Shloka 30

Devanagari script

इष्ट्वा देवगणान्सर्वान्विवेशाऽवसथं शुचिः।बभूव च मनोह्लादो रामस्यामिततेजसः।।।।

Transliteration

iṣṭvā devagaṇān sarvān viveśāvasathaṃ śuciḥ | babhūva ca manohlādo rāmasyāmitatejasaḥ ||

Translation

సర్వ దేవగణాలను ఆరాధించి శుద్ధుడై రాముడు నివాసంలో ప్రవేశించాడు; ఆ అమితతేజస్సు గల రాముని హృదయంలో మహానందం ఉద్భవించింది।

Word by Word

• इष्ट्वा: having worshipped/offered
• इष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: इष्/यज् (धातु; here iṣṭvā from √यज् ‘to worship’ with iṣṭa)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वक्रिया

• देवगणान्: groups of gods
• देवगणान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: देव + गण (प्रातिपदिक)
• Form: समासः तत्पुरुषः (देवानां गणाः), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (कर्म/Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; देवगणान् इत्यस्य विशेषणम्

• विवेश: entered
• विवेश: Kriyā (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अवसथम्: dwelling/leaf-hut
• अवसथम्: Karma (कर्म/Object; destination)
• Type: Noun
• Root: अवसथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शुचिः: pure
• शुचिः: Karta (कर्ता/Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्

• बभूव: became/arose
• बभूव: Kriyā (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• मनः-ह्लादः: joy of mind
• मनः-ह्लादः: Karta (कर्ता/Subject of babhūva)
• Type: Noun
• Root: मनस् + ह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मनसः ह्लादः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रामस्य: of Rama
• रामस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• अमिततेजसः: of immeasurable splendor
• अमिततेजसः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अमित + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: समासः बहुव्रीहिः (अमितं तेजो यस्य), पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; रामस्य विशेषणम्

Context

Sanctified with the worship of all the gods, Rama of immeasurable lustre felt a great happiness on entering the hut.

Characters & Entities

• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma yields inner clarity: when one acts with reverence and purity, the mind naturally becomes joyful and steady.

What is the narrative situation?

After completing worship and purification, Rāma enters the hut, and the narration notes his uplifted state of mind.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s purity and devotional discipline, resulting in serenity rather than anxiety in forest life.