Valmiki Ramayana 2.37.18: Ayodhya Kanda, Sarga 37, Shloka 18

अयोध्याकाण्डे सर्गः ३७ — चीरधारणं, सीतासंकल्पः, वसिष्ठोपदेशः

Bark-Robe Episode and Vasistha’s Admonition

Devanagari script

लक्ष्मणेन सहायेन वनं गच्छस्व पुत्रक।नेयमर्हति कल्याणी वस्तुं तापसवद्वने।।2.37.18।।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.37.18

Transliteration

lakṣmaṇena sahāyena vanaṁ gacchasva putraka | naiyam arhati kalyāṇī vastuṁ tāpasavad vane || 2.37.18 ||

Translation

పుత్రకా! లక్ష్మణుని సహాయకునిగా చేసుకొని నీవు వనమునకు వెళ్ళుము; కాని ఈ కల్యాణి సీత తపస్వినిలా వనమున నివసించుటకు అర్హురాలు కాదు।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• लक्ष्मणेन: with Lakshmana
• लक्ष्मणेन: सहकारक/सहाय (instrumental of accompaniment)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सहायेन: as a companion
• सहायेन: सहकारक (accompaniment)
• Type: Noun
• Root: सहाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘as companion’

• वनम्: to the forest
• वनम्: कर्म/गन्तव्य (goal as object)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गच्छस्व: go
• गच्छस्व: क्रिया (command)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• पुत्रक: O son
• पुत्रक: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पुत्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• न: not
• न: निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• इयम्: this (woman)
• इयम्: कर्ता (subject of अर्हति)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अर्हति: is fit, deserves
• अर्हति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कल्याणी: auspicious lady
• कल्याणी: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: कल्याणिन्/कल्याणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इयम्-विशेषणम्

• वस्तुम्: to live
• वस्तुम्: प्रयोजन (purpose complement)
• Type: Verb
• Root: √वस् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्यय (Infinitive), अव्यय; ‘to live/dwell’

• तापसवत्: like an ascetic
• तापसवत्: उपमान (comparison)
• Type: Indeclinable
• Root: तापस + वत् (प्रातिपदिक)
• Form: वत्-प्रत्ययान्त अव्यय (indeclinable of comparison)

• वने: in the forest
• वने: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Context

Do accede to our prayer. Let lovely Sita stay with us as you, O son! faithful to yourduty, will not like to remain here.

Characters & Entities

• Rama
• Lakshmana
• Sita
• forest (vana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes protective responsibility: the women distinguish Rama’s duty-bound exile from Sita’s welfare, urging that compassion should limit suffering.

What is the narrative situation?

The women propose that Rama go with Lakshmana, but request that Sita remain in the palace rather than endure ascetic hardship.

Which character virtue is emphasized?

Rakṣā-bhāva (protective concern) toward Sita and practical wisdom about the hardships of forest asceticism.