
Pitṛ-tīrtha Context: Marks of Sin, Śrāddha Discipline, and Karmic Ripening (in Yayāti’s Narrative)
అధ్యాయం 67 (PP.2.67) యయాతి కథలో పితృ-తీర్థ ప్రసంగంలో వస్తుంది. రాజసంభాషణ తరువాత మాతలి పాపాచరణ లక్షణాలను బోధిస్తాడు—వేదనింద, బ్రహ్మచర్యాన్ని దూషించడం, సాధువులకు హాని చేయడం, కులాచారాన్ని విడిచిపెట్టడం, తల్లిదండ్రులు మరియు బంధువులను అవమానించడం మొదలైనవి. ఇవి ఎలా పాపాన్ని పరిపక్వం చేసి కాలానుగుణంగా ఫలితాన్ని ఇస్తాయో ఉపదేశంగా వివరించబడింది. తదనంతరం శ్రాద్ధం మరియు దాన నియమాలు విస్తారంగా చెప్పబడతాయి—ఎవరిని బ్రాహ్మణులుగా ఆహ్వానించాలి, వంశం-ఆచారాల ద్వారా ఎలా పరీక్షించాలి, పాత్రులను విస్మరించి అపాత్రులకు ఇవ్వడం వల్ల కలిగే దోషం, దక్షిణా ఇవ్వకపోవడం లేదా అర్హులను నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల వచ్చే పాపం. విధి, పాత్రత, సత్కారం సమగ్రంగా ఉన్నప్పుడే శ్రాద్ధం పితృసంతృప్తిని కలిగిస్తుందని స్పష్టం చేస్తుంది. చివరగా మహాపాతకాలు, బ్రహ్మహత్యాసమాన పాపాలు, దొంగతనం, కామదోషాలు, గోవులపై క్రూరత్వం, రాజులు అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం వంటి విషయాలు చెప్పబడతాయి. యమధర్మరాజు అధీనంలో పరలోక శిక్షలు, మరణానంతర కర్మఫలభోగం వివరించి, ప్రాయశ్చిత్తం ధర్మం చూపే శుద్ధి-సవరణ మార్గమని నిర్ధారిస్తుంది.
Verse 1
। ययातिरुवाच । अस्मद्भाग्यप्रसंगेन भवतो दर्शनं मम । संजातं शक्रसंवाह एतच्छ्रेयो ममातुलम्
యయాతి అన్నాడు—నా భాగ్యప్రసంగముచేత నాకు మీ దర్శనం లభించింది. ఓ శక్రసంబంధ సమూహమా, ఇది నాకు అపూర్వ మంగళం.
Verse 2
मानवा मर्त्यलोके च पापं कुर्वंति दारुणम् । तेषां कर्मविपाकं च मातले वद सांप्रतम्
మర్త్యలోకంలో మనుష్యులు ఘోరమైన పాపాలు చేస్తారు. ఓ మాతలి, వారి కర్మఫల పరిపాకాన్ని ఇప్పుడే నాకు చెప్పు.
Verse 3
मातलिरुवाच । श्रूयतामभिधास्यामि पापाचारस्य लक्षणम् । श्रुते सति महज्ज्ञानमत्रलोके प्रजायते
మాతలి అన్నాడు—వినండి, పాపాచార లక్షణాలను నేను వివరిస్తాను. ఇది వినినప్పుడు ఈ లోకంలో మహాజ్ఞానం జనిస్తుంది.
Verse 4
वेदनिंदां प्रकुर्वंति ब्रह्माचारस्य कुत्सनम् । महापातकमेवापि ज्ञातव्यं ज्ञानपंडितैः
వేదాలను దూషించి, బ్రహ్మచర్యవ్రతాన్ని నిందించే వారు—జ్ఞానపండితుల దృష్టిలో నిశ్చయంగా మహాపాతకాన్ని ఆచరించినవారే అని తెలుసుకోవాలి।
Verse 5
साधूनामपि सर्वेषां यः पीडां हि समाचरेत् । महापातकमेवापि प्रायश्चित्ते न हि व्रजेत्
ఎవడు సమస్త సాధువులకు, ధర్మనిష్ఠులకు బాధ కలిగిస్తాడో, అతడు మహాపాతకాన్ని పొందుతాడు; ప్రాయశ్చిత్తాలు చేసినా నిజమైన శుద్ధిని పొందడు।
Verse 6
कुलाचारं परित्यज्य अन्याचारं व्रजंति च । एतच्च पातकं घोरं कथितं कृत्यवेदिभिः
కులాచారాన్ని విడిచి ఇతర (అధర్మ) ఆచారాలను అనుసరించేవారు—ఇది ఘోరమైన పాతకం అని కృత్యవేదులు ప్రకటించారు।
Verse 7
मातापित्रोश्च यो निंदां ताडनं भगिनीषु च । पितृस्वसृनिंदनं च तदेव पातकं ध्रुवम्
ఎవడు తల్లిదండ్రులను దూషిస్తాడో, అక్కచెల్లెళ్లను కొడతాడో, పితృస్వస (పిన్ని/బువ్వ)లను నిందిస్తాడో—అదే నిశ్చయమైన పాతకం।
Verse 8
संप्राप्ते श्राद्धकालेपि पंचक्रोशांतरेस्थितम् । जामातरं परित्यज्य तथा च दुहितुः सुतम्
శ్రాద్ధకాలం వచ్చినప్పటికీ, ఐదు క్రోశాల లోపల ఉన్న అల్లుడిని వదిలివేసి, అలాగే కుమార్తె కుమారుని కూడా పరిత్యజించాడు।
Verse 9
स्वसारं चैव स्वस्रीयं परित्यज्य प्रवर्तते । कामात्क्रोधाद्भयाद्वापि अन्यं भोजयते यदा
ఎవడు తన సోదరిని, సోదరి కుమారుని విస్మరించి, కామం గానీ క్రోధం గానీ భయం గానీ కారణంగా ఇతరుణ్ణి భోజనింపజేస్తాడో—ఆ ప్రవర్తన నిందనీయం.
Verse 10
पितरो नैव भुंजंति देवाश्चैव न भुंजते । एतच्च पातकं तस्य पितृघातसमं कृतम्
అటువంటి వాడి అర్పణాన్ని పితృదేవతలు గ్రహించరు, దేవతలూ గ్రహించరు. అతని ఈ పాపం పితృహత్యతో సమానమని చెప్పబడింది.
Verse 11
दानकालेपि संप्राप्ते आगते ब्राह्मणे किल । भूरिदानं परित्यज्य कतिभ्यो हि प्रदीयते
దానానికి తగిన కాలం వచ్చినప్పుడు, బ్రాహ్మణుడు కూడా వచ్చినప్పటికీ, విస్తార దానాన్ని విడిచి కొద్దిమందికే లేదా స్వల్పంగా ఎందుకు ఇస్తారు?
Verse 12
एकस्मै दीयते दानमन्येभ्योपि न दीयते । एतच्च पातकं घोरं दानभ्रंशकरं स्मृतम्
దానం ఒకరికే ఇచ్చి ఇతరులకు ఇవ్వకపోతే, అది ఘోర పాపమని—దానపుణ్యాన్ని భ్రంశపరచేదిగా స్మరించబడింది.
Verse 13
यजमानगृहे सेवा संस्थितान्ब्राह्मणान्निजान् । परित्यज्य हि यद्दानं न दानस्य च लक्षणम्
యజమాని గృహంలో సేవలో ఉన్న తన బ్రాహ్మణులను విస్మరించి ఇచ్చే దానం—అది నిజమైన దానలక్షణం కాదు.
Verse 14
समाश्रितं हि यं विप्रं धर्माचारसमन्वितम् । सर्वोपायैः सुपुष्येत्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप
హే నృపా! ధర్మాచారసమన్వితుడై నీ శరణు పొందిన బ్రాహ్మణుని అన్ని విధాలుగా జాగ్రత్తగా పోషించవలెను; ముఖ్యంగా అనేక శ్రేష్ఠ దానములచే అతనిని సంతోషింపజేయవలెను।
Verse 15
न गणयेन्मूर्खं विद्वांसं पोष्यो विप्रः सदा भवेत् । सर्वैः पुण्यैः समायुक्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप
మూఢుని పండితుడిగా గణించకూడదు. బ్రాహ్మణుని ఎల్లప్పుడూ పోషించి ఆదరించాలి. హే నృపా! అనేక శ్రేష్ఠ దానములచే సమస్త పుణ్యములతో యుక్తుడవుతాడు.
Verse 16
तं समभ्यर्च्य विद्वांसं प्राप्तं विप्रं सदार्हयेत् । तं हि त्यक्त्वा ददेद्दानमन्यस्मै ब्राह्मणाय वै
వచ్చిన పండిత బ్రాహ్మణుని విధివిధానంగా పూజించి ఎల్లప్పుడూ యథోచితంగా గౌరవించాలి; అతనిని విస్మరించి మరొక బ్రాహ్మణునికి దానం ఇవ్వడం అనుచితం.
Verse 17
दत्तं हुतं भवेत्तस्य निष्फलं नात्र संशयः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चापि चतुर्थकः
అతడు చేసిన దానం, హోమం అన్నీ ఫలరహితమవుతాయి—ఇందులో సందేహం లేదు—అతడు బ్రాహ్మణుడైనా, క్షత్రియుడైనా, వైశ్యుడైనా, నాల్గవ శూద్రుడైనా సరే.
Verse 18
पुण्यकालेषु सर्वेषु संश्रितं पूजयेद्द्विजम् । मूर्खं वापि हि विद्वांसं तस्य पुण्यफलं शृणु
అన్ని పుణ్యకాలములలో ఆశ్రయమొందిన ద్విజుని పూజించాలి—అతడు మూఢుడైనా పండితుడైనా. ఇప్పుడు దాని పుణ్యఫలాన్ని వినుము.
Verse 19
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं तस्य प्रजायते । कस्माद्धिकारणाद्राजञ्छक्यं प्राप्य न कारयेत्
ఆ కార్యమునుండి అశ్వమేధ యజ్ఞఫలం జనిస్తుంది. కనుక ఓ రాజా, సామర్థ్యమూ సాధనమూ లభించినపుడు ఏ కారణముచేత దానిని చేయించకూడదు?
Verse 20
अन्यो विप्रः समायातस्तत्कालं श्राद्धकर्मणि । उभौ तौ पूजयेत्तत्र भोजनाच्छादनैस्ततः
శ్రాద్ధకర్మ జరుగుతున్న అదే సమయంలో మరొక బ్రాహ్మణుడు వచ్చితే, అక్కడ ఆ ఇద్దరినీ భోజనమూ వస్త్రమూ సమర్పించి యథావిధిగా పూజించాలి.
Verse 21
तांबूलदक्षिणाभिश्च पितरस्तस्य हर्षिताः । श्राद्धभुक्ताय दातव्यं सदा दानं च दक्षिणा
తాంబూలం, దక్షిణా మొదలైన దానాలతో అతని పితృదేవతలు ఆనందిస్తారు. శ్రాద్ధభోజనం చేసినవానికి ఎల్లప్పుడూ దానమూ తగిన దక్షిణా ఇవ్వాలి.
Verse 22
न ददेच्छ्राद्धकर्ता यो गोहत्यादि समं भवेत् । द्वावेतौ पूजयेत्तस्माच्छ्रद्धया नृपसत्तम
హే నృపశ్రేష్ఠా, శ్రాద్ధకర్త తగిన దానం ఇవ్వకపోతే అతడు గోహత్యాది పాపంతో సమానమైన పాపాన్ని పొందుతాడు. కనుక శ్రద్ధతో ఆ ఇద్దరినీ పూజించాలి.
Verse 23
निर्द्धनत्व प्रभावाद्वै तमेकं हि प्रपूजयेत् । व्यतीपातेपि संप्राप्ते वैधृतौ च नृपोत्तम
దారిద్ర్య ప్రభావం ఉన్నా కూడా ఆ ఏక పరమతత్త్వాన్నే పూజించాలి. హే నృపోత్తమా, వ్యతీపాతమూ వైధృతియూ వంటి అశుభయోగాలు వచ్చినా కూడా.
Verse 24
अमावास्यां तथा राजन्क्षयाहे परपक्षके । श्राद्धमेवं प्रकर्तव्यं ब्राह्मणादि त्रिवर्णकैः
హే రాజా, అమావాస్యనాడు అలాగే పరపక్షంలోని క్షయాహే (మరణతిథి) నాడు బ్రాహ్మణాది త్రివర్ణ ద్విజులు ఈ విధంగా శ్రాద్ధం చేయవలెను।
Verse 25
यज्ञे तथा महाराज ऋत्विजश्च प्रकारयेत् । तथा विप्राः प्रकर्तव्याः श्राद्धदानाय सर्वदा
హే మహారాజా, యజ్ఞంలో ఋత్విజులను యథావిధిగా నియోగించునట్లు, శ్రాద్ధదానార్థం కూడా సదా యోగ్య విప్రులను నియమించవలెను।
Verse 26
अविज्ञातः प्रकर्तव्यो ब्राह्मणो नैव जानता । यस्यापि ज्ञायते वंशः कुलं त्रिपुरुषं तथा
నిజంగా తెలియని వాడు, అజ్ఞాత వంశమున్న బ్రాహ్మణుని నియమించకూడదు; వంశం తెలిసినవాడైనప్పటికీ అతని కులాన్ని మూడు తరాల వరకు పరిశీలించాలి।
Verse 27
आचारश्च तथा राजंस्तं विप्रं सन्निमंत्रयेत् । कुलं न ज्ञायते यस्य आचारेण विचारयेत्
హే రాజా, ఆచారాన్ని కూడా గమనించి ఆ విప్రుని యథావిధిగా ఆహ్వానించాలి; ఎవరి కులం తెలియదో, అతనిని అతని ఆచారంతోనే పరీక్షించాలి।
Verse 28
श्राद्धदाने प्रकर्तव्ये विशुद्धो मूर्ख एव हि । अविज्ञातो भवेद्विप्रो वेदवेदांगपारगः
శ్రాద్ధదానం చేయవలసినప్పుడు శుద్ధుడైన మూర్ఖుడైనా గ్రాహ్యుడు; కానీ వేదవేదాంగాలలో పారంగతుడైన బ్రాహ్మణుడైనా అజ్ఞాతుడు (అప్రమాణితుడు) అయితే అగ్రాహ్యుడవుతాడు।
Verse 29
श्राद्धदानं प्रकर्तव्यं तस्माद्विप्रं निमंत्रयेत् । आतिथ्यं तु प्रकर्तव्यमपूर्वं नृपसत्तम
అందుచేత శ్రాద్ధదానం విధివిధానంగా చేయవలెను; అందుకోసం బ్రాహ్మణుని ఆహ్వానించవలెను. ఓ నృపశ్రేష్ఠా, అతిథి సత్కారమును కూడా అపూర్వ ఉదారతతో చేయవలెను.
Verse 30
अन्यथा कुरुते पापी स याति नरकं ध्रुवम् । तस्माद्विप्रः प्रकर्तव्यो दाने श्राद्धे च पर्वसु
విధికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే పాపి నిశ్చయంగా నరకానికి పోతాడు. అందుచేత దానంలో, శ్రాద్ధంలో, పర్వదినాలలో బ్రాహ్మణుని విధివిధానంగా నియోగించి సేవించాలి.
Verse 31
आदौ परीक्षयेद्विप्रं श्राद्धे दाने प्रकारयेत् । नाश्नंति तस्य वै गेहे पितरो विप्रवर्जिताः
ముందుగా ఆహ్వానించబోయే బ్రాహ్మణుని పరిశీలించి, తరువాత శ్రాద్ధమును మరియు దానమును సక్రమంగా నిర్వహించాలి. బ్రాహ్మణుడు లేకుండా చేసే వాని ఇంట పితృదేవతలు భోజనం స్వీకరించరు.
Verse 32
शापं दत्त्वा ततो यांति श्राद्धाद्विप्रविवर्जितात् । महापापी भवेत्सोपि ब्रह्मणः सदृशो यदि
బ్రాహ్మణులు లేని శ్రాద్ధం నుండి పితృదేవతలు శాపం ఇచ్చి తరువాత వెళ్లిపోతారు. అతడు బ్రహ్మతో సమానుడైనా మహాపాపిగా మారుతాడు.
Verse 33
पैत्राचारं परित्यज्य यो वर्तेत नरोत्तम । महापापी स विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
హే నరోత్తమా, పితృపారంపర్య ఆచారాన్ని విడిచి వేరుగా జీవించే వాడు మహాపాపి అని తెలుసుకోవాలి; అతడు సమస్త ధర్మమార్గాల నుండి బహిష్కృతుడు.
Verse 34
ये त्यजंति शिवाचारं वैष्णवं भोगदायकम् । निंदंति ब्राह्मणं धर्मं विज्ञेयाः पापवर्द्धनाः
శైవాచారాన్ని, భోగప్రదమైన వైష్ణవమార్గాన్ని విడిచిపెట్టి, బ్రాహ్మణులను ధర్మాన్ని నిందించువారు—వారు పాపవృద్ధికరులని తెలుసుకొనవలెను.
Verse 35
ये त्यजंति शिवाचारं शिवभक्तान्द्विषंति च । हरिं निंदंति ये पापा ब्रह्मद्वेषकराः सदा
శైవాచారాన్ని విడిచిపెట్టి, శివభక్తులను ద్వేషించి, పాపులు హరిని నిందించువారు—వారు ఎల్లప్పుడూ పరబ్రహ్మపట్ల ద్వేషం కలిగినవారు.
Verse 36
आचारनिंदका ये ते महापातककृत्तमाः । आद्यं पूज्यं परं ज्ञानं पुण्यं भागवतं तथा
సదాచారాన్ని నిందించువారు మహాపాతకాలకు అత్యంత కర్తలు. అయితే పూజ్యములలో అగ్రస్థానం పరమజ్ఞానానికి; భాగవతశాస్త్రము కూడా పుణ్యప్రదము.
Verse 37
वैष्णवं हरिवंशं वा मत्स्यं वा कूर्ममेव च । पाद्मं वा ये पूजयंति तेषां श्रेयो वदाम्यहम्
వైష్ణవపురాణం గానీ, హరివంశం గానీ, మత్స్యము గానీ, కూర్మము గానీ, లేదా పాద్మపురాణాన్ని గానీ పూజించువారికి—వారి శ్రేయస్సును నేను ప్రకటించుదును.
Verse 38
प्रत्यक्षं तेन वै देवः पूजितो मधुसूदनः । तस्मात्प्रपूजयेज्ज्ञानं वैष्णवं विष्णुवल्लभम्
ఆ వైష్ణవజ్ఞానముచేత దేవుడు మధుసూదనుడు ప్రత్యక్షంగా పూజింపబడును. కనుక విష్ణువుకు ప్రియమైన ఆ వైష్ణవజ్ఞానాన్ని మహా గౌరవంతో పూజించవలెను.
Verse 39
देवस्थाने च नित्यं वै वैष्णवं पुस्तकं नृप । तस्मिन्प्रपूजिते विप्र पूजितः कमलापतिः
హే రాజా! దేవాలయంలో నిత్యం వైష్ణవ గ్రంథాన్ని ఉంచవలెను. హే బ్రాహ్మణా! ఆ గ్రంథం విధిగా పూజింపబడితే కమలాపతి శ్రీవిష్ణువే పూజింపబడినవాడగును.
Verse 40
असंपूज्य हरेर्ज्ञानं ये गायंति लिखंति च । अज्ञाय तत्प्रयच्छंति शृण्वंत्युच्चारयंति च
హరిని ముందుగా సత్కరించి పూజించకుండానే హరి-జ్ఞానాన్ని పాడేవారు లేదా వ్రాసేవారు, అజ్ఞానవశాత్ దానిని ఇతరులకు ఇచ్చేవారు, దానిని వినేవారు లేదా గట్టిగా పఠించేవారు—ఇది అనుచితాచారం.
Verse 41
विक्रीडंति च लोभेन कुज्ञान नियमेन च । असंस्कृतप्रदेशेषु यथेष्टं स्थापयंति च
లోభంతో ప్రేరితులై, కుజ్ఞాన నియమాలకు లోబడి వారు క్రీడిస్తారు; సంస్కారం లేని ప్రాంతాలలో తమ ఇష్టానుసారం యథేచ్ఛగా స్థాపనలు చేస్తారు.
Verse 42
हरिज्ञानं यथाक्षेमं प्रत्यक्षाच्च प्रकाशयेत् । अधीते च समर्थश्च यः प्रमादं करोति च
హరి-జ్ఞానాన్ని క్షేమకరంగా, హితకరంగా బోధించాలి; ప్రత్యక్ష అనుభవంతో దానిని స్పష్టంగా ప్రకాశింపజేయాలి. అయితే విద్యావంతుడై సమర్థుడై ఉండి కూడా నిర్లక్ష్యం చేసే వాడు ధర్మం నుండి చ్యుతుడగును.
Verse 43
अशुचिश्चाशुचौ स्थाने यः प्रवक्ति शृणोति च । इति सर्वं समासेन ज्ञाननिंदा समं स्मृतम्
తాను అపవిత్రుడై అపవిత్ర స్థలంలో ప్రవచించేవాడు, అలాగే అక్కడ వినేవాడు—ఇది సమాసంగా జ్ఞాననిందతో సమానమని స్మృతిలో చెప్పబడింది.
Verse 44
गुरुपूजामकृत्वैव यः शास्त्रं श्रोतुमिच्छति । न करोति च शुश्रूषामाज्ञाभंगं च भावतः
గురుపూజ చేయకుండానే శాస్త్రాన్ని వినదలచి, గురువుకు శుశ్రూష చేయక, అంతరంగంలో ఆజ్ఞాభంగ భావంతో ఉండువాడు—ఆ ఉపదేశానికి అర్హుడు కాడు।
Verse 45
नाभिनंदति तद्वाक्यमुत्तरं संप्रयच्छति । गुरुकर्मणि साध्ये च तदुपेक्षां करोति च
అతడు గురువాక్యాన్ని అభినందించడు, తగిన సమాధానమూ ఇవ్వడు; గురుకార్యం సాధించవలసిన వేళలోనూ నిర్లక్ష్యం చేస్తాడు।
Verse 46
गुरुमार्तमशक्तं च विदेशं प्रस्थितं तथा । अरिभिः परिभूतं वा यः संत्यजति पापकृत्
గురు దుఃఖితుడై లేదా అశక్తుడై ఉన్నప్పుడు, లేదా విదేశానికి బయలుదేరినప్పుడు, లేక శత్రువులచే అవమానింపబడినప్పుడు ఆయనను వదిలివేసేవాడు పాపకర్త.
Verse 47
पठमानं पुराणं तु तस्य पापं वदाम्यहम् । कुंभीपाके वसेत्तावद्यावदिंद्राश्चतुर्दश
ఇలా అనుచితంగా పురాణం చదివేవాని పాపాన్ని నేను ప్రకటిస్తున్నాను—పద్నాలుగు ఇంద్రుల కాలం వరకూ అతడు కుంభీపాక నరకంలో నివసిస్తాడు।
Verse 48
पठमानं गुरुं यो हि उपेक्षयति पापधीः । तस्यापि पातकं घोरं चिरं नरकदायकम्
పాపబుద్ధితో గురువు పఠిస్తున్న వేళ కూడా ఆయనను నిర్లక్ష్యం చేసే వాడికి భయంకరమైన పాతకం కలుగుతుంది—అది దీర్ఘకాల నరకప్రదం.
Verse 49
भार्यापुत्रेषु मित्रेषु यश्चावज्ञां करोति च । इत्येतत्पातकं ज्ञेयं गुरुनिन्दासमं महत्
భార్యా, పుత్రులు, మిత్రుల పట్ల ఎవడు అవజ్ఞా చేసి తృణీకరిస్తాడో, అతని పాపము గురునిందతో సమానమైన మహాపాతకమని తెలుసుకోవాలి.
Verse 50
ब्रह्महा स्वर्णस्तेयी च सुरापी गुरुतल्पगः । महापातकिनश्चैते तत्संयोगी च पंचमः
బ్రాహ్మణహంతకుడు, స్వర్ణచోరుడు, సురాపానకుడు, గురుశయ్యను లంఘించువాడు—ఇవే మహాపాతకులు; వారితో సంగమించువాడు ఐదవ మహాపాతకుడని లెక్కించబడును.
Verse 51
क्रोधाद्द्वेषाद्भयाल्लोभाद्ब्राह्मणस्य विशेषतः । मर्मातिकृन्तको यश्च ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः
క్రోధం, ద్వేషం, భయం లేదా లోభం వలన—ప్రత్యేకించి బ్రాహ్మణుని పట్ల—ఎవడు మర్మస్థానాన్ని గాయపరచునో, వాడు ‘బ్రహ్మఘ్నుడు’ అని ప్రకటించబడును.
Verse 52
ब्राह्मणं यः समाहूय याचमानमकिंचनम् । पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्स च वै ब्रह्महा नृप
ఓ రాజా! యాచించుచున్న నిర్ధన బ్రాహ్మణుని పిలిచి, తరువాత ‘ఇక్కడ ఏమీలేదు’ అని చెప్పి పంపివేయువాడు నిశ్చయంగా బ్రహ్మహా (బ్రాహ్మణహంతకుడు) అవుతాడు.
Verse 53
यस्तु विद्याभिमानेन निस्तेजयति वै द्विजम् । उदासीनं सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः
విద్యాభిమానంతో సభామధ్యంలో కూర్చున్న ఉదాసీన ద్విజుని అవమానించి అతని తేజస్సును క్షీణింపజేయువాడు ‘బ్రహ్మహా’ అని ప్రకటించబడును.
Verse 54
मिथ्यागुणैरथात्मानं नयत्युत्कर्षतां पुनः । गुरुं विरोधयेद्यस्तु स च वै ब्रह्महा स्मृतः
అబద్ధ గుణాలను చూపిస్తూ తనను తాను మళ్లీ ఉన్నతస్థానానికి చేర్చుకొని, గురువుకు విరోధముగా ప్రవర్తించువాడు నిశ్చయంగా బ్రహ్మహా అని స్మృతిలో చెప్పబడెను.
Verse 55
क्षुत्तृषातप्तदेहानामन्नभोजनमिच्छताम् । यः समाचरते विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम्
ఆకలి దాహాలతో బాధపడుతున్న శరీరములవారు అన్నభోజనం కోరినప్పుడు, వారికి అడ్డంకి కలిగించువాడిని బ్రహ్మఘాతకుడు అని అంటారు.
Verse 56
पिशुनः सर्वलोकानां रंध्रान्वेषणतत्परः । उद्वेजनकरः क्रूरः स च वै ब्रह्महा स्मृतः
పరనిందకుడు, సమస్తుల లోపాలను వెదకడంలో నిమగ్నుడై, కలవరము కలిగించి క్రూరంగా ప్రవర్తించువాడు—అతడు బ్రహ్మహా అని స్మృతిలో చెప్పబడెను.
Verse 57
देवद्विज गवां भूमिं पूर्वदत्तां हरेत्तु यः । प्रनष्टामपि कालेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम्
దేవతలకు, ద్విజులకు లేదా గోవులకు పూర్వం దానముగా ఇచ్చిన భూమిని ఎవడు హరించునో—కాలక్రమేణా అది కనబడకపోయినప్పటికీ—అతడిని బ్రహ్మఘాతకుడు అని అంటారు.
Verse 58
द्विजवित्तापहरणं न्यासेन समुपार्जितम् । ब्रह्महत्यासमं ज्ञेयं तस्य पातकमुत्तमम्
ద్విజుని ధనాన్ని—ప్రత్యేకించి న్యాసముగా (అమానతుగా) ఉంచబడినదాన్ని—అపహరించుట బ్రహ్మహత్యతో సమానమని తెలుసుకోవలెను; అది అత్యంత ఘోర పాతకము.
Verse 59
अग्निहोत्रं परित्यज्य पंचयज्ञीयकर्मणि । मातापित्रोर्गुरूणां च कूटसाक्ष्यं च यश्चरेत्
అగ్నిహోత్రాన్ని, పంచమహాయజ్ఞకర్మలను విడిచిపెట్టి, తల్లి‑తండ్రులు మరియు గురువుల విషయమై కూటసాక్ష్యం చెప్పువాడు ఘోరపాపం చేయువాడగును.
Verse 60
अप्रियं शिवभक्तानामभक्ष्याणां च भक्षणम् । वने निरपराधानां प्राणिनां च प्रमारणम्
శివభక్తులను బాధింపజేయడం, అభక్ష్యాన్ని భక్షించడం, మరియు అడవిలో నిరపరాధ జీవులను చంపడం—ఇవి ఘోర పాపాలు.
Verse 61
गवां गोष्ठे वने चाग्नेः पुरे ग्रामे च दीपनम् । इति पापानि घोराणि सुरापानसमानि तु
గోశాలలో, అడవిలో, పట్టణంలో గాని గ్రామంలో గాని అగ్ని పెట్టడం—ఇవి భయంకర పాపాలు; సురాపాన పాపంతో సమానమని చెప్పబడింది.
Verse 62
दीनसर्वस्वहरणं परस्त्रीगजवाजिनाम् । गोभूरजतवस्त्राणामोषधीनां रसस्य च
దీనుల సర్వస్వాన్ని హరించడం, పరస్త్రీగమనం చేయడం, ఏనుగులు‑గుర్రాలు దొంగిలించడం; అలాగే ఆవులు, భూమి, వెండి, వస్త్రాలు, ఔషధులు మరియు వాటి రసాన్ని అపహరించడం—ఇవి మహాపాపాలు.
Verse 63
चंदनागुरुकर्पूर कस्तूरी पट्ट वाससाम् । परन्यासापहरणं रुक्मस्तेयसमं स्मृतम्
చందనం, అగరు, కర్పూరం, కస్తూరి, పట్టుపట్టు మరియు వస్త్రాలు మొదలైనవి—ఇతరుల నిక్షేపధనాన్ని అపహరించడం స్వర్ణచోర్యంతో సమానమని శాస్త్రం స్మరిస్తుంది.
Verse 64
कन्याया वरयोग्याया अदानं सदृशे वरे । पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च
వివాహయోగ్యమైన కన్యను తగిన, సమానమైన వరునికి దానం చేయడం, అలాగే కుమారులు, మిత్రులు, భార్య మరియు సోదరీమణుల వద్దకు వెళ్లడం—ఇవి ప్రశంసనీయ కర్తవ్యాలు.
Verse 65
कुमारीसाहसं घोरमंत्यजस्त्रीनिषेवणम् । सवर्णायाश्च गमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम्
కుమారిపై ఘోరమైన బలాత్కారం, అంత్యజ స్త్రీతో దారుణమైన సంగమం, మరియు సవర్ణా (స్వగోత్ర/స్వకుల) స్త్రీతో గమనం—ఇవి గురుతల్పభంగ పాపంతో సమానమని స్మృతిలో చెప్పబడింది.
Verse 66
महापातकतुल्यानि पापान्युक्तानि यानि तु । तानि पातकसंज्ञानि तन्न्यूनमुपपातकम्
మహాపాతకాలతో సమానమని చెప్పబడిన పాపాలు ‘పాతక’మని పిలువబడతాయి; వాటికన్నా తక్కువవి ‘ఉపపాతక’ (లఘుపాపం) అని అంటారు.
Verse 67
द्विजायार्थं प्रतिज्ञाय न प्रयच्छति यः पुनः । तत्र विस्मरते विप्रस्तुल्यं तदुपपातकम्
బ్రాహ్మణుని హితార్థం అని ప్రతిజ్ఞ చేసి కూడా మళ్లీ ఇవ్వని వాడు; అక్కడ బ్రాహ్మణుడే ఆ విషయాన్ని మరచినా లేదా నిర్లక్ష్యం చేసినా—ఆ దోషం కూడా అదే రకమైన ఉపపాతకంగా భావించబడుతుంది.
Verse 68
द्विजद्रव्यापहरणं मर्यादाया व्यतिक्रमम् । अतिमानातिकोपश्च दांभिकत्वं कृतघ्नता
బ్రాహ్మణుని ధనాన్ని అపహరించడం, మర్యాదా సీమలను అతిక్రమించడం, అతిమానం మరియు అతికోపం, దాంభికత్వం, కృతఘ్నత—ఇవి నిందనీయం అయిన దోషాలు.
Verse 69
अन्यत्र विषयासक्तिः कार्पर्ण्यं शाठ्यमत्सरम् । परदाराभिगमनं साध्वीकन्याभिदूषणम्
ఇతర విషయాలలో ఇంద్రియాసక్తి, కృపణత్వం, కపటము మరియు ఈర్ష్య; పరస్త్రీగమనము, సాధ్వీ కన్యను కలుషితం చేయుట—ఇవి అన్నీ వర్జ్యము.
Verse 70
परिवित्तिः परिवेत्ता यया च परिविद्यते । तयोर्दानं च कन्यायास्तयोरेव च याजनम्
‘పరివిత్తి’ అనగా అవివాహితుడిగా మిగిలిన జ్యేష్ఠ సోదరుడు; ‘పరివేత్తా’ అనగా జ్యేష్ఠునికి ముందే వివాహం చేసుకునే కనిష్ఠ సోదరుడు; ‘యయా చ పరివిద్యతే’ అనగా కనిష్ఠునికి ముందుగా వివాహమయ్యే ఆ స్త్రీ. ఆ ఇద్దరికీ (పరివిత్తి, పరివేత్తా) కన్యాదానం విధేయము; ఆ ఇద్దరికే యాజనం (యజ్ఞపురోహిత కర్మ) కూడా నియతము.
Verse 71
पुत्रमित्रकलत्राणामभावे स्वामिनस्तथा । भार्याणां च परित्यागः साधूनां च तपस्विनाम्
పుత్రుడు, మిత్రుడు, భార్య లేనప్పుడు యజమానునిచే కూడా పరిత్యాగము కలుగుతుంది; అలాగే భార్యల పరిత్యాగమూ జరుగుతుంది—ఇది సాధువులకూ తపస్వులకూ కూడ కలిగే గతి.
Verse 72
गवां क्षत्रियवैश्यानां स्त्रीशूद्राणां च घातनम् । शिवायतनवृक्षाणां पुण्याराम विनाशनम्
గోవులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, స్త్రీలు, శూద్రుల హత్య; అలాగే శివాలయాలలోని వృక్షములు మరియు పుణ్యారామముల వినాశనం—ఇవి మహాపాపములుగా చెప్పబడినవి.
Verse 73
यः पीडामाश्रमस्थानामाचरेदल्पिकामपि । तद्भृत्यपरिवर्गस्य पशुधान्यवनस्य च
ఆశ్రమవాసులకు స్వల్పమైనా బాధ కలిగించేవాడు, నిశ్చయంగా తన సేవక-ఆశ్రితవర్గానికీ, తన పశువులకూ, ధాన్యానికీ, వనానికీ కూడా హానిని కలిగించును.
Verse 74
कर्ष धान्य पशुस्तेयमयाज्यानां च याजनम् । यज्ञारामतडागानां दारापत्यस्य विक्रयः
దున్నుటను ముసుగుగా చేసుకొని, ధాన్యమో పశువులనో దొంగిలించడం; యాజ్యులు కానివారికి యజ్ఞం చేయించడం; అలాగే యజ్ఞభూమి, విహారవనం, చెరువు మరియు తన భార్య‑సంతానాన్ని అమ్మడం—ఇవి నింద్యకర్మలు।
Verse 75
तीर्थयात्रोपवासानां व्रतानां च सुकर्मणाम् । स्त्रीधनान्युपजीवंति स्त्रीभगात्यंतजीविता
తీర్థయాత్రలు, ఉపవాసాలు, వ్రతాలు, సుకర్మాలు అని బాహ్యంగా చెప్పుకుంటూ వారు స్త్రీధనంతోనే జీవిస్తారు; నిజానికి వారి జీవనం స్త్రీగుహ్యాంగంపై పూర్తిగా ఆధారపడినది।
Verse 76
स्वधर्मं विक्रयेद्यस्तु अधर्मं वर्णते नरः । परदोषप्रवादी च परच्छिद्रावलोककः
తన స్వధర్మాన్ని అమ్ముకునే వాడు, అధర్మాన్ని ప్రోత్సహించే వాడు; ఇతరుల దోషాలను పలికే వాడు, ఇతరుల లోపాలను వెతికే వాడు—అటువంటి మనిషి—
Verse 77
परद्रव्याभिलाषी च परदारावलोककः । एते गोघ्नसमानाश्च ज्ञातव्या नृपनंदन
ఇతరుల ధనాన్ని ఆశించే వాడు, ఇతరుని భార్యపై దృష్టి పెట్టే వాడు—అటువంటి వారు, ఓ రాజకుమారా, గోహంతకునితో సమానులని తెలుసుకొనవలెను।
Verse 78
यः कर्ता सर्वशास्त्राणां गोहर्ता गोश्च विक्रयी । निर्दयोऽतीव भृत्येषु पशूनां दमकश्च यः
సర్వశాస్త్రాల కర్తనని చెప్పుకున్నా, గోవులను దొంగిలించి అమ్మే వాడు; సేవకుల పట్ల అత్యంత నిర్దయుడై, పశువులను కొట్టి అదుపు చేసే వాడు—అటువంటి వాడు నింద్యుడు।
Verse 79
मिथ्या प्रवदते वाचमाकर्णयति यः परैः । स्वामिद्रोही गुरुद्रोही मायावी चपलः शठः
అబద్ధ వాక్యాలు పలికి ఇతరులను వాటిని వినిపించేవాడు, స్వామి గురువులకు ద్రోహి—అతడు మాయావి, చపలుడు, కపట దుష్టుడు.
Verse 80
यो भार्यापुत्रमित्राणि बालवृद्धकृशातुरान् । भृत्यानतिथिबंधूंश्च त्यक्त्वाश्नाति बुभुक्षितान्
భార్య, పిల్లలు, మిత్రులు, బాలులు, వృద్ధులు, క్షీణులు, రోగులు—అలాగే సేవకులు, అతిథులు, బంధువులను ఆకలితో వదిలి తానే తినేవాడు పాపాచారి.
Verse 81
ये तु मृष्टं समश्नंति नो वांच्छंतं ददंति च । पृथक्पाकी स विज्ञेयो ब्रह्मवादिषु गर्हितः
తామే రుచికరమైన సుసిద్ధ భోజనం తిని, అడిగేవానికి దానం చేయనివాడు ‘పృథక్పాకి’గా తెలిసినవాడు; బ్రహ్మవాదులలో నిందితుడు.
Verse 82
नियमान्स्वयमादाय ये त्यजंत्यजितेंद्रियाः । प्रव्रज्यागमिता यैश्च संयुक्ता ये च मद्यपैः
తామే నియమధర్మాలు స్వీకరించి, ఇంద్రియనిగ్రహం లేక వాటిని వదిలేవారు; ఇతరుల ప్రేరణతో సన్యాసంలో ప్రవేశించేవారు; మద్యపానులతో సాంగత్యం చేసేవారు—ఇక్కడ నిందితులు.
Verse 83
ये चापि क्षयरोगार्तां गां पिपासा क्षुधातुराम् । न पालयंति यत्नेन ते गोघ्ना नारकाः स्मृताः
క్షయరోగంతో బాధపడుతూ, దాహం ఆకలితో తల్లడిల్లే గోవును యత్నంతో కాపాడనివారు ‘గోఘ్నులు’గా చెప్పబడతారు; నరకగాములు.
Verse 84
सर्वपापरता ये च चतुष्पात्क्षेत्रभेदकाः । साधून्विप्रान्गुरूंश्चैव यश्च गां हि प्रताडयेत्
సర్వపాపాలలో ఆసక్తులై, చతుష్పదుల (గో-ఆది) మేతభూమిని భేదించి నాశనం చేసేవారు; సాధువులను, బ్రాహ్మణులను, గురువులను కొట్టేవారు, అలాగే గోవును కొట్టేవాడు—అటువంటి వారు ఘోరపాపులు, నింద్యులు।
Verse 85
ये ताडयंत्यदोषां च नारीं साधुपदेस्थिताम् । आलस्यबद्धसर्वांगो यः स्वपिति मुहुर्मुहुः
నిర్దోషమైన, సద్గుణధర్మంలో స్థిరమైన స్త్రీని కొట్టేవారు; అలాగే ఆలస్యంతో సర్వాంగం బంధింపబడి మళ్లీ మళ్లీ నిద్రపోయేవాడు—ఇవ్వరూ నింద్య పాపులు।
Verse 86
दुर्बलांश्च न पुष्णंति नष्टान्नान्वेषयंति च । पीडयंत्यतिभारेण सक्षतान्वाहयंति च
బలహీనులను పోషించని వారు, తప్పిపోయిన వారిని వెతకనివారు; అతిభారంతో బాధపెట్టేవారు, గాయపడినవారినీ మోసేలా చేయువారు—వారు నింద్యులు।
Verse 87
सर्वपापरता ये च संयुक्ता ये च भुंजते । भग्नांगीं क्षतरोगार्तां गोरूपां च क्षुधातुराम्
సర్వపాపాలలో రతులైనవారు, అలాగే వారితో కలసి అటువంటి కర్మఫలాన్ని అనుభవించేవారు—వారు (పునర్జన్మలో) గోరూపంగా, అవయవభంగంతో, గాయ-రోగపీడతో, ఆకలితో తపిస్తారు।
Verse 88
न पालयंति यत्नेन ते जना नारकाः स्मृताः । वृषाणां वृषणौ ये च पापिष्ठा घातयंति च
వాటిని యత్నపూర్వకంగా రక్షించని వారు నరకగాములని చెప్పబడతారు; మరియు ఎద్దుల వృషణాలను కోసివేసేవారు అత్యంత పాపులు।
Verse 89
बाधयंति च गोवत्सान्महानारकिणो नराः । आशया समनुप्राप्तं क्षुत्तृषाश्रमपीडितम्
భయంకర నరకానికి పాత్రులైన వారు, ఆకలిదప్పులు‑శ్రమతో బాధపడుతూ ఆశతో దగ్గరకు వచ్చిన దూడలను కూడా హింసిస్తారు।
Verse 90
ये चातिथिं न मन्यंते ते वै निरयगामिनः । अनाथं विकलं दीनं बालं वृद्धं भृशातुरम्
అతిథిని గౌరవించని వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు; అలాగే అనాథుడు, వికలుడు, దరిద్రుడు, బాలుడు, వృద్ధుడు, అత్యంత బాధితుడు—వారిని నిర్లక్ష్యం చేసేవారూ.
Verse 91
नानुकंपंति ये मूढास्ते यांति नरकार्णवम् । अजाविको माहिषिको यः शूद्रा वृषलीपतिः
కరుణ చూపని మూర్ఖులు నరకసముద్రానికి వెళ్తారు; అలాగే మేకల కాపరి, గేదెల కాపరి, మరియు వృషలీ (నీచకుల స్త్రీ) భర్త అయిన శూద్రుడూ.
Verse 92
शूद्रो विप्रस्य क्षत्रस्य य आचारेण वर्तते । शिल्पिनः कारवो वैद्यास्तथा देवलका नराः
బ్రాహ్మణుడు లేదా క్షత్రియుడి ఆచారాన్ని అనుసరించి ప్రవర్తించే శూద్రుడు; అలాగే శిల్పులు, కార్మికులు, వైద్యులు, దేవాలయ సేవకులు (దేవలకులు) కూడా.
Verse 93
भृतकामात्यकर्माणः सर्वे निरयगामिनः । यश्चोदितमतिक्रम्य स्वेच्छया आहरेत्करम्
స్వార్థకామంతో జీతభృతులు, ప్రతినిధులు, అధికారులుగా పనిచేసేవారందరూ నరకగాములు; అలాగే విధించిన నియమాన్ని అతిక్రమించి తన ఇష్టానుసారం పన్ను వసూలు చేసేవాడూ.
Verse 94
नरकेषु स पच्येत यश्च दंडं वृथा नयेत् । उत्कोचकैरधिकृतैस्तस्करैश्च प्रपीड्यते
న్యాయకారణం లేక వ్యర్థంగా దండన విధించువాడు నరకాలలో పాకుతాడు; లంచగొండి అధికారులచేత, దొంగలచేత కూడా పీడింపబడతాడు।
Verse 95
यस्य राज्ञः प्रजा राज्ये पच्यते नरकेषु सः । ये द्विजाः प्रतिगृह्णंति नृपस्य पापवर्तिनः
ఏ రాజు పాలనలో ప్రజలు నరకంలో పాకినట్లు బాధపడతారో, ఆ రాజు తానే అట్లే దండన పొందుతాడు; పాపాచార రాజుని నుండి దానం స్వీకరించే ద్విజులు కూడా అతని పాపంలో భాగస్వాములు అవుతారు।
Verse 96
प्रयांति तेपि घोरेषु नरकेषु न संशयः । पारदारिकचौराणां यत्पापं पार्थिवस्य च
వారూ నిస్సందేహంగా ఘోర నరకాలకు వెళ్తారు; పరస్త్రీగాములు, దొంగలు, అలాగే (అన్యాయ) రాజు చేసిన పాపంతో సమానమైన పాపాన్ని వారు మోస్తారు।
Verse 97
भवत्यरक्षतो घोरो राज्ञस्तस्य परिग्रहः । अचौरं चौरवद्यश्च चौरं चाचौरवत्पुनः
రక్షణ చేయని రాజుకు పన్ను వసూలు కూడా ఘోర పాపమవుతుంది; అతడు దొంగ కానివానిని దొంగలా శిక్షిస్తాడు, దొంగను మళ్లీ దొంగ కాదన్నట్లు విడిచిపెడతాడు।
Verse 98
अविचार्य नृपः कुर्यात्सोऽपि वै नरकं व्रजेत् । घृततैलान्नपानादि मधुमांस सुरासवम्
ఆలోచన లేకుండా కార్యం చేసే రాజు కూడా నరకానికి వెళ్తాడు—ప్రత్యేకంగా నెయ్యి, నూనె, అన్నపానీయాలు మొదలైనవి, అలాగే తేనె, మాంసం, మద్యాసవాల విషయాలలో।
Verse 99
गुडेक्षुक्षीरशाकादि दधिमूलफलानि च । तृणकाष्ठं पुष्पपत्रं कांस्यभाजनमेव च
బెల్లం, చెరకు రసం, పాలు, కూరగాయలు మొదలైనవి; పెరుగు, వేర్లు, పండ్లు; గడ్డి, కట్టెలు; పూలు, ఆకులు; అలాగే కాంస్య పాత్రను కూడా (దానంగా) ఇవ్వాలి।
Verse 100
उपानच्छत्रकटक शिबिकामासनं मृदु । ताम्रं सीसं त्रपुकांस्यं शंखाद्यं च जलोद्भवम्
మృదువైన పాదుకలు, ఛత్రం, కటకాలు (కంకణాలు), శిబిక (పల్లకి), ఆసనం; అలాగే తామ్రం, సీసం, త్రపు, కాంస్యం, శంఖాది జలోద్భవ పదార్థాలు—ఇవీ (ఇక్కడ) గ్రహించబడును।
Verse 101
वादित्रं वेणुवंशाद्यं गृहोपस्करणानि च । ऊर्णाकार्पासकौशेय रंगपद्मोद्भवानि च
వేణువంశాది తో చేసిన వాద్యాలు, గృహోపకరణాలు; అలాగే ఉన్ని, పత్తి, కౌశేయం (పట్టు)తో చేసిన వస్తువులు; రంగు వేసిన వస్త్రాలు, పద్మోద్భవ పదార్థాలు కూడా (చేర్చబడును)।
Verse 102
तूलं सूक्ष्माणिवस्त्राणि ये लोभेन हरंति च । एवमादीनि चान्यानि द्रव्याणि विविधानि च
లోభంతో పత్తి మరియు సన్నని వస్త్రాలను దోచుకునేవారు, అలాగే ఇలాంటి ఇతర నానావిధ ద్రవ్యాలను కూడా—
Verse 103
नरकेषु द्रुतं गच्छेदपहृत्याल्पकान्यपि । यद्वा तद्वा परद्रव्यमपि सर्षपमात्रकम्
అల్పమైనదైనా దోచినవాడు త్వరగా నరకాలకు పోతాడు; పరద్రవ్యం ఆవగింజంత మాత్రమే అయినా సరే।
Verse 104
अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः । बह्वल्पकाद्यपि तथा परस्य ममताकृतम्
దొంగతనం చేసిన మనిషి నరకానికి వెళ్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. పరుని వస్తువును ‘ఇది నాది’ అని మమకారం చేసి, అది పెద్దదైనా చిన్నదైనా తీసుకుంటే అతడూ నరకగామి అవుతాడు.
Verse 105
अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः । एवमाद्यैर्नरः पापैरुत्क्रांतिसमनंतरम्
దొంగతనం చేసి మనిషి నరకానికి వెళ్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఇలాంటి మరియు ఇతర పాపాల వల్ల, మరణానంతరం వెంటనే మనిషి వాటి ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు.
Verse 106
शरीरघातनार्थाय पूर्वाकारमवाप्नुयात् । यमलोकं व्रजंत्येते शरीरस्था यमाज्ञया
శరీరాన్ని శిక్షించుటకై అది పూర్వరూపాన్ని ధరిస్తుంది. యముని ఆజ్ఞచేత, శరీరంలో ఉన్న వీరు యమలోకానికి వెళ్తారు.
Verse 107
यमदूतैर्महाघोरैर्नीयमानाः सुदुःखिताः । देवतिर्यङ्मनुष्याणामधर्मनियतात्मनाम्
అత్యంత భయంకరమైన యమదూతలు తోలుతూ తీసుకెళ్తే వారు ఘోర దుఃఖంలో పడతారు—దేవులు, త్రియక్ (పశువులు) మరియు మనుష్యులలో అధర్మం చేత నియంత్రిత మనస్సు కలవారు.
Verse 108
धर्मराजः स्मृतः शास्ता सुघोरैर्विविधैर्वधैः । विनयाचारयुक्तानां प्रमादान्मलिनात्मनाम्
ధర్మరాజు శాస్తా (శిక్షకుడు) అని స్మరించబడతాడు; అతడు అనేక విధాలైన అత్యంత ఘోర శిక్షల ద్వారా—బాహ్యంగా వినయం, సదాచారం ఉన్నప్పటికీ—ప్రమాదదోషాలతో మలినచిత్తులైన వారిని సరిదిద్దుతాడు.
Verse 109
प्रायश्चित्तैर्गुरुः शास्ता न च तैरीक्ष्यते यमः । पारदारिकचौराणामन्यायव्यवहारिणाम्
ప్రాయశ్చిత్తాల ద్వారా గురువే శాస్తా (దండదాత) అవుతాడు; ఆ ప్రాయశ్చిత్తాల వలన యముడు కూడా వారిని శిక్షించుటకు చూడడు—పరస్త్రీగాములు, దొంగలు, అన్యాయవ్యవహారులు ఇలాంటివారు.
Verse 110
नृपतिः शासकः प्रोक्तः प्रच्छन्नानां च धर्मराट् । तस्मात्कृतस्य पापस्य प्रायश्चित्तं समाचरेत्
రాజు శాసకుడని చెప్పబడెను; రహస్యంగా కర్మచేసేవారికి అతడే ధర్మరాజు వంటివాడు. కాబట్టి చేసిన పాపానికి విధివిధానంగా ప్రాయశ్చిత్తం ఆచరించాలి.
Verse 111
नाभुक्तस्यान्यथा नाशः कल्पकोटिशतैरपि । यः करोति स्वयं कर्म कारयेद्वानुमोदयेत्
ఇంకా అనుభవించని కర్మఫలానికి వేరే విధంగా నాశనం లేదు—కోట్ల కొద్ది కల్పాలైనా. ఎవడు తానే చేస్తాడో, ఇతరులతో చేయించాడో, లేదా సమ్మతించాడో, అతడు ఆ ఫలాన్ని తప్పక అనుభవించవలసిందే.
Verse 112
कायेन मनसा वाचा तस्य चाधोगतिः फलम् । इति संक्षेपतः प्रोक्ताः पापभेदास्त्रिधाधुना
శరీరంతో, మనసుతో, వాక్కుతో చేసిన పాపానికి ఫలం అధోగతి (క్రిందికి పతనం). ఇలా సంక్షేపంగా పాపభేదాలు ఇప్పుడు మూడుగా చెప్పబడ్డాయి.
Verse 113
कथ्यंते गतयश्चित्रा नराणां पापकर्मणाम् । एतत्ते नृपते धर्म फलं प्रोक्तं सुविस्तरात्
పాపకర్మలు చేసే మనుష్యుల విభిన్న గతులు వివరించబడుతున్నాయి. ఓ నృపతే, నీకు ధర్మఫలం సువిస్తారంగా చెప్పబడింది.
Verse 114
अन्यत्किंते प्रवक्ष्यामि तन्मे ब्रूहि नरोत्तम । अधर्मस्य फलं प्रोक्तं धर्मस्यापि वदाम्यहम्
ఇంకేమి నీకు చెప్పుదును? హే నరోత్తమా, నీవు నాకు చెప్పుము. అధర్మఫలం చెప్పితిని; ఇప్పుడు ధర్మఫలమును కూడా నేను చెప్పుదును.
Verse 115
इत्युक्त्वा मातलिस्तत्र राजानं सर्ववत्सलम् । तस्मिन्धर्मप्रसंगेन इत्याख्यातं महात्मना
ఇట్లు చెప్పి అక్కడ మాతలి సర్వులకు ప్రియుడైన రాజును సంభోదించాడు. ఆపై ధర్మప్రసంగములో మహాత్ముడు ఇట్లుగా వర్ణించాడు.