Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 37, Shloka 19

अयोध्याकाण्डे सर्गः ३७ — चीरधारणं, सीतासंकल्पः, वसिष्ठोपदेशः

Bark-Robe Episode and Vasistha’s Admonition

Devanagari script

कुरु नो याचनां पुत्र सीता तिष्ठतु भामिनी।धर्मनित्यस्स्वयं स्थातुं न हीदानीं त्वमिच्छसि।।2.37.19।।

Transliteration

kuru no yācanāṁ putra sītā tiṣṭhatu bhāminī | dharmanityaḥ svayaṁ sthātuṁ na hīdānīṁ tvam icchasi || 2.37.19 ||

Translation

పుత్రా! మా యాచనను అనుగ్రహించుము—ఈ భామిని సీత ఇక్కడే నిలిచియుండనివ్వుము. నీవు ధర్మనిత్యుడవు; స్వార్థార్థంగా ఇప్పుడు ఇక్కడ నిలువదలచుకొనవు.

Word by Word

• कुरु: do, grant
• कुरु: क्रिया (request/command)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• नः: our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-बहुवचन-रूपम्; अत्र षष्ठी-अर्थे ‘our’

• याचनाम्: request, prayer
• याचनाम्: कर्म (object of कुरु)
• Type: Noun
• Root: याचना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पुत्र: O son
• पुत्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सीता: Sita
• सीता: कर्ता (subject of तिष्ठतु)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तिष्ठतु: let her stay
• तिष्ठतु: क्रिया (injunction)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• भामिनी: lovely woman
• भामिनी: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सीता-विशेषणम्

• धर्मनित्यः: steadfast in duty
• धर्मनित्यः: कर्ता-विशेषण (of ‘you’)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (धर्मे नित्यः) त्वम्-विशेषणम्

• स्वयम्: yourself
• स्वयम्: कर्ता-विशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः-प्रयोग (emphatic)

• स्थातुम्: to stay
• स्थातुम्: कर्म/प्रयोजन (complement of इच्छसि)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्यय (Infinitive), अव्यय; ‘to stay’

• न: not
• न: निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• हि: indeed, for
• हि: सम्बन्धक-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक-निपात (particle: ‘indeed/for’)

• इदानीम्: now
• इदानीम्: कालाधिकरण-विशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: इदानीम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb ‘now’)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (subject of इच्छसि)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम-रूपम्

• इच्छसि: desire
• इच्छसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इष्/√इच्छ् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

Context

O king! giving up pleasures and attachments altogether I am going to live on whatever is available in the forest. What is the use of followers?

Characters & Entities

• Rama
• Sita

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse contrasts personal desire with duty: Rama’s dharma-driven resolve is acknowledged, while the women appeal to a compassionate arrangement that spares Sita.

What is the narrative situation?

The women beg Rama to accept exile alone (with Lakshmana) and allow Sita to remain safely in the palace.

Which character virtue is emphasized?

Rama’s dharma-niṣṭhā (steadfastness in duty), highlighted even by those pleading against Sita’s departure.