृदन्त

• आदित्यः: Āditya (the Sun as an Āditya)
• आदित्यः: Kartā (द्वितीय-वाक्ये)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• पर्वतेभ्यः: from the mountains
• पर्वतेभ्यः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• विश्वदृष्टः: seen by all / visible to all
• विश्वदृष्टः: Kartā-विशेषणम् (आदित्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: विश्व + दृष्ट (√दृश्) (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अदृष्टहा: slayer of the unseen (evil/hidden)
• अदृष्टहा: Kartā-विशेषणम् (आदित्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: अ + दृष्ट + हन् (धातु √हन् ‘हन’), बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासप्रातिपदिक