Adhyaya 15
Patala KhandaAdhyaya 1554 Verses

Adhyaya 15

Description of Cyavana’s Austerity and Enjoyment

ఈ అధ్యాయంలో శర్యాతి కుమార్తె సుకన్య వృద్ధుడూ అంధుడైన ఋషి చ్యవనునికి దీర్ఘకాలం తపోమయంగా చేసిన సేవ వర్ణించబడుతుంది. ఆమె అచంచల పతివ్రతధర్మంతో, యోగశుద్ధితో కూడిన ఆదర్శాన్ని నిలుపుతుంది. ఆ సమయంలో దివ్య వైద్యులైన అశ్వినీకుమారులు వచ్చి సత్కారాన్ని పొందుతారు; వరం ఇవ్వదలచి, సుకన్య తన భర్తకు దృష్టి (మరియు క్షేమం) ప్రసాదించమని కోరుతుంది. యజ్ఞభాగానికి సంబంధించిన ధర్మతత్త్వం కూడా ప్రస్తావనకు వస్తుంది—చ్యవనుని సమ్మతితో అశ్వినులకు యజ్ఞంలో భాగం లభించి వారి హక్కు స్థిరపడుతుంది. ప్రతిఫలంగా వారు చ్యవనుని రూపాంతరం చేసి యౌవనాన్ని, తేజస్సును ప్రసాదిస్తారు; సమానంగా అందమైన ముగ్గురు పురుషుల సంఘటన సుకన్య పతివ్రతనిష్ఠకు పరీక్షగా నిలిచి, ఆమె తన భర్తనే గుర్తిస్తుంది. అంతట చ్యవనుడు తపోబలంతో, దేవానుగ్రహంతో కోరికనుబట్టి సంచరించే దివ్య విమానాన్ని, రత్నమయ వైభవభవనాన్ని ప్రదర్శిస్తాడు. తపస్సు, ధర్మం, అనుగ్రహం వల్ల భోగసంపదతో పాటు నిర్భయత, నిశ్శోకత అనే ఆధ్యాత్మిక నిశ్చయం కూడా లభిస్తుందని ఈ అధ్యాయం బోధిస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

सुमतिरुवाच । अथर्षिः स्वाश्रमं गत्वा मानव्या सह भार्यया । मुदं प्राप हताशेष पातको योगयुक्तया

సుమతి చెప్పెను—ఆపై ఋషి తన భార్య మానవీతో కలిసి తన ఆశ్రమానికి వెళ్లి, ఆమె యోగనిష్ఠ వల్ల సమస్త పాపాలు నశించి ఆనందాన్ని పొందెను।

Verse 2

सा मानवी तं वरमात्मनः पतिं । नेत्रेणहीनं जरसा गतौजसम् । सिषेव एनं हरिमेधसोत्तमं । निजेष्टदात्रीं कुलदेवतां यथा

ఆ మానవీ తన వ్రతపూర్వకంగా ఎన్నుకున్న భర్తను—దృష్టిలేని, వృద్ధాప్యంతో బలం తగ్గినవాడిని—సేవించింది; హరి-యజ్ఞపరాయణుడైన ఆ శ్రేష్ఠుని, ఇష్టఫలదాయిని కులదేవతను సేవించినట్లే భక్తితో పరిచర్య చేసింది।

Verse 3

शूश्रूषती स्वं पतिमिंगितज्ञा । महानुभावं तपसां निधिं प्रियम् । परां मुदं प्राप सती मनोहरा । शची यथा शक्रनिषेवणोद्यता

తన భర్తను శ్రద్ధగా సేవిస్తూ, అతని మౌనాభిప్రాయాలను గ్రహించే మనోహర సతీ, తపస్సుల నిధి అయిన మహానుభావ ప్రియునిలో పరమానందాన్ని పొందింది; శచీ శక్రుని (ఇంద్రుని) భక్తితో సేవించి ఆనందించునట్లు।

Verse 4

चरणौ सेवते तन्वी सर्वलक्षणलक्षिता । राजपुत्री सुंदरांगी फलमूलोदकाशना

సర్వ శుభలక్షణాలతో అలంకృతమైన ఆ సన్నని రాజకుమారి, సుందరాంగి, ఫలమూలాలు మరియు నీటితోనే జీవిస్తూ (ఆయన) పాదాలను సేవించేది।

Verse 5

नित्यं तद्वाक्यकरणे तत्परा पूजने रता । कालक्षेपं प्रकुरुते सर्वभूतहिते रता

ఆమె నిత్యం ఆయన వాక్యాన్ని ఆచరించడంలో నిమగ్నమై, ఆయన పూజలో పరమాసక్తిగా ఉండేది; సమస్త భూతాల హితంలో లీనమై కాలాన్ని గడిపేది।

Verse 6

विसृज्य कामं दंभं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं च्यवनं समतोषयत्

కామం, దంభం, ద్వేషం, లోభం, పాపం, మదం వీటిని విడిచిపెట్టి, ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తంగా సిద్ధంగా ఉండి, వారు నిరంతరం చ్యవన మునిని సంతోషపెట్టారు।

Verse 7

एवं तस्य प्रकुर्वाणा सेवां वाक्कायकर्मभिः । सहस्राब्दं महाराज सा च कामं मनस्यधात्

ఇలా వాక్కు, దేహం, కర్మల ద్వారా ఆయనకు సేవ చేస్తూ, ఓ మహారాజా, వెయ్యేళ్ల తరువాత ఆమె మనసులో ఒక కోరికను ధరించింది।

Verse 8

कदाचिद्देवभिषजावागतावाश्रमे मुनेः । स्वागतेन सुसंभाव्य तयोः पूजां चकार सा

ఒకసారి ముని ఆశ్రమానికి ఇద్దరు దివ్య వైద్యులు వచ్చారు. ఆమె వారిని యథోచితంగా స్వాగతించి గౌరవంతో పూజ చేసింది.

Verse 9

शर्यातिकन्याकृतपूजनार्घ । पाद्यादिना तोषितचित्तवृत्ती । तावूचतुः स्नेहवशेन सुंदरौ । वरं वृणुष्वेति मनोहरांगीम्

శర్యాతి రాజకుమార్తె పాద్యార్ఘ్యాదులతో అతిథ్యమిచ్చి వారిని పూజించింది. మనస్సు-చిత్తం సంతోషించిన ఆ ఇద్దరు సుందరులు స్నేహవశంగా—“హే మనోహరాంగీ, వరం కోరుకో” అని అన్నారు.

Verse 10

तुष्टौ तौ वीक्ष्य भिषजौ देवानां वरयाचने । मतिं चकार नृपतेः पुत्री मतिमतां वरा

దేవుల వరయాచనకు ఆ ఇద్దరు వైద్యులు తృప్తి చెందినట్లు చూసి, జ్ఞానుల్లో శ్రేష్ఠమైన రాజకుమార్తె మనస్సులో నిర్ణయం చేసుకుంది.

Verse 11

पत्यभिप्रायमालक्ष्य वाचमूचे नृपात्मजा । दत्तं मे चक्षुषी पत्युर्यदि तुष्टौ युवां सुरौ

భర్త ఉద్దేశాన్ని గ్రహించిన రాజకుమార్తె పలికింది—“మీరు ఇద్దరు దేవులు సంతోషిస్తే, నా భర్తకు కళ్లను నాకు ప్రసాదించండి.”

Verse 12

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुकन्या या मनोहरम् । सतीत्वं च विलोक्येदमूचतुर्भिषजां वरौ

ఈ మాటలు విని మనోహరమైన సుకన్య యొక్క పతివ్రతత్వాన్ని గమనించి, ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ వైద్యులు ఇలా పలికారు.

Verse 13

त्वत्पतिर्यदि देवानां भागं यज्ञे दधात्यसौ । आवयोरधुना कुर्वश्चक्षुषोः स्फुटदर्शनम्

నీ భర్త యజ్ఞంలో దేవతలకు వారి యథోచిత భాగాన్ని సమర్పిస్తే, ఇప్పుడే మా ఇద్దరి కళ్లకు స్పష్టమైన దర్శనాన్ని ప్రసాదించు।

Verse 14

च्यवनोऽप्योमिति प्राह भागदाने वरौजसोः । तदा हृष्टावश्विनौ तमूचतुस्तपतां वरम्

భాగవిభజన జరుగుతున్న వేళ మహాబలుని నిమిత్తం చ్యవనుడు కూడా “ఓం” అని పలికాడు. అప్పుడు హర్షించిన అశ్వినీదేవతలు అతనితో— “తపస్వుల్లో శ్రేష్ఠుడా, వరం కోరుకో” అని అన్నారు।

Verse 15

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनस्य तपोभोगवर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణం పాతాళఖండంలో, శేష–వాత్స్యాయన సంభాషణలో, రామాశ్వమేధ ప్రసంగంలో ‘చ్యవనుని తపస్సు మరియు భోగవర్ణనం’ అనే పదిహేనవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 16

ह्रदं प्रवेशितोऽश्विभ्यां स्वयं चामज्जतां ह्रदे । पुरुषास्त्रय उत्तस्थुरपीच्या वनिताप्रियाः

అశ్వినీదేవతలు వారిని సరస్సులోకి తీసుకెళ్లగా, వారు స్వయంగా నీటిలో మునిగారు. అప్పుడు ముగ్గురు పురుషులు పైకి లేచారు— అత్యంత సుందరులు, స్త్రీలకు ప్రియులు।

Verse 17

रुक्मस्रजः कुंडलिनस्तुल्यरूपाः सुवाससः । तान्निरीक्ष्य वरारोहा सुरूपान्सूर्यवर्चसः

వారు బంగారు మాలలు, కుండలాలు ధరించి, ఒకే రూపంతో, శుభ్రమైన వస్త్రాలతో ప్రకాశించారు. సూర్యకాంతితో దివ్యంగా మెరిసే ఆ సుందరులను చూసి వరారోహా స్త్రీ ఆశ్చర్యంతో తిలకించింది।

Verse 18

अजानती पतिं साध्वी ह्यश्विनौ शरणं ययौ । दर्शयित्वा पतिं तस्यै पातिव्रत्येन तोषितौ

భర్తను గుర్తించక ఆ సతీమణి అశ్వినీకుమారుల శరణు కోరింది. ఆమె పతివ్రతధర్మానికి వారు సంతోషించి ఆమెకు భర్తను దర్శింపజేశారు.

Verse 19

ऋषिमामंत्र्य ययतुर्विमानेन त्रिविष्टपम् । यक्ष्यमाणे क्रतौ स्वीयभागकार्याशयायुतौ

ఋషిని అనుమతి కోరుకొని వారు ఇద్దరూ విమానంలో త్రివిష్టపం (స్వర్గం) వైపు వెళ్లారు; జరగబోయే యజ్ఞంలో తమ తమ న్యాయమైన భాగాన్ని పొందాలనే సంకల్పంతో.

Verse 20

कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडितः कृपयाब्रवीत्

దీర్ఘకాలం వ్రతాచరణ వల్ల ఆమె క్షీణించి కృశించింది. అది చూసి అతడు ప్రేమతో గొంతు గద్గదమై, కరుణతో ప్రేరితుడై పలికాడు.

Verse 21

तुष्टोऽहमद्य तव भामिनि मानदायाः । शुश्रूषया परमया हृदि चैकभक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स्वदेहो । नावेक्षितः समुचितः क्षपितुं मदर्थे

హే భామిని, హే మానదాయిని! నీ పరమ సేవచేతనూ, హృదయంలోని ఏకభక్తిచేతనూ నేడు నేను సంతోషించాను. దేహధారులకు అత్యంత ప్రియమై హితకరమైన నీ ఈ దేహాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకుము; నా خاطر దానిని క్షీణింపజేయడం సముచితం కాదు.

Verse 22

ये मे स्वधर्मनिरतस्य तपः समाधि । विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादाः । तानेव ते मदनुसेवनयाऽविरुद्धान् । दृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान्

స్వధర్మంలో స్థిరుడై తపస్సు, సమాధి, విద్య, ఆత్మయోగం ద్వారా—భగవత్ ప్రసాదంతో—నేను పొందిన అనుగ్రహరూప వరాలు, నీ నా సేవకు విరుద్ధమైనవి కావు. వాటిని నీ కళ్లతోనే చూడు; భయశోకరహితమయ్యే దృష్టిని నేను నీకు ప్రసాదిస్తున్నాను.

Verse 23

अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृंभ । विस्रंसितार्थरचनाः किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुंक्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् । दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभिः

ఇతరులు మళ్లీ భగవంతుని భ్రూవిస్ఫోటంలా మాత్రమే; వారి వాక్యార్థ నిర్మాణం కూలిపోతుంది—ఉరుక్రముడు (విష్ణువు) కోసం వారు ఏమి చేయగలరు? నీవు సిద్ధిని పొందితివి; కాబట్టి నీ స్వధర్మఫలమైన వైభవాలను అనుభవించు—మనుష్యులకు రాజుల చంచల వ్యవహారాల ద్వారా కూడా దుర్లభమైన దివ్య వరాలను।

Verse 24

एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया । विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । संप्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद् । व्रीडाविलोकविलसद्धसिताननाह

అలా పలుకుతున్న, విద్యలో నిపుణుడైన అతనిని చూచి, సమస్త యోగమాయకు మూర్తిరూపమైన ఆ స్త్రీ అంతరంగంలో స్థిరపడింది. తరువాత వినయస్నేహంతో స్వల్పంగా కంపించే స్వరంతో, లజ్జాభరిత చూపు మరియు మృదుహాసంతో ప్రకాశించే ముఖంతో ఆమె పలికింది।

Verse 25

सुकन्योवाच । राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग । मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्तः । यस्तेऽभ्यधायि समयः सकृदंगसंगो । भूयाद्गरीयसि गुणः प्रसवः सतीनाम्

సుకన్య పలికింది—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఈ అమోఘయోగం నిజంగా సఫలమైంది. ఓ విభో, ఓ మాయాధిపతీ! ప్రభూ, ఇప్పుడు నేను గ్రహించాను—నీ యందే ఇది సముచితం. నీకు విధించిన నియమం—ఒక్కసారి మాత్రమే దేహసంగమం—అది మరింత గొప్ప గుణంగా మారుగాక: సతీమణులకు సంతానప్రాప్తి।

Verse 26

तत्रेति कृत्यमुपशिक्ष्य यथोपदेशं । येनैष कर्शिततमोति रिरंसयात्मा । सिध्येत ते कृतमनोभव धर्षिताया । दीनस्तदीशभवनं सदृशं विचक्ष्व

అక్కడ చేయవలసిన కార్యాన్ని యథోపదేశంగా బోధించి అతడు అన్నాడు: “దీనివల్ల ఘనాంధకారంతో బాధపడుతున్న ఈ ఆత్మ శాంతి పొందుగాక. ఓ కామోద్రిక్తా! బాధితురాలియందు నీ కార్యం సఫలమగుగాక. నీవు దీనుడైనప్పటికీ, ప్రభువు తగిన నివాసాన్ని వెదకుము.”

Verse 27

सुमतिरुवाच । प्रियायाः प्रियमन्विच्छंश्च्यवनो योगमास्थितः । विमानं कामगं राजंस्तर्ह्येवाविरचीकरत्

సుమతి పలికింది—ప్రియురాలికి ప్రీతికరమైనదాన్ని కోరుతూ చ్యవనుడు యోగసమాధిలో ప్రవేశించాడు; అదే క్షణంలో, ఓ రాజా, అతడు ఇష్టానుసారంగా సంచరించే కామగామి విమానాన్ని ప్రదర్శించాడు।

Verse 28

सर्वकामदुघं रम्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वार्थोपचयोदर्कं मणिस्तंभैरुपस्कृतम्

అది రమ్యమైనది, సమస్త కోరికలను ప్రసాదించేది, అన్ని రత్నాలతో సమన్వితమైనది; సమస్త సంపదల వృద్ధిని కలిగించేది, మణి-స్తంభాలతో అలంకృతమైనది।

Verse 29

दिव्योपस्तरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभिः पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम्

అది దివ్య ఉపస్తరణంతో సమేతమై, సర్వకాల సుఖాన్ని కలిగించేది; విచిత్ర పట్టికలు, పతాకలతో అలంకరించబడింది।

Verse 30

स्रग्भिर्विचित्रमालाभिर्मंजुसिंजत्षडंघ्रिभिः । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्त्रैर्विराजितम्

అది స్రగులు, విచిత్ర మాలలతో సుసज्जితమై; మధురంగా మ్రోగే షడఙ్ఘ్రులు (భ్రమరాదులు) అక్కడ ఉండగా; దుకూల, క్షౌమ, కౌశేయాది నానావస్త్రాలతో ప్రకాశించింది।

Verse 31

उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । कॢप्तैः कशिपुभिः कांतं पर्यंकव्यजनादिभिः

పైన పైనగా అమర్చిన నివాసాలలో, ప్రతి ఒక్కటిలో వేరువేరుగా, సిద్ధం చేసిన శయనోపకరణాలతో—పరియంకం, గద్దెలు, వ్యజనాలు మొదలైనవాటితో—ప్రియునికి సౌఖ్యం కలిగించారు।

Verse 32

तत्रतत्र विनिक्षिप्त नानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभिः

అక్కడక్కడ ఉంచిన వస్తువులు నానావిధ శిల్పకళతో శోభించాయి; మహా మరకతం పరచిన నేలతో యుక్తమై, విద్రుమ (పగడ) వేదికలతో సమృద్ధిగా ఉంది।

Verse 33

द्वाःसु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटकम् । शिखरेष्विंद्रनीलेषु हेमकुंभैरधिश्रितम्

ద్వారమున ప్రవాళమయ దేహలిలో అమర్చిన వజ్రసమ కపాటము ప్రకాశించెను; ఇంద్రనీల శిఖరములపై అది స్వర్ణకుంభములతో శోభించెను।

Verse 34

चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितैः । जुष्टं विचित्रवैतानैर्मुक्ताहारावलंबितैः

వజ్రసమ గోడలలో నిర్మితమైన కాంతిమంతమైన శ్రేష్ఠ పద్మరాగములతో అది అలంకృతమైయుండెను; విచిత్ర వైతానములతో సుసజ్జితమై, ముత్యాల హారములు వేలాడుచు శోభించెను।

Verse 35

हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान्मन्यमानैस्तानधिरुह्याधिरुह्य च

అక్కడక్కడ హంసలూ పావురాలూ గుంపుల కూయుట ప్రతిధ్వనించెను; జనులు వాటిని కృత్రిమమని భావించి మళ్లీ మళ్లీ ఎక్కుచుండిరి।

Verse 36

विहारस्थानविश्राम संवेश प्रांगणाजिरैः । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मनः

విహారవనములు, విశ్రాంతిస్థానములు, శయనగృహములు, ప్రాంగణములు, విశాల ఆవరణములు—ఇష్టానుసారముగా రచింపబడి—ఆ ధామము తనను తానే ఆనందింపజేసి ఆశ్చర్యపరచునట్లు కనిపించెను।

Verse 37

एवं गृहं प्रपश्यंतीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञः स्वयं प्रोवाच तां प्रति

ఇలా ఆమె ఆ గృహమును చూచుచుండెను గాని మనస్సు అత్యంత సంతోషించలేదు; సమస్తభూతముల ఆశయమును తెలిసినవాడు స్వయంగా ఆమెతో పలికెను।

Verse 38

निमज्ज्यास्मिन्ह्रदे भीरु विमानमिदमारुह । सुभ्रूर्भर्तुः समादाय वचः कुवलयेक्षणा

ఓ భీరువా! ఈ హ్రదంలో మునిగి స్నానమాచరించి ఈ విమానమును అధిరోహించు. కమలనేత్రా, భర్త వచనమును స్వీకరించి సుభ్రూవును ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 39

सरजो बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्द्धजान् । अंगं च मलपंकेन संछन्नं शबलस्तनम्

ఆమె ధూళితో మలినమైన వస్త్రములు ధరించి, జుట్టును వేనిగా కట్టుకొని, మలపంకంతో లిప్తమై కప్పబడిన దేహంతో—చిత్తరువైన స్తనాలతో—అత్యంత మలినంగా, అస్తవ్యస్తంగా కనిపించెను.

Verse 40

आविवेश सरस्तत्र मुदा शिवजलाशयम् । सांतःसरसि वेश्मस्थाः शतानि दशकन्यकाः

ఆనందంతో అతడు అక్కడ శివుని పవిత్ర జలాశయమైన సరస్సులో ప్రవేశించెను. ఆ అంతఃసరస్సులో గృహములు ఉండి, వాటిలో దశవయసు గల వందల కన్యలు నివసించుచుండిరి.

Verse 41

सर्वाः किशोरवयसो ददर्शोत्पलगंधयः । तां दृष्ट्वा शीघ्रमुत्थाय प्रोचुः प्रांजलयः स्त्रियः

పద్మసుగంధముతో కూడిన కిశోరవయస్కులైన ఆ స్త్రీలందరు ఆమెను చూచిరి. ఆమెను చూచి వెంటనే లేచి, అంజలి ఘటించి గౌరవంతో పలికిరి.

Verse 42

वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि नः करवाम किम् । स्नानेन ता महार्हेण स्नापयित्वा मनस्विनीम्

‘మేము మీ సేవికలము; మమ్మును ఆజ్ఞాపించండి—మేమేమి చేయవలెను? ఆ మనస్వినీ, పూజ్యురాలిని అత్యంత విలువైన స్నానవిధితో స్నానమాచరింపజేసి…’

Verse 43

दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानद । भूषणानि परार्घ्यानि वरीयांसि द्युमंति च

హే మానదా! వారు ఆమెకు రెండు కొత్త, నిర్మలమైన వస్త్రాలను ఇచ్చి, అత్యుత్తమమైన, అత్యంత విలువైన, కాంతిమంతమైన ఆభరణాలనూ సమర్పించారు।

Verse 44

अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् । अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजोंबरम्

అతడు సమస్త గుణాలతో కూడిన అన్నమును, అమృతాసవంలాంటి పానీయమును పొందెను. ఆపై అద్దంలో తన స్వరూపాన్ని చూచెను—మాలధారి, మలినరహిత వస్త్రధారి।

Verse 45

ताभिः कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम्

ఆ కన్యలు అతనికి మంగళ స్వస్త్యయన కర్మలు చేసి, అతనిని ఎంతో గౌరవించిరి. అతడు అత్యంత విలువైన హారంతోను, కాంతిమంతమైన రుచక ఆభరణంతోను అలంకృతుడయ్యెను।

Verse 46

निष्कग्रीवं वलयिनं क्वणत्कांचननूपुरम् । श्रोण्योरध्यस्तया कांच्या कांचन्या बहुरत्नया

ఆమె కంఠంలో స్వర్ణ నిష్కము, చేతుల్లో వలయాలు, పాదాల్లో మ్రోగే స్వర్ణ నూపురాలు. ఆమె నడుమును అనేక రత్నాలతో జడితమైన స్వర్ణ కాంచీ చుట్టి ఉండెను।

Verse 47

सुभ्रुवा सुदता शुक्लस्निग्धापांगेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम्

ఆమె సుభ్రూవు, సుందర దంతములు గలది; ఆమె కన్నుల శ్వేత, స్నిగ్ధ అంచులు మృదువైన కటాక్షంతో మెరుస్తుండెను. నీలవర్ణ అలకలతో అలంకృతమైన ఆమె ప్రకాశమాన ముఖము పద్మకోశ సౌందర్యానికే పోటీగా నిలిచెను।

Verse 48

यदा सस्मार दयितमृषीणां वल्लभं पतिम् । तत्र चास्ते सहस्त्रीभिर्यत्रास्ते स मुनीश्वरः

ఆమె ఋషులకు ప్రియమైన తన దయిత వల్లభ భర్తను స్మరించిన వెంటనే, ఆ మునీశ్వరుడు సహస్ర స్త్రీలతో కూడి ఉన్న అదే స్థలంలో ఆమె ప్రత్యక్షమైంది।

Verse 49

भर्तुः पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत

అప్పుడు ఆమె తన భర్తను తన ముందే చూచింది—సహస్ర స్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడి; ఆయన యొక్క ఆ అపూర్వ యోగస్థితిని గమనించి ఆమెకు సందేహం కలిగింది।

Verse 50

सतां कृत मलस्नानां विभ्राजंतीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम्

సత్పురుషులు సిద్ధం చేసిన పవిత్ర స్నానంతో స్నాతమై ఆమె మునుపెన్నడూ లేనంతగా ప్రకాశించింది; తన స్వరూపాన్ని ధరించి, ఆమె సుందర స్తనాలు వస్త్రంతో మర్యాదగా కప్పబడ్డాయి।

Verse 51

विद्याधरी सहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन्

సహస్ర విద్యాధరీ కన్యల సేవతో, శ్రేష్ఠ వస్త్రాలతో అలంకృతమైన ఆమెను, సంకల్పం జాగృతమైన శత్రుహంతుడు అప్పుడు విమానంపై ఎక్కించాడు।

Verse 52

तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुषक्तो । विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य । स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभःस्थः

అక్కడ ఆయన మహిమ అక్షుణ్ణంగా ఉండి, ప్రియపై అనురక్తుడై; విద్యాధరీలతో అలంకృతమైన దేహంతో విమానంలో ఆయన అలా ప్రకాశించాడు—ఆకాశంలో ఉన్న చంద్రుడు వికసించిన తెల్ల కுமుదాల గుంపు మరియు తారలతో చుట్టుముట్టబడినట్లుగా।

Verse 53

तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेंद्र । द्रोणीष्वनंगसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतोद्युधुनिपातशिवस्वनासु । रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी

అతనితో కలిసి అష్టలోక విహారభూమిగా ప్రసిద్ధమైన ఆ కులాచలేంద్రుడు, అనంగసఖుడైన సమీరుని మధురసౌభాగ్యంతో రమ్యమైన లోయలలో, జలపాతాల శుభనాదాలతో మార్మోగే—సిద్ధులు స్తుతించే—ప్రదేశాలలో, అలాగే కుబేరప్రియ యొక్క దివ్య పరివార వైభవమధ్య దీర్ఘకాలం క్రీడించాడు।

Verse 54

वैश्रंभके सुरवने नंदने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च सरे मे रामया रतः

వైశ్రంభకంలో, దేవవనంలో, నందనంలో, పుష్పభద్రకంలో, మానససరోవరంలో, అలాగే చైత్రరథంలో—ఈ సమస్త సరస్సుల వద్ద నేను నా రమాతో కలిసి రతుడై ఆనందిస్తాను।