Adhyaya 35

Verse 1

नारद उवाच । अथान्यत्तत्र वै लिंगं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयित्वा पितॄन्नृप

నారదుడు పలికెను—హే నృపా! అదే స్థలములో కపర్దీశ్వరమనే మరొక అత్యుత్తమ లింగము ఉంది. అక్కడ విధిపూర్వకంగా స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు తర్పణమర్పించి…

Verse 2

मुच्यते सर्वपापेभ्यो मुक्तिं भुक्तिं च विंदति । पिशाचमोचनं नाम तीर्थमन्यत्ततः स्थितम्

మనुष्यుడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై, ముక్తి మరియు భోగము రెండింటినీ పొందును. అక్కడే ‘పిశాచమోచన’ అనే మరొక తీర్థము ఉన్నది।

Verse 3

तत्राश्चर्यमयो देवो मुक्तिदः सर्वदोषहः । कश्चिद्दैत्यो जगामेदं शार्दूलो घोररूपधृक्

అక్కడ ఆశ్చర్యమయుడైన దేవుడు ఉన్నాడు—ముక్తిని ప్రసాదించువాడు, సమస్త దోషములను హరించువాడు. అప్పుడు ఒక దైత్యుడు అక్కడికి వచ్చెను; పులివలె, ఘోరరూపధారి।

Verse 4

मृगीमेकां भक्षयितुं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । तत्र सा भीतहृदया कृत्वा कृत्वा प्रदक्षिणम्

ఒక మృగిని భక్షించుటకై అతడు ఉత్తమ కపర్దీశ్వరుని సమీపమునకు వచ్చెను. అక్కడ ఆమె భయాక్రాంత హృదయంతో మళ్లీ మళ్లీ ప్రదక్షిణ చేయసాగెను.

Verse 5

धावमाना सुसंभ्रांता व्याघ्रस्य वशमागता । तां विदार्य नखैस्तीक्ष्णैः शार्दूलः स महाबलः

ఆమె అత్యంత భ్రాంతితో పరుగెత్తుతూ వ్యాఘ్ర వశమైంది. అప్పుడు ఆ మహాబలుడు శార్దూలుడు తన పదునైన గోళ్లతో ఆమెను చీల్చి దాడి చేశాడు.

Verse 6

जगाम चान्यं विजनं देशं दृष्ट्वा मुनीश्वरान् । मृतमात्रा च सा बाला कपर्दीशाग्रतो मृगी

మునీశ్వరులను చూసి ఆమె మరో నిర్జన దేశానికి వెళ్లింది. ఆ చిన్న జింక కపర్దీశుడు (శివుడు) ఎదుట ఇప్పుడే చనిపోయినట్టుగా పడిపోయింది.

Verse 7

अदृश्यत महाज्वाला व्योम्नि सूर्यसमप्रभा । त्रिनेत्रा नीलकंठा च शशांकांकित मूर्द्धजा

అప్పుడు ఆకాశంలో సూర్యసమాన కాంతితో మహాజ్వాల ప్రత్యక్షమైంది—త్రినేత్రి, నీలకంఠి, మరియు శిరస్సుపై చంద్రచిహ్నం ధరించినది.

Verse 8

वृषाधिरूढा पुरुषैस्तादृशैरेव संवृता । पुष्पवृष्टिं विमुंचंति खेचरास्तत्समंततः

ఆమె వృషభంపై అధిరోహించి, అలాంటి పురుషులతోనే పరివృతమై ఉంది. ఆమె చుట్టూ ఖేచరులు పుష్పవృష్టిని కురిపించారు.

Verse 9

गणेश्वरी स्वयं भूत्वा न दृष्टा तत्क्षणात्ततः । दृष्ट्वा तदाश्चर्यवरं प्रशशंसुः सुरादयः

ఆమె స్వయంగా గణేశ్వరీగా మారి ఆ క్షణమే అదృశ్యమైంది. ఆ పరమ ఆశ్చర్యాన్ని చూసి దేవతలు మొదలైనవారు స్తుతించారు.

Verse 10

तन्महेशस्य वै लिंगं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । स्मृत्वैवाशेषपापौघात्क्षिप्रमस्य विमुंचति

మహాదేవుని పరమ లింగమైన కపర్దీశ్వరుని కేవలం స్మరించగానే, సమస్త పాపప్రవాహం నుండి మనిషి త్వరగా విముక్తుడగును.

Verse 11

कामक्रोधादयो दोषा वाराणसी निवासिनाम् । विघ्नाः सर्वे विनश्यंति कपर्दीश्वरपूजनात्

వారణాసీ నివాసులలోని కామం, క్రోధం మొదలైన దోషాలు మరియు అన్ని విఘ్నాలు కపర్దీశ్వర పూజచేత నశించును.

Verse 12

तस्मात्सदैव द्रष्टव्यं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । पूजितव्यं प्रयत्नेन स्तोतव्यं वैदिकैस्तवैः

కాబట్టి పరమ కపర్దీశ్వరుని దర్శనం ఎల్లప్పుడూ పొందవలెను; యత్నంతో పూజించవలెను, వైదిక స్తోత్రాలతో స్తుతించవలెను.

Verse 13

ध्यायतां चात्र नियतं योगिनां शांतचेतसाम् । जायते योगसिद्धिः स्यात्षण्मासेन न संशयः

ఇక్కడ శాంతచిత్తులైన యోగులు నియమంతో ధ్యానించగా యోగసిద్ధి కలుగును; ఆరు నెలలలోనే సిద్ధి లభించును—సందేహం లేదు.

Verse 14

ब्रह्महत्यादयः पापा विनश्यंत्यस्य पूजनात् । पिशाचमोचने कुंडे स्नातः स्यात्प्रशमो यतः

బ్రహ్మహత్య మొదలైన పాపాలు దీనిని పూజించుటవలన నశించును. అలాగే పిశాచమోచన కుండంలో స్నానం చేస్తే ప్రశాంతి లభించును, ఎందుకంటే అది శమనప్రద తీర్థము.

Verse 15

तस्मिन्क्षेत्रे पुरा विप्रस्तपस्वी संशितव्रतः । शंकुकर्ण इति ख्यातः पूजयामास शंकरम्

ఆ పవిత్ర క్షేత్రంలో పూర్వకాలంలో ఒక తపస్వి బ్రాహ్మణుడు, దృఢవ్రతుడు, ‘శంకుకర్ణ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు; అతడు శంకరుని (శివుని) పూజించెను।

Verse 16

जजाप रुद्रमनिशं प्रणवं ब्रह्मरूपिणम् । पुष्पधूपादिभिस्तोत्रैः नमस्कारैः प्रदक्षिणैः

అతడు నిరంతరం రుద్రుని జపించెను; బ్రహ్మస్వరూపమైన ప్రణవం (ఓం)ను కూడా స్మరించెను; పుష్పధూపాదులతో, స్తోత్రాలతో, నమస్కారాలతో, ప్రదక్షిణలతో ఆరాధించెను।

Verse 17

उपासीतात्र योगात्मा कृत्वा दीक्षां तु नैष्ठिकीम् । कदाचिदागतं प्रेतं पश्यति स्म क्षुधान्वितम्

అక్కడ యోగభావముతో ఉన్న ఆ సాధకుడు నైష్ఠిక దీక్షను స్వీకరించి భక్తితో ఉపాసన చేసెను. ఒకసారి అక్కడికి వచ్చిన ఆకలితో బాధపడుతున్న ప్రేతాన్ని చూచెను।

Verse 18

अस्थिचर्म पिनद्धांगं निश्वसंतं मुहुर्मुहुः । तं दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठः कृपया परया युतः

అతని అవయవాలు ఎముకలు, చర్మం మాత్రమేగా కప్పబడి ఉండెను; అతడు మళ్లీ మళ్లీ కష్టంగా శ్వాసించుచుండెను. అతనిని చూసి ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు పరమ కరుణతో నిండిపోయెను।

Verse 19

प्रोवाच को भवान्कस्माद्देशाद्देशमिमं श्रितः । तस्मै पिशाचः क्षुधया पीड्यमानोऽब्रवीद्वचः

ఆ ముని అడిగెను—“నీవెవరు? ఏ దేశం నుండి ఈ దేశానికి వచ్చితివి?” అప్పుడు ఆకలితో బాధపడుతున్న పిశాచుడు అతనికి సమాధానం చెప్పెను।

Verse 20

पूर्वजन्मन्यहं विप्रो धनधान्यसमन्वितः । पुत्रपौत्रादिभिर्युक्तः कुटुंबभरणोत्सुकः

పూర్వజన్మలో నేను బ్రాహ్మణుడను; ధనధాన్యసంపన్నుడను. పుత్రపౌత్రాదులతో కూడి, కుటుంబభరణంలోనే ఆసక్తుడనై ఉండేవాడను.

Verse 21

न पूजिता महादेवा गावोऽप्यतिथयस्तथा । न कदाचित्कृतं पुण्यमल्पं वानल्पमेव च

నేను మహాదేవుని పూజించలేదు; గోవులను, అతిథులను కూడా గౌరవించలేదు. ఎప్పుడూ ఏ పుణ్యకర్మనూ చేయలేదు—చిన్నదైనా పెద్దదైనా కాదు.

Verse 22

एकदा भगवान्देवो वृषभेश्वरवाहनः । विश्वेश्वरो वाराणस्यां दृष्टः स्पृष्टो नमस्कृतः

ఒకసారి వృషభవాహనుడైన భగవాన్, వృషభేశ్వరస్వరూపుడైన విశ్వేశ్వరుని వారాణసీలో దర్శించి, భక్తితో స్పర్శించి నమస్కరించాను.

Verse 23

तदाचिरेण कालेन पंचत्वमहमागतः । न दृष्टं तन्महाघोरं यमस्य सदनं मुने

ఆ తరువాత ఎక్కువ కాలం కాకముందే నేను మరణాన్ని పొందాను; కానీ ఓ మునీ, యముని ఆ మహాఘోరమైన సదనాన్ని నేను చూడలేదు.

Verse 24

पिपासयाधुनाक्रांतो न जानामि हिताहितम् । यदि कंचित्समुद्धर्तुमुपायं पश्यसि प्रभो

ఇప్పుడు నేను దాహంతో ఆక్రాంతుడను; హితాహితాలను గ్రహించలేకున్నాను. ఓ ప్రభో, నన్ను రక్షించడానికి ఏదైనా ఉపాయం మీరు చూస్తే దయచేసి చెప్పండి.

Verse 25

कुरुष्व तं नमस्तुभ्यं त्वामहं शरणं गतः । इत्युक्तः शंकुकर्णोऽथ पिशाचमिदमब्रवीत्

“అదే చేయుము; నీకు నమస్కారం. నేను నీ శరణు పొందితిని.” అని చెప్పగా, శంకుకర్ణుడు ఆ పిశాచునితో ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 26

तादृशो नहि लोकेस्मिन्विद्यते पुण्यकृत्तमः । यत्त्वया भगवान्पूर्वं दृष्टो विश्वेश्वरः शिवः

ఈ లోకమందు నీ వంటి మహాపుణ్యకర్త మరొకడు లేడు; ఎందుకంటే నీవు పూర్వమే భగవాన్ విశ్వేశ్వరుడైన శివుని దర్శించితివి.

Verse 27

संस्पृष्टो वंदितो भूयः कोऽन्यस्त्वत्सदृशो भुवि । तेन कर्मविपाकेन देशमेतं समागतः

మళ్లీ మళ్లీ స్పర్శింపబడి పూజింపబడినవాడవు—భూమిపై నీతో సమానుడు మరెవడు? ఆ కర్మవిపాకముచేతనే (నేను) ఈ దేశమునకు వచ్చితిని.

Verse 28

स्नानं कुरुष्व शीघ्रं त्वमस्मिन्कुंडे समाहितः । येनेमां कुत्सितां योनिं क्षिप्रमेव प्रहास्यसि

ఏకాగ్రచిత్తుడై ఈ కుండములో శీఘ్రంగా స్నానం చేయుము; దానివలన నీవు ఈ నింద్య యోనిని త్వరలోనే విడిచిపెట్టుదువు.

Verse 29

स एवमुक्तो मुनिना पिशाचो दयालुना देववरं त्रिनेत्रम् । स्मृत्वा कपर्दीश्वरमीशितारं चक्रे समाधाय मनोवगाहम्

దయాళువైన ముని ఇలా పలికినపుడు ఆ పిశాచుడు దేవవరుడైన త్రినేత్రుడు, కపర్దీశ్వర పరమేశ్వరుని స్మరించి, మనస్సును సమాధిలో నిలిపి అంతర్మనస్సులో లోతుగా లీనమయ్యెను.

Verse 30

तदावगाढो मुनिसन्निधाने ममार दिव्याभरणोपपन्नः । अदृश्यतार्कप्रतिमो विमाने शशांकचिह्नीकृतचारुमौलि

అప్పుడు మునుల సన్నిధిలో తీర్థజలంలో అవగాహనం చేసి, దివ్యాభరణాలతో విభూషితుడై అతడు దేహత్యాగం చేశాడు. అనంతరం అతడు విమానంలో దర్శనమిచ్చాడు—సూర్యసమాన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, అందమైన శిరస్సుపై చంద్రచిహ్నం ధరించి।

Verse 31

विभाति रुद्रैः सहितो दिविष्ठैः समाभृतो योगिरिभरप्रमेयैः । स वालखिल्यादिभिरेष देवो यथोदये भानुरशेषदेवः

అతడు స్వర్గవాసి రుద్రులతో కలిసి ప్రకాశిస్తున్నాడు; అపరిమితమైన ఋషిసమూహాలు, యోగిగణాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు. వాలఖిల్యాదుల సేవతో ఈ దేవుడు ఉదయసూర్యునివలె సమస్త దేవతలను మించి కాంతిమంతంగా దర్శనమిస్తాడు।

Verse 32

स्तुवंति सिद्धादि विदेवसंघा नृत्यंति दिव्याप्सरसोऽभिरामाः । मुंचंति वृष्टिं कुसुमांबुमिश्रां गंधर्वविद्याधरकिन्नराद्याः

సిద్ధాదులైన దివ్యసంఘాలు స్తుతిస్తారు; మనోహరమైన దివ్య అప్సరసలు నర్తిస్తారు. గంధర్వులు, విద్యాధరులు, కిన్నరులు మొదలైనవారు పుష్పజలమిశ్రిత వర్షాన్ని కురిపిస్తారు।

Verse 33

संस्तूयमानोऽथ मुनींद्रसंघैरवाप्य बोधं भगवत्प्रसादात् । समाविशन्मंडलमेतदग्र्यं त्रयीमयं यत्र विभाति रुद्रः

అప్పుడు మునీంద్రసంఘాలచే స్తుతింపబడి, భగవదనుగ్రహంతో బోధను పొందిన అతడు, త్రయీమయమైన ఆ పరమ మండలంలో ప్రవేశించాడు; అక్కడ రుద్రుడు ప్రకాశిస్తాడు।

Verse 34

दृष्ट्वा विमुक्तं स पिशाचभूतं मुनिः प्रहृष्टो मनसा महेशम् । विचिंत्य रुद्रं कविमेकमग्निं प्रणम्य तुष्टाव कपर्दिनं तम्

పిశాచభూతంగా మారిన ఆ జీవి విముక్తుడైనదాన్ని చూసి ముని మనసులో పరమానందించాడు; మహేశ్వరుని ధ్యానించాడు. రుద్రుడు—కవి-ఋషి, ఏకుడు, అగ్నిస్వరూపుడు—అని విచారించి, ఆ కపర్దీ శివునికి నమస్కరించి స్తుతించాడు।

Verse 35

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे वाराणसीमाहात्म्ये पंचत्रिंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మ మహాపురాణంలోని స్వర్గఖండంలో ‘వారణాసీ మహాత్మ్య’మనే ముప్పై ఐదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 36

त्वां ब्रह्मसारं हृदि संनिविष्टं हिरण्मयं योगिनमादिमं तम् । व्रजामि रुद्रं शरणं दिविष्ठं महामुनिं ब्रह्ममयं पवित्रम्

హే రుద్రా! నీవు బ్రహ్మసారం, హృదయంలో నివసించువాడవు; స్వర్ణకాంతితో ప్రకాశించే ఆదియోగివి. స్వర్గంలో విరాజిల్లే మహాముని, బ్రహ్మమయుడు, పరమ పవిత్రుడు—నేను నీ శరణు వ్రజించుచున్నాను।

Verse 37

सहस्रपादाक्षिशिरोभियुक्तं सहस्ररूपं तमसः परस्तात् । तं ब्रह्मपारं प्रणमामि शंभुं हिरण्यगर्भाधिपतिं त्रिनेत्रम्

వెయ్యి పాదాలు, నేత్రాలు, శిరస్సులతో యుక్తుడు, సహస్రరూపుడు, తమస్సుకు అతీతుడు—బ్రహ్మపారమైన శంభువుకు, హిరణ్యగర్భాధిపతి త్రినేత్రుడికి నేను ప్రణామం చేస్తాను।

Verse 38

यत्र प्रसूतिर्जगतो विनाशो येनावृतं सर्वमिदं शिवेन । तं ब्रह्मपारं भगवंतमीशं प्रणम्य नित्यं शरणं प्रपद्ये

యందు జగత్తు జననమూ లయమూ ఉన్నాయి, మరియు ఆ శివుడే ఈ సమస్తాన్ని వ్యాపించి ఉన్నాడు—ఆ బ్రహ్మపారమైన భగవానుడైన ఈశ్వరునికి నిత్యం నమస్కరించి నేను నిరంతరం శరణు పొందుచున్నాను।

Verse 39

अलिंगमालोकविहीनरूपं स्वयंप्रभुं चित्पतिमेकरूपम् । तं ब्रह्मपारं परमेश्वरं त्वां नमस्करिष्ये न यतोऽन्यदस्ति

హే పరమేశ్వరా! నీవు లింగరహితుడు, ఇంద్రియాలకు అందని రూపముగలవాడు, స్వయంప్రకాశుడు, చిత్తాధిపతి, ఏకరూపుడు. నీవు బ్రహ్మకూ అతీతుడు; నీకు భిన్నంగా మరొకటి లేదు—నేను నీకు నమస్కరిస్తాను।

Verse 40

यं योगिनस्त्यक्तसबीजयोगा लब्ध्वा समाधिं परमात्मभूताः । पश्यंति देवं प्रणतोऽस्मि नित्यं तं ब्रह्मपारं परमस्वरूपम्

సబీజయోగాన్ని విడిచి సమాధిని పొందిన యోగులు పరమాత్మరూపంగా దర్శించే ఆ దేవునికి—బ్రహ్మాతీతమైన పరమస్వరూపుడైన ఆయనకు నేను నిత్యం నమస్కరిస్తాను।

Verse 41

न यत्र नामादिविशेष कॢप्तिर्न संदृशे तिष्ठति यत्स्वरूपम् । तं ब्रह्मपारं प्रणतोऽस्मि नित्यं स्वयंभुवं त्वां शरणं प्रपद्ये

ఎక్కడ ‘నామ’ మొదలైన భేదాల కల్పన లేదు, ఏ రూపదృశ్యంలోనూ నిలిచిపోని స్వరూపమై ఉన్న ఆ బ్రహ్మాతీత పరబ్రహ్మునకు నేను నిత్యం నమస్కరిస్తాను। హే స్వయంభూ, నేను నీ శరణు పొందుతున్నాను।

Verse 42

यद्वेदवादाभिरता विदेहं सब्रह्मविज्ञानमभेदमेकम् । पश्यंत्यनेकं भवतः स्वरूपं तं ब्रह्मपारं प्रणतोऽस्मि नित्यम्

వేదవాదాలలో ఆసక్తులైన వారు ఆయనను దేహరహితమైన, బ్రహ్మవిజ్ఞానస్వరూపమైన, ఏకమైన అభేద సత్యంగా దర్శిస్తారు; అయినా నీ స్వరూపాన్ని అనేకంగా కూడా చూస్తారు—ఆ బ్రహ్మాతీతునకు నేను నిత్యం నమస్కరిస్తాను।

Verse 43

यतः प्रधानं पुरुषः पुराणो बिभर्ति तेजः प्रणमंति देवाः । नमामि तं ज्योतिषि सन्निविष्टं कालं बृहंतं भवतः स्वरूपम्

ప్రధానాన్ని (ప్రకృతిని) ధరించే ఆ పురాతన పురుషుడు, ఆయన తేజస్సుకు దేవతలే నమస్కరిస్తారు; జ్యోతిలో స్థితమైన మహాకాలరూపమైన ఆ నీ స్వరూపానికి నేను నమస్కరిస్తాను।

Verse 44

व्रजामि नित्यं शरणं गुहेशं स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । शिवं प्रपद्ये हरिमिंदुमौलिं पिनाकिनं त्वां शरणं व्रजामि

నేను నిత్యం గుహేశుని శరణు వెళ్తాను; స్థాణువు, పురాతన గిరీశుని ఆశ్రయిస్తాను। శివా, హరా, ఇందుమౌలీ, పినాకధారీ—హే ప్రభూ, నేను నీ శరణమే చేరుతున్నాను।

Verse 45

स्तुत्वैवं शंकुकर्णोऽपि भगवंतं कपर्दिनम् । पपात दंडवद्भूमौ प्रोच्चरन्प्रणवं परम्

ఇలా భగవంతుడు కపర్దినుడు (శివుడు)ను స్తుతించిన శంకుకర్ణుడు కూడా పరమ ప్రణవమైన ‘ఓం’ను ఘోషిస్తూ దండవత్‌గా భూమిపై పడిపోయాడు।

Verse 46

तत्क्षणात्परमं लिंगं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम् । ज्ञानमानंदमत्यंतं कोटिज्वालाग्निसन्निभम्

అదే క్షణంలో శివాత్మకమైన పరమ లింగం ప్రాదుర్భవించింది—జ్ఞానానంద స్వరూపం, అత్యంత తేజస్సుతో, కోటి జ్వాలల అగ్నివలె ప్రకాశించింది।

Verse 47

शंकुकर्णोऽथ मुक्तात्मा तदात्मा सर्वगोऽमलः । निलिल्ये विमले लिंगे तदद्भुतमिवाभवत्

అప్పుడు శంకుకర్ణుడు—ముక్తాత్మ, తత్త్వంతో ఏకాత్మ, సర్వవ్యాపి, నిర్మలుడు—ఆ విమల లింగంలో లీనమయ్యాడు; అది అద్భుతంలా కనిపించింది।

Verse 48

एतद्रहस्यमाख्यातं माहात्म्यं ते कपर्द्दिनः । न कश्चिद्वेत्ति तमसा विद्वानप्यत्र मुह्यति

ఓ కపర్దిన (శివా)! ఈ రహస్యము—నీ మహాత్మ్యం—వివరించబడింది; కానీ అజ్ఞానాంధకారంతో కప్పబడి ఎవ్వరూ దాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకోరు, ఇక్కడ పండితులకూ మోహం కలుగుతుంది।

Verse 49

य इमां शृणुयान्नित्यं कथां पापप्रणाशिनीम् । त्यक्तपापविशुद्धात्मा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्

ఈ పాపనాశినీ కథను నిత్యం వినేవాడు పాపాలను విడిచి విశుద్ధాత్ముడై రుద్రుడు (శివుడు) యొక్క సాన్నిధ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 50

पठेच्च सततं शुद्धो ब्रह्मपारं महास्तवम् । प्रातर्मध्याह्नसमये स योगं प्राप्नुयात्परम्

శుద్ధుడై నిరంతరం ‘బ్రహ్మపార’ అనే మహాస్తవాన్ని పఠించువాడు, ప్రాతః మరియు మధ్యాహ్న సమయాలలో పరమయోగాన్ని పొందును।