Rig Veda 1.154.2 — Mandala 1, Sukta 154, Mantra 2
Sukta 1.154
Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Viṣṇu
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
प्र तद्विष्णुः स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः । यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्वधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥
Transliteration
prá tád viṣṇúḥ stavate vīryèṇa mṛgó na bhīmáḥ kucaró giri-sthā́ḥ | yásyorúṣu tríṣu vi-krámaṇeṣv adhi-kṣíyanti bhúvanāni víśvā ||
Translation
అందుచేత విష్ణువు తన వీర్యపరాక్రమం చేత స్తుతింపబడుతున్నాడు—భయంకరమైన మృగంలా నిర్భయంగా సంచరించువాడు, పర్వతశిఖరాలలో నివసించువాడు. అతని మూడు విశాల విక్రమాలలో సమస్త భువనాలు తమ నివాసాన్ని పొందుతాయి.
Word by Word
प्रforth; in praise (intensifier)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
तत्that (deed/glory)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
—
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
स्तवतेis praised; one praises (him)
स्तवते:
Kartā
TypeVerb
Root√स्तु (स्तुतौ)
वीर्येणby (his) heroic power
वीर्येण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
मृगःa wild beast; deer
मृगः:
Kartā
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
भीमःterrible; formidable
भीमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
कुचरःroaming far/strangely; wide-ranging
कुचरः:
Kartā
TypeAdjective
Rootकु-चर (प्रातिपदिक; कु + √चर)
गिरिष्ठाःstanding on the mountains; mountain-dwelling
गिरिष्ठाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootगिरि-स्था (समास: गिरि + √स्था)
यस्यwhose
यस्य:
—
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊरुषुin the wide (spaces/regions)
ऊरुषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
त्रिषुin three
त्रिषु:
Adhikaraṇa
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
विक्रमणेषुin the strides; in the step-takings
विक्रमणेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवि-क्रमण (प्रातिपदिक; वि + √क्रम)
अधिover; upon
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
क्षियन्तिdwell; abide
क्षियन्ति:
Kartā
TypeVerb
Root√क्षि (निवासे/क्षये; वैदिके ‘to dwell’)
भुवनानिworlds; beings/realms
भुवनानि:
Kartā
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.