Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 79

Pitṛ-tīrtha Context: Marks of Sin, Śrāddha Discipline, and Karmic Ripening

in Yayāti’s Narrative

मिथ्या प्रवदते वाचमाकर्णयति यः परैः । स्वामिद्रोही गुरुद्रोही मायावी चपलः शठः

mithyā pravadate vācamākarṇayati yaḥ paraiḥ | svāmidrohī gurudrohī māyāvī capalaḥ śaṭhaḥ

అబద్ధ వాక్యాలు పలికి ఇతరులను వాటిని వినిపించేవాడు, స్వామి గురువులకు ద్రోహి—అతడు మాయావి, చపలుడు, కపట దుష్టుడు.

मिथ्याfalsely
मिथ्या:
Visheshana (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmithyā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: falsely)
प्रवदतेspeaks
प्रवदते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vad (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
वाचम्speech/words
वाचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आकर्णयतिmakes (it) heard/announces
आकर्णयति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + karṇaya (नामधातु/धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative/denominative sense ‘to make hear/announce’
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
परैःby others
परैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
स्वामिद्रोहीtraitor to one’s master
स्वामिद्रोही:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvāmin (प्रातिपदिक) + drohin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्वामिनः द्रोही)
गुरुद्रोहीtraitor to one’s teacher
गुरुद्रोही:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक) + drohin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (गुरोः द्रोही)
मायावीdeceitful/illusionist
मायावी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmāyāvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चपलःfickle/restless
चपलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcapala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
शठःrogue/knave
शठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Unspecified (contextual narrator within Bhūmi-khaṇḍa; exact dialogue pair not provided in the input)

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bhayanaka

Sandhi Resolution Notes: वाचमाकर्णयति = वाचम् + आकर्णयति.

FAQs

It condemns false speech and deliberate misinformation, and treats betrayal of one’s master (svāmi) and teacher (guru) as marks of a deceitful and untrustworthy character.

In dharma literature, the guru represents spiritual and moral authority, while the master represents duty and loyalty in worldly obligations; betraying either signals a deep breakdown of integrity.

Primarily practical conduct: it defines traits of an unethical person—lying, manipulating others, and disloyalty—rather than presenting a doctrinal or ritual teaching.