
ఈ అధ్యాయంలో సనత్కుమారుడు నారదునికి క్రమబద్ధమైన శాక్త-శ్రీవిద్య ఉపాసనను బోధిస్తాడు—(1) గురుధ్యానాధారంగా సమయ నియమాలు, ఆవరణ అవగాహనతో కూడిన ప్రాథమిక విధులు, (2) గురు-స్తవంలో శివుడిని గురురూపంగా, అవరోహించే పవిత్ర జ్ఞాన మూలంగా స్తుతించడం, (3) దేవిని మంత్ర-మాతృకగా ధ్యానించడం—అక్షరాలు త్రిలోకాన్ని ధరిస్తాయని, మంత్రసిద్ధి జగత్తును మార్చే శక్తి అని ప్రశంస, (4) లలితా కవచం—నవరత్న ప్రతీకలు, దిశా/ఊర్ధ్వ-అధః రక్షణలు, అలాగే మనస్సు, ఇంద్రియాలు, ప్రాణాలు, యమ-నియమాల వరకు అంతర్గత సంరక్షణ, (5) సహస్రనామం మరియు షోడశీ విన్యాసం ప్రకటించి భాగంగా విపులీకరణ—దేవీ రూపాలు, శక్తులు, సిద్ధులు, వర్ణవర్గాలు, యోగినీచక్రాలు, చక్రస్థానాలు, వాక్తత్త్వ బోధ, (6) ఫలశ్రుతిలో జప ఫలాలు—సంపద, రక్షణ, వశీకరణ, విజయం మొదలైనవి; చివరికి సహస్రనామం కోరికలు నెరవేర్చే, మోక్షానికి తోడ్పడే స్తోత్రమని ప్రకటించబడింది।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथासामावृतिस्थानां शक्तीनां समयेन च । नाम्नां सहस्रं वक्ष्यामि गुरुध्यानपुरः सरम् ॥ १ ॥
సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇప్పుడు ఈ శక్తుల ఆవరణస్థానాలు, సమయ నియమాలు యథాక్రమంగా, గురుధ్యానం ముందుగా ఉంచి, వారి సహస్రనామాలను నేను ప్రకటించెదను।
Verse 2
नाथा नव प्रकाशाद्याः सुभगांताः प्रकीर्तिताः । भूम्यादीनिशिवांतानि विद्धि तत्त्वानि नारद ॥ २ ॥
ప్రకాశ మొదలుకొని సుభగా వరకు తొమ్మిది నాథులు ప్రకటించబడ్డారు. హే నారదా! భూమి మొదలైనవి నుండి శివ వరకు తత్త్వాలను తెలుసుకొనుము।
Verse 3
गुरुजन्मादिपर्वाणि दर्शान्तानि च सप्त वै । एतानि प्राहमनोवृत्त्या चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ ३ ॥
గురు జన్మాది పర్వాల నుండి దర్శా కర్మాంతం వరకు—ఈ ఏడు పవిత్ర ఆచారాలు. ఉత్తమ సాధకుడు మనస్సును నియమించి అంతర్మనంలో వీటిని ధ్యానించాలి.
Verse 4
गुरुस्तोत्रं जपेच्चापि तद्गतेनांतरात्मना । नमस्ते नाथ भगवञ्शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ४ ॥
అంతరాత్మను ఆయనలో లీనంచేసి గురు-స్తోత్రాన్ని కూడా జపించాలి. హే నాథా, హే భగవన్ శివా—గురు రూపంగా ప్రకాశించువారికి నమస్కారం.
Verse 5
विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वौकृतानेकविग्रह । नवाय नवरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५ ॥
విద్యావతారాన్ని సంపూర్ణం చేయువాడా, స్వేచ్ఛతో అనేక విగ్రహాలు ధరించువాడా; నిత్య నూతనుడా, నిత్య నవరూపుడా, పరమార్థంలో ఏకరూపుడా—నమస్కారం.
Verse 6
सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६ ॥
సర్వ అజ్ఞానాంధకారాన్ని ఛేదించే సూర్యుడా, చైతన్యనిధియైనవాడా, స్వతంత్ర ప్రభువా; కరుణచేత విగ్రహం ధరించిన శివాత్మా—నమస్కారం.
Verse 7
परतंत्राय भक्तानां भव्यानां भव्यरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ७ ॥
భక్తుల కొరకు పరతంత్రుడగువాడా; శుభుల కొరకు శుభరూపుడా; వివేకుల కొరకు వివేకమై, విమర్శించువారికి విమర్శమై ఉండువాడా—నమస్కారం.
Verse 8
प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्ठे नमः कुर्यामुपर्यधः ॥ ८ ॥
అన్ని ప్రకాశాలకు ప్రకాశమైన, జ్ఞానులకే జ్ఞానస్వరూపుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం. నా ముందూ, పక్కలూ, వెనుకా, పైకీ కిందకీ—సర్వదిక్కులలో నేను వందనం అర్పిస్తాను।
Verse 9
सदा मञ्चित्तसदने विधेहि भवदासनम् । इति स्तुत्वा गुरुं भक्त्या परां देवीं विचिंतयेत् ॥ ९ ॥
‘నా చిత్తమనే మందిరంలో నిత్యం మీ ఆసనాన్ని స్థాపించండి.’ ఇలా భక్తితో గురువును స్తుతించి, ఆపై పరమ దేవిని ధ్యానించాలి।
Verse 10
गणेशग्रहनक्षत्रयोगिनीराशिरूपिणीम् । देवीं मंत्रमयीं नौमि मातृकापीठरूपिणीम् ॥ १० ॥
గణేశుడు, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, యోగినీలు, రాశుల రూపంగా ఉన్న దేవిని నేను నమస్కరిస్తాను; మంత్రమయి అయిన ఆమెను, మాత్రికా పీఠస్వరూపిణిగా వందిస్తాను।
Verse 11
प्रणमामि महादेवीं मातृकां परमेश्वरीम् । कालहृल्लोहोलोल्लोहकलानाशनकारिणीम् ॥ ११ ॥
నేను మహాదేవి—మాత్రికా, పరమేశ్వరి—కి ప్రణామం చేస్తాను; ‘కాలహృత్, లోహో, లొల్లోహ’ వంటి ఉగ్ర మంత్రధ్వనులతో సూచితమైన అశుభ కళలు, బాధలను నశింపజేసే ఆమెకు వందనం।
Verse 12
यदक्षरै कमात्रेऽपि संसिद्धे स्पर्द्धते नरः । रवितार्क्ष्येंदुकन्दर्पैः शंकरानलविष्णुभिः ॥ १२ ॥
ఒక మాత్ర పరిమాణమైన ఒక్క అక్షరమే సిద్ధి పొందినప్పుడు, మనిషి సూర్యుడు, తార్క్ష్యుడు (గరుడుడు), చంద్రుడు, కందర్పుడు, శంకరుడు, అగ్ని, విష్ణువు—వారితో కూడ శక్తిలో పోటీ పడగలడు।
Verse 13
यदक्षरशशिज्योत्स्नामंडितं भुवनत्रयम् । वन्दे सर्वेश्वरीं देवीं महाश्रीसिद्धमातृकाम् ॥ १३ ॥
య whose అక్షరముల చంద్రజ్యోత్స్న వలె త్రిభువనమును అలంకరించునో, ఆ సర్వేశ్వరీ దేవి మహాశ్రీ సిద్ధమాతృకను నేను వందించుచున్నాను।
Verse 14
यदक्षरमहासूत्रप्रोतमेतज्जगत्त्रयम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं तां वन्दे सिद्धमातृकाम् ॥ १४ ॥
య whose అవినాశి అక్షరముల మహాసూత్రమున బ్రహ్మాండమునుండి సృష్టి-కటాహ అంచువరకు ఈ త్రిజగత్తు గుచ్చబడినదో, ఆ సిద్ధమాతృకను నేను వందించుచున్నాను।
Verse 15
यदेकादशमाधारं बीजं कोणत्रयोद्भवम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं जगदद्यापि दृश्यते ॥ १५ ॥
ఇప్పటికీ ఈ జగత్తు ఆ బీజతత్త్వరూపముగానే దర్శనమగుచున్నది—అది ఏకాదశ ఆధారములపై నిలిచి, త్రికోణత్రయమునుండి ఉద్భవించి, బ్రహ్మాండ-కటాహ అంచువరకు వ్యాపించినది।
Verse 16
अकचादिटतोन्नद्धपयशाक्षरवर्गिणीम् । ज्येष्ठांगबाहुहृत्कंठकटिपादनिवासिनीम् ॥ १६ ॥
ఆమె ‘అ’ నుండి, తరువాత ‘క’ మొదలైన క్రమమున అక్షరవర్గములుగా గుచ్చబడినది—దీప్తిమంతమైన అక్షరమాల వలె; మరియు ఆమె దేహం, భుజాలు, హృదయం, కంఠం, నడుము, పాదములు అనే ప్రధాన అవయవములలో నివసించును।
Verse 17
नौमीकाराक्षरोद्धारां सारात्सारां परात्पराम् । प्रणमामि महादेवीं परमानंदरूपिणीम् ॥ १७ ॥
‘నౌమీ’కార పవిత్ర అక్షరమున ద్వారా ఉద్ధరింపబడినది, సారములలో సారము, పరాత్పర, పరమానందస్వరూపిణి అయిన మహాదేవిని నేను ప్రణమిల్లుచున్నాను।
Verse 18
अथापि यस्या जानंति न मनागपि देवताः । केयं कस्मात्क्व केनेति सरूपारूपभावनाम् ॥ १८ ॥
అయినను దేవతలకైనా ఆమెను కించిత్తు కూడా తెలియదు—ఆమె ఎవరు, ఎక్కడి నుండి ఉద్భవిస్తుంది, ఎక్కడ నివసిస్తుంది, ఎవరి చేత ప్రవర్తింపబడుతుంది; ఆమె సాకార-నిరాకార భావనగా ధ్యేయమైన దేవి।
Verse 19
वंदे तामहमक्षय्यां क्षकाराक्षररूपिणीम् । देवीं कुलकलोल्लोलप्रोल्लसन्तीं शिवां पराम् ॥ १९ ॥
‘క్ష’ అక్షరరూపిణి అయిన ఆ అక్షయ దేవిని నేను వందిస్తాను; కులసమూహాల కల్లోల-తరంగాలలో ఉప్పొంగి ప్రకాశించే పరమ శివా దేవి ఆమె।
Verse 20
वर्गानुक्रमयोगेन यस्याख्योमाष्टकं स्थितम् । वन्दे तामष्टवर्गोत्थमहासिद्ध्यादिकेश्वरीम् ॥ २० ॥
వర్ణవర్గాల క్రమయోగముచే యందు ‘ఓం’ అష్టకం స్థితమైయున్న, అష్టవర్గోద్భవమైన మహాసిద్ధ్యాది ఈశ్వరీ అయిన ఆ పరమ దేవిని నేను వందిస్తాను।
Verse 21
कामपूर्णजकाराख्य सुपीठांतर्न्निवासिनीम् । चतुराज्ञाकोशभूतां नौमि श्रीत्रिपुरामहम् ॥ २१ ॥
‘కామపూర్ణ-జకార’ అనే ఉత్తమ పీఠాంతరంలో నివసించు, చతురాజ్ఞా-కోశ స్వరూపిణి అయిన శ్రీత్రిపురాదేవిని నేను నమస్కరిస్తాను।
Verse 22
एतत्स्तोत्रं तु नित्यानां यः पठेत्सुसमाहितः । पूजादौ तस्य सर्वाता वरदाः स्युर्न संशयः ॥ २२ ॥
నిత్యం సుసమాహితుడై—పూజాదికాలంలో—ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించువానికి సమస్త వరదాత దేవతలు వరములు ప్రసాదిస్తారు; సందేహమే లేదు।
Verse 23
अथ ते कवचं देव्या वक्ष्ये नवरतात्मकम् । येन देवासुरनरजयी स्यात्साधकः सदा ॥ २३ ॥
ఇప్పుడు నేను నీకు దేవీ యొక్క నవరత్నమయ కవచాన్ని చెప్పుచున్నాను; దాని బలంతో సాధకుడు సదా దేవ, అసుర, నరులపై విజయం పొందును.
Verse 24
सर्वतः सर्वदात्मानं ललिता पातु सर्वगा । कामेशी पुरतः पातु भगमाली त्वनंतरम् ॥ २४ ॥
సర్వత్ర వ్యాపించి, సర్వకాలమూ సర్వాత్మస్వరూపిణి అయిన లలిత నన్ను అన్ని వైపులా రక్షించుగాక. ముందుగా కామేశీ రక్షించుగాక, వెంటనే తరువాత భగమాలీ రక్షించుగాక.
Verse 25
दिशं पातु तथा दक्षपार्श्वं मे पातु सर्वदा । नित्यक्लिन्नाथं भेरुण्डादिशं मे पातु कौणपीम् ॥ २५ ॥
దిశలు రక్షింపబడుగాక, నా కుడి పార్శ్వం సదా కాపాడబడుగాక. నిత్యక్లిన్నాథుడు నన్ను రక్షించుగాక, భేరుణ్డాధిష్ఠిత దిశలో కౌణపీ నన్ను రక్షించుగాక.
Verse 26
तथैव पश्चिमं भागं रक्षताद्वह्निवासिनी । महावज्रेश्वरी नित्या वायव्ये मां सदावतु ॥ २६ ॥
అదేవిధంగా పశ్చిమ భాగాన్ని వహ్నివాసినీ రక్షించుగాక. వాయవ్య దిశలో నిత్య మహావజ్రేశ్వరీ సదా నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 27
वामपार्श्वं सदा पातु इतीमेलरिता ततः । माहेश्वरी दिशं पातु त्वरितं सिद्धिदायिनी ॥ २७ ॥
తర్వాత ‘నా ఎడమ పార్శ్వం సదా రక్షింపబడుగాక’ అని మంత్రం ఉచ్చరించి ప్రార్థించాలి: ‘శీఘ్రంగా సిద్ధిని ప్రసాదించే మాహేశ్వరీ దిశను రక్షించుగాక.’
Verse 28
पातु मामूर्ध्वतः शश्चद्दैवताकुलसुंदरी । अधो नीलपताकाख्या विजया सर्वतश्च माम् ॥ २८ ॥
పై నుండి దేవగణసమూహమధ్యే సదా మంగళమయి సుందరీ దేవి నన్ను రక్షించుగాక; క్రింద నుండి ‘నీలపతాకా’ అని ప్రసిద్ధమైన విజయా నన్ను రక్షించుగాక; ఆమె నన్ను అన్ని దిక్కుల నుండీ కాపాడుగాక।
Verse 29
करोतु मे मंगलानि सर्वदा सर्वमंगला । देहंद्रियमनः प्राणाञ्ज्वालामालिनिविग्रहा ॥ २९ ॥
సర్వమంగళా దేవి నాకెప్పుడూ మంగళాన్ని కలుగజేయుగాక—జ్వాలామాలితో ఆవరితమైన ఆమె విగ్రహము, దేహం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, ప్రాణాలపై అధిష్ఠాత్రిగా వెలుగుచున్నది।
Verse 30
पालयत्वनिशं चित्ता चित्तं मे सर्वदावतु । कामात्क्रोधात्तथा लोभान्मोहान्मानान्मदादपि ॥ ३० ॥
అనిశం జాగ్రత్తైన చిత్తా నన్ను కాపాడుగాక; నా చిత్తం ఎల్లప్పుడూ రక్షింపబడుగాక—కామం, క్రోధం, లోభం, మోహం, మానం, మదం-అహంకారముల నుండీ।
Verse 31
पापान्मां सर्वतः शोकात्संक्षयात्सर्वतः सदा । असत्यात्क्रूरचिंतातोहिंसातश्चौरतस्तथा । स्तैमित्याच्च सदा पांतु प्रेरयंत्यः शुभं प्रति ॥ ३१ ॥
వారు నన్ను ఎల్లప్పుడూ అన్ని వైపుల నుండీ కాపాడుగాక—పాపం నుండి, శోకం నుండి, ప్రతి విధమైన క్షయపతనం నుండి; అసత్యం నుండి, క్రూరచింతన నుండి, హింస నుండి, దొంగతనం నుండి, అలాగే ఆలస్యం-జడత్వం నుండి కూడా; మరియు నన్ను నిరంతరం శుభమార్గం వైపు ప్రేరేపించుగాక।
Verse 32
नित्याः षोडश मां पांतु गजारूढाः स्वशक्तिभिः । तथा हयसमारूढाः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३२ ॥
స్వశక్తులతో యుక్తులై గజారూఢులైన పదహారు నిత్యలు నన్ను రక్షించుగాక; అలాగే హయారూఢులైన దేవీశక్తులు కూడా ఎల్లప్పుడూ అన్ని వైపుల నుండీ నన్ను కాపాడుగాక।
Verse 33
सिंहारूढास्तथा पांतु पांतु ऋक्षगता अपि । रथारूढाश्च मां पांतु सर्वतः सर्वदा रणे ॥ ३३ ॥
సింహారూఢమైన దివ్యశక్తులు నన్ను రక్షించుగాక; ఋక్ష (ఎలుగుబంటి) గతమైనవారూ రక్షించుగాక. రథారూఢులైనవారూ—యుద్ధంలో ఎల్లప్పుడూ అన్ని దిక్కుల నుండీ నన్ను కాపాడుగాక॥
Verse 34
तार्क्ष्यारूढाश्च मां पांतु तथा व्योमगताश्च ताः । भूतगाः सर्वगाः पांतु पांतु देव्यश्च सर्वदा ॥ ३४ ॥
తార్క్ష్య (గరుడ)ారూఢ దేవతలు నన్ను రక్షించుగాక; అలాగే ఆకాశగామినులూ రక్షించుగాక. భూతగామినులు, సర్వగామినులు నన్ను కాపాడుగాక; దేవ్యులు ఎల్లప్పుడూ నన్ను రక్షించుగాక॥
Verse 35
भूतप्रेतपिशाचाश्च परकृत्यादिकान् गदान् । द्रावयंतु स्वशक्तीनां भूषणैरायुधैर्मम ॥ ३५ ॥
భూత, ప్రేత, పిశాచులు—పరకృత్యాది వల్ల కలిగే వ్యాధులను నా స్వశక్తుల భూషణాలు, ఆయుధాల ద్వారానే తరిమివేయుగాక॥
Verse 36
गजाश्वद्वीपिपंचास्यतार्क्ष्यारूढाखिलायुधाः । असंख्याः शक्तयो देव्यः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३६ ॥
గజ, అశ్వ, ద్వీపి (చిరుత), సింహముఖ రూపాలు మరియు తార్క్ష్య (గరుడ)ారూఢులై, సమస్త ఆయుధాలు ధరించిన అసంఖ్యాక దేవీశక్తులు—ఎల్లప్పుడూ అన్ని దిక్కుల నుండీ నన్ను రక్షించుగాక॥
Verse 37
सायं प्रातर्जपन्नित्याकवचं सर्वरक्षकम् । कदाचिन्नाशुभं पश्येत्सर्वदानंदमास्थितः ॥ ३७ ॥
సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం నిత్యం ఈ సర్వరక్షక కవచాన్ని జపించువాడు ఎప్పుడూ అశుభాన్ని చూడడు; సదా ఆనందంలో స్థితుడై నిర్భయంగా ఉంటాడు॥
Verse 38
इत्येतत्कवचं प्रोक्तं ललितायाः शुभावहम् । यस्य शंधारणान्मर्त्यो निर्भयो विजयी सुखी ॥ ३८ ॥
ఇట్లు లలితాదేవి యొక్క ఈ కవచము ప్రకటించబడెను, ఇది శుభప్రదము. దీనిని ధరించుటవలన మానవుడు నిర్భయుడై, విజయవంతుడై, సుఖముగా ఉండును.
Verse 39
अथ नाम्नां सहस्रं ते वक्ष्ये सावरणार्चनम् । षोडशानामपि मुने स्वस्वक्रमगतात्मकम् ॥ ३९ ॥
ఇప్పుడు నీకు సహస్ర నామములను, ఆవరణార్చన విధానమును చెప్పుదును. ఓ మునీ, షోడశములనూ తమ తమ క్రమములో స్థితమైన స్వరూపములతో వివరించుదును.
Verse 40
ललिता चापि वा कामेश्वरी च भगमालिनी । नित्यक्लिन्ना च भेरुंडा कीर्तिता वह्निवासिनी ॥ ४० ॥
ఆమె లలితా, కామేశ్వరీ, భగమాలినీ అని కూడా స్తుతింపబడును. నిత్యక్లిన్నా, భేరుండా అని పిలువబడును; అగ్నిలో నివసించు ‘వహ్నివాసినీ’ అని కూడా కీర్తింపబడును.
Verse 41
वज्रेश्वरी तथा दूती त्वरिता कुलसुंदरी । नित्या संवित्तथा नीलपताका विजयाह्वया ॥ ४१ ॥
ఆమె వజ్రేశ్వరీ, దూతీ, త్వరితా, కులసుందరీ; నిత్యా, సంవిత్, నీలపతాకా మరియు విజయా అనే నామములతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
Verse 42
सर्वमंगलिका चापि ज्वालामालिनिसंज्ञिता । चित्रा चेति क्रमान्नित्याः षोडशपीष्टविग्रहाः ॥ ४२ ॥
అలాగే సర్వమంగళికా, ‘జ్వాలామాలినీ’ అని ప్రసిద్ధి, మరియు చిత్రా—ఇట్లు క్రమముగా ఈ నిత్యలు షోడశ; ఇవి పీష్టవిగ్రహములుగా (అనుష్ఠాననిర్మిత రూపములుగా) స్థాపితములు.
Verse 43
कुरुकुल्ला च वाराही द्वे एते चेष्टविग्रहे । वशिनी चापि कामेशी मोहिनी विमलारुणा ॥ ४३ ॥
కురుకుల్లా మరియు వారాహీ—ఈ రెండూ చేష్టా, క్రియాశక్తికి అధిష్ఠాత్రి రూపాలు; అలాగే వశినీ, కామేశీ, మోహినీ, విమలారుణా కూడా ఉన్నారు।
Verse 44
तपिनी च तथा सर्वेश्वरी चाप्यथ कौलिनी । मुद्राणंतनुरिष्वर्णरूपा चापार्णविग्रहा ॥ ४४ ॥
ఆమె తపినీ; అలాగే సర్వేశ్వరీ, కౌలినీ కూడా; పవిత్ర ముద్రలే ఆమె తనువు; స్వర్ణకాంతితో ప్రకాశించే ఈశ్వరస్వరూపిణి, అపార సముద్రమే దేహంగా కలిగినది।
Verse 45
पाशवर्णशरीरा चाकुर्वर्णसुवपुर्द्धरा । त्रिखंडा स्थापनी सन्निरोधनी चावगुंठनी ॥ ४५ ॥
ఆమె దేహం పాశవర్ణం (తామ్ర-గోధుమ ఛాయ), అలాగే ప్రకాశవర్ణంతో సుందర రూపధారిణి; ఆమె త్రిఖండా—స్థాపనీ, సన్నిరోధనీ, అవగుంఠనీ (ఆవరించేది) కూడా ఆమెనే।
Verse 46
सन्निधानेषु चापाख्या तथा पाशांकुशाभिधा । नमस्कृतिस्तथा संक्षोभणी विद्रावणी तथा ॥ ४६ ॥
సన్నిధాన కర్మలలో ‘చాప’ అనే విధి ఉంది; అలాగే ‘పాశ’ మరియు ‘అంకుశ’ అనే విధులు కూడా ఉన్నాయి. ‘నమస్కృతి’, ‘సంఖ్షోభణీ’ మరియు ‘విద్రావణీ’ కూడా చెప్పబడ్డాయి।
Verse 47
आकर्षणी च विख्याता तथैवावे शकारिणी । उन्मादिनी महापूर्वा कुशाथो खेचरी मता ॥ ४७ ॥
‘ఆకర్షణీ’ ప్రసిద్ధం; అలాగే ‘ఆవేశకారిణీ’ కూడా. ‘ఉన్మాదినీ’, అత్యంత ప్రాచీన ‘మహాపూర్వా’, ‘కుశాథా’ మరియు ‘ఖేచరీ’—ఇలా మతం.
Verse 48
बीजा शक्त्युत्थापना च स्थूलसूक्ष्मपराभिधा । अणिमा लघिमा चैव महिमा गरिमा तथा ॥ ४८ ॥
బీజా, శక్త్యుత్థాపన అనే సిద్ధులు; అలాగే స్థూల, సూక్ష్మ, పరా అని పిలువబడే శక్తులు; ఇంకా అణిమా, లఘిమా, మహిమా, గరిమా కూడా (వర్ణించబడ్డాయి)।
Verse 49
प्राप्तिः प्रकामिता चापि चेशिता वशिता तथा । भुक्तिः सिद्धिस्तथैवेच्छा सिद्धिरूपा च कीर्तिता ॥ ४९ ॥
ప్రాప్తి, ప్రాకామితా, ఈశితా, వశితా; అలాగే భుక్తి, సిద్ధి—మరియు ఇచ్ఛాసిద్ధి కూడా—ఇవన్నీ సిద్ధి రూపాలుగా కీర్తించబడ్డాయి।
Verse 50
ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराहींद्राणी चामुंडा महालक्ष्मीस्वरूपिणी ॥ ५० ॥
బ్రాహ్మీ, మాహేశ్వరీ, కౌమారీ, వైష్ణవీ; వారాహీ, ఇంద్రాణీ, చాముండా—ఇవన్నీ మహాలక్ష్మీ స్వరూపమే।
Verse 51
कामा बुद्धिरहंकारशब्दस्पर्शस्वरूपिणी । रूपरूपा रसाह्वा च गंधवित्तधृतिस्तथा ॥ ५१ ॥
ఆమె కామం, బుద్ధి, అహంకార స్వరూపిణి; అలాగే శబ్దం, స్పర్శ తత్త్వమయి. ఆమె రూపానికి రూపం, ‘రసం’ అని పిలువబడుతుంది; ఇంకా గంధం, విత్తం (చైతన్యం) మరియు ధృతి కూడా ఆమెయే।
Verse 52
नाभबीजामृताख्या च स्मृतिदेहात्मरूपिणी । कुसुमा मेखला चापि मदना मदनातुरा ॥ ५२ ॥
ఆమె ‘నాభబీజామృతా’ అని కూడా పిలువబడుతుంది; స్మృతి, దేహం, ఆత్మ స్వరూపిణి. ఆమె కుసుమా, మేఖలా కూడా; ‘మదనా’ మరియు మదనంతో ఆతురమైనదీ ఆమెయే।
Verse 53
रेखा संवेगिनी चैव ह्यंकुशा मालिनीति च । संक्षोभिणी तथा विद्राविण्याकर्षणरूपिणी ॥ ५३ ॥
ఆమె ‘రేఖా’, ‘సంవేగినీ’, ‘అంకుశా’, ‘మాలినీ’ అని పిలువబడుతుంది; అలాగే ‘సంక్షోభిణీ’, ‘విద్రావిణీ’ మరియు ‘ఆకర్షణ-రూపిణీ’యని కూడా చెప్పబడుతుంది।
Verse 54
आह्लादिनीति च प्रोक्ता तथा समोहिनीति च । स्तंभिनीजंभिनीचैव वशंकर्यथ रंजिनी ॥ ५४ ॥
ఆమె ‘ఆహ్లాదినీ’ (ఆనందదాయిని) మరియు ‘సమోహినీ’ (మోహింపజేసే శక్తి) అని చెప్పబడింది; అలాగే ‘స్తంభినీ’, ‘జంభినీ’, ‘వశంకరీ’, ‘రంజినీ’ కూడా.
Verse 55
उन्मादिनी तथैवार्थसाधिनीति प्रकीर्तिता । संपत्तिपूर्णा सा मंत्रमयी द्वंद्वक्षयंकरी ॥ ५५ ॥
ఆమె ‘ఉన్మాదినీ’ మరియు ‘అర్థసాధినీ’ అని కీర్తించబడుతుంది; సంపదతో పరిపూర్ణగా, ఆమె మంత్రస్వరూపిణీ, ద్వంద్వక్షయంకరీ.
Verse 56
सिद्धिः संपत्प्रदाचैव प्रियमंगलकारिणी । कामप्रदा निगदिता तथा दुःखविमोचिनी ॥ ५६ ॥
ఆమె సిద్ధిని, సంపదను ప్రసాదించేది; ప్రియమంగళకారిణీ; కోరిన కోరికలను ఇచ్చేది; అలాగే దుఃఖవిమోచినీ అని చెప్పబడింది।
Verse 57
मृत्युप्रशमनीचैव तथा विघ्ननिवारिणी । अंगसुंदरिका चैव तथा सौभाग्यदायिनी ॥ ५७ ॥
ఆమె మృత్యుప్రశమనినీ, విఘ్ననివారిణీ; అంగసుందరికా, అలాగే సౌభాగ్యదాయినీ అని చెప్పబడుతుంది।
Verse 58
ज्ञानैश्वर्यप्रदा ज्ञानमयी चैव च पंचमी । विंध्यवासनका घोरस्वरूपा पापहारिणी ॥ ५८ ॥
పంచమీ జ్ఞానమును, ఆధ్యాత్మిక ఐశ్వర్యమును ప్రసాదించేది; ఆమె స్వయంగా జ్ఞానమయి. వింధ్యవాసిని, ఘోరరూపిణి, పాపహారిణి.
Verse 59
तथानंदमयी रक्षा रूपेप्सितफलप्रदा । जयिनी विमला चाथ कामेशी वज्रिणी भगा ॥ ५९ ॥
అలాగే ఆమె ఆనందమయి, రక్షా-రూపిణి; రూపసౌందర్యాది విషయాలలో ఇష్టఫలప్రదాయిని. ఆమె జయిని, విమలా; ఇంకా కామేశీ, వజ్రిణీ, భగా అని కూడా ప్రసిద్ధి.
Verse 60
त्रैलोक्यमोहना स्थाना सर्वाशापरिपूरणी । सर्वसक्षोभणगता सौभाग्यप्रदसंस्थिता ॥ ६० ॥
ఆమె త్రిలోకమోహన స్థానం; సమస్త ఆశలను పరిపూర్ణం చేయునది. సమస్తులను క్షోభింపజేయు శక్తి; సౌభాగ్యప్రదాయినిగా స్థిరంగా నిలిచినది.
Verse 61
सर्वार्थसाधकागारा सर्वरोगहरास्थिता । सर्वरक्षाकरास्थाना सर्वसिद्धिप्रदस्थिता ॥ ६१ ॥
ఆమె సమస్తార్థసాధక గృహముగా నిలిచినది; సమస్త రోగాలను హరించునది. సమస్త రక్షను కలిగించు స్థానముగా స్థిత; సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించునదిగా స్థిరంగా ఉంది.
Verse 62
सर्वानंदमयाधारबिंदुस्थानशिवात्मिका । प्रकृष्टा च तथा गुप्ता ज्ञेया गुप्ततरापि च ॥ ६२ ॥
ఆమె సర్వానందమయమైన ఆధార, బిందు, స్థానం యందు నివసించు శివాత్మిక. ఆమె పరమ ప్రకృష్ట; అలాగే గుప్త; ఇంకా గుప్తతర రహస్యరూపిణిగా జ్ఞేయ.
Verse 63
संप्रदायस्वरूपा च कुलकौलनिगर्भगा । रहस्यापरापरप्राकृत्तथैवातिरहस्यका ॥ ६३ ॥
ఆమె సంప్రదాయ-స్వరూపిణి; కుల–కౌల పరంపరలలో అంతర్నిహితమై ఉంది. ఆమెను ‘రహస్య’, ‘పర–అపర’, ‘ప్రాకృత-రూప’ మరియు ‘అతిరహస్య’ రూపములుగా ఉపదేశిస్తారు.
Verse 64
त्रिपुरा त्रिपुरेशी च तथैव पुरवासिनी । श्रीमालिनी च सिद्धान्ता महात्रिपुरसुंदरी ॥ ६४ ॥
ఆమె త్రిపుర; ఆమె త్రిపురేశీ—మూడు పురముల అధీశ్వరి; అలాగే పురవాసిని—పవిత్ర నగరంలో నివసించువది. ఆమె శ్రీమాలిని—శ్రీతో అలంకృత; ఆమె సిద్ధాంతా—స్థిరమైన సిద్ధాంతసారం; ఆమె మహాత్రిపురసుందరి—త్రిలోకముల పరమసుందరి.
Verse 65
नवरत्नमयद्वीपनवखंडविराजिता । कल्पकोद्यानसंस्था च ऋतुरूपेंद्रियार्चका ॥ ६५ ॥
ఆమె నవరత్నమయ ద్వీపములవలె తొమ్మిది ఖండములతో విరాజిల్లుతుంది. ఆమె కల్పవృక్ష ఉద్యానములలో స్థితమై, ఋతురూపం ధరించి ఇంద్రియములచే ఆరాధింపబడుతుంది.
Verse 66
कालमुद्रा मातृकाख्या रत्नदेशोपदेशिका । तत्त्वाग्रहगाभिधा मूर्तिस्तथैव विषयद्विपा ॥ ६६ ॥
అలాగే ‘కాలముద్రా’, ‘మాతృకా’, ‘రత్నదేశోపదేశికా’, ‘తత్త్వాగ్రహగా’ అనే పేర్లతో (ఈ విధానాలు) చెప్పబడినవి; అలాగే ‘మూర్తి’ మరియు ‘విషయద్విపా’ కూడా ఉన్నాయి.
Verse 67
देशकालाकारशब्दरूपा संगीतयोगिनी । समस्तगुप्तप्रकटसिद्धयोगिनिचक्रयुक् ॥ ६७ ॥
ఆమె దేశం, కాలం, ఆకారం, శబ్దం, రూపం గా దేహధారిణి; ఆమె సంగీత-యోగిని. ఆమె గుప్తమూ ప్రకటమూ అయిన సమస్త సిద్ధ-యోగినీచక్రముతో ఏకమై ఉంది.
Verse 68
वह्निसूर्येन्दुभूताह्वा तथात्माष्टाक्षराह्वया । पंचधार्यास्वरूपा च नानाव्रतसमाह्वया ॥ ६८ ॥
ఆమె అగ్ని, సూర్య, చంద్ర, భూతతత్త్వాల పేర్లతో పిలువబడుతుంది; అలాగే ‘ఆత్మ’ మరియు అష్టాక్షర మంత్ర నామంతోనూ ప్రసిద్ధి. ఆమె ‘పంచధార్య’ స్వరూపిణి; వివిధ వ్రతాల ప్రకారం అనేక నామాలతో చెప్పబడుతుంది.
Verse 69
निषिद्धाचाररहिता सिद्धचिह्नस्वरूपिणी । चतुर्द्धा कूर्मभागस्था नित्याद्यर्चास्वरूपिणी ॥ ६९ ॥
ఆమె నిషిద్ధ ఆచారరహిత, సిద్ధిలక్షణాలతో యుక్త స్వరూపిణి. కూర్మభాగంలోని చతుర్విధ విభాగాలలో స్థితమై, నిత్యాది అర్చనాక్రియల స్వరూపంగానే నిలుస్తుంది.
Verse 70
दमनादिसमभ्यर्चा षट्कर्मसिद्धिदायिनी । तिथिवारपृथग्द्रव्यसमर्चनशुभावहा ॥ ७० ॥
దమనాది ద్రవ్యాలతో చేసిన సమ్యక్ అర్చన షట్కర్మసిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. తిథి, వారాల ప్రకారం వేర్వేరు ద్రవ్యాలతో చేసే పూజ శుభఫలదాయకం అవుతుంది.
Verse 71
वायोश्यनंगकुसुमा तथैवानंगमेखला । अनंगमदनानंगमदनातुरसाह्वया ॥ ७१ ॥
ఆమె ‘వాయోశ్యనంగకుసుమా’ అలాగే ‘అనంగమేఖలా’ అని పిలువబడుతుంది; ఇంకా ‘అనంగమదనా’, ‘అనంగమదనాతురా’, ‘సాహ్వయా’ అనే నామాలతోనూ ప్రసిద్ధి.
Verse 72
मददेगिनीका चैव तथा भुवनपालिनी । शशिलेखा समुद्दिष्टा गतिलेखाह्वया मता ॥ ७२ ॥
ఆమె ‘మదదేగినీకా’ అలాగే ‘భువనపాలినీ’ అని కూడా పిలువబడుతుంది. ఆమె ‘శశిలేఖా’గా పేర్కొనబడింది; ‘గతిలేఖా’ అనే నామంతోనూ ఆమెను భావిస్తారు.
Verse 73
श्रद्धा प्रीति रतिश्चैव धृतिः कांतिर्मनोरमा । मनोहरा समाख्याता तथैव हि मनोरथा ॥ ७३ ॥
శ్రద్ధ, ప్రీతి, రతి, ధృతి, కాంతి మరియు మనోరమా—ఇవన్నీ ‘మనోహరా’ అనే నామాలతో కూడా చెప్పబడతాయి; అలాగే ‘మనోరథా’ కూడా.
Verse 74
मदनोन्मादिनी चैव मोदिनी शंखिनी तथा । शोषिणी चैव शंकारी सिंजिनी सुभगा तथा ॥ ७४ ॥
ఆమె మదనోన్మాదినీ, మోదినీ, శంఖినీ; శోషిణీ, శుభకారిణీ శంకరీ; సింజినీ మరియు సుభగా అని కీర్తింపబడుతుంది.
Verse 75
पूषाचेद्वासुमनसा रतिः प्रीतिर्धृतिस्तथा । ऋद्धिः सौम्या मरीचिश्च तथैव ह्यंशुमालिनी ॥ ७५ ॥
దేవుడు పూషా అయితే, వాసుమనసా, రతి, ప్రీతి, ధృతి; అలాగే ఋద్ధి, సౌమ్యా, మరీచి మరియు అంశుమాలినీ—ఇవి ఆయన శక్తులు/సహచరీలు అని చెప్పబడింది.
Verse 76
शशिनी चांगिरा छाया तथा संपूर्णमंडला । तुष्टिस्तथामृताख्या च डाकिनी साथ लोकपा ॥ ७६ ॥
శశినీ, ఆంగిరా, ఛాయా, సంపూర్ణమండలా; తుష్టి, ‘అమృతా’ అనే నామధారిణి; డాకినీ మరియు లోకపాలులు—ఇవీ ఇక్కడ పేర్కొనబడ్డాయి.
Verse 77
बटुकेभास्वरूपा च दुर्गा क्षेत्रेशरूपिणी । कामराजस्वरूपा च तथा मन्मथरूपिणी ॥ ७७ ॥
ఆమె బటుకేభ (భైరవ) స్వరూపిణి; దుర్గా, క్షేత్రేశుడు (పవిత్ర క్షేత్రాధిపతి) రూపంగా ప్రకాశించేది. ఆమె కామరాజ స్వరూపిణి, అలాగే మన్మథ స్వరూపిణి కూడా.
Verse 78
कंदर्प्परूपिणी चैव तथा मकरकेतना । मनोभवस्वरूपा च भारती वर्णरूपिणी ॥ ७८ ॥
ఆమె కందర్పరూపిణి, మకరకేతనధ్వజధారిణి; మనోభవమైన మనోజాత కామన యొక్క స్వరూపమే, అలాగే భారతి (సరస్వతి) వర్ణాక్షరమయీ రూపము।
Verse 79
मदना मोहिनी लीला जंभिनी चोद्यमा शुभा । ह्लादिनी द्राविणी प्रीती रती रक्ता मनोरमा ॥ ७९ ॥
ఆమె మదనా, మోహినీ, లీలా, జంభినీ, చోద్యమా, శుభా; అలాగే హ్లాదినీ, ద్రావిణీ, ప్రీతి, రతి, రక్తా, మనోరమా కూడా.
Verse 80
सर्वोन्मादा सर्वमुखा ह्यभंगा चामितोद्यमा । अनल्पाव्यक्तविभवा विविधाक्षोभविग्रहा ॥ ८० ॥
ఆమె సమస్త ఉన్మాదాల మూలము, సర్వముఖీ, అఖండమై అపారోద్యమశాలిని; ఆమె వైభవము విస్తారమైనదైనా అవ్యక్తము, ఆమె విగ్రహము నానావిధ అక్షోభ్య మహిమతో ప్రకాశిస్తుంది.
Verse 81
रागशक्तिर्द्वेषशक्तिस्तथा शब्दादिरूपिणी । नित्या निरंजना क्लिन्ना क्लेदेनी मदनातुरा ॥ ८१ ॥
ఆమె రాగశక్తి, ద్వేషశక్తి; అలాగే శబ్దాది విషయరూపిణి. ఆమె నిత్యా, నిరంజనా; అయినా క్లిన్నమై ఆసక్తి అనే క్లేదాన్ని కలిగిస్తుంది, మదనంతో ఆతురమవుతుంది.
Verse 82
मदद्रवा द्राविणी च द्रविणी चैति कीर्तिता । मदाविला मंगला च मन्मथानी मनस्विनी ॥ ८२ ॥
ఆమె మదద్రవా, ద్రావిణీ, ద్రవిణీ అని కీర్తింపబడుతుంది; అలాగే మదావిలా, మంగళా, మन्मథానీ, మనస్వినీ అని కూడా పలుకబడుతుంది.
Verse 83
मोहा मोदा मानमयी माया मंदा मितावती । विजया विमला चैव शुभा विश्वा तथैव च ॥ ८३ ॥
మోహా (మోహము), మోదా (ఆనందము), మానమయీ (అహంకార-శక్తి), మాయా (భ్రమ), మందా (మందబుద్ధి/జడత్వం), మితావతీ (సంయమము), విజయా (విజయం), విమలా (నిర్మలత), శుభా (మంగళం), అలాగే విశ్వా (సర్వవ్యాప్తి)—ఇవీ ఆమె నామాలుగా చెప్పబడినవి।
Verse 84
विभूतिर्विनता चैव विविधा विनता क्रमात् । कमला कामिनी चैव किराता कीर्तिरूपिणी ॥ ८४ ॥
ఆమె విభూతి అని, అలాగే వినతా అని పిలువబడుతుంది; తరువాత క్రమంగా వివిధా, మళ్లీ వినతా; అలాగే కమలా, కామినీ; ఇంకా కిరాతా—కీర్తిరూపిణీగా ప్రసిద్ధి।
Verse 85
कुट्टिनी च समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । कल्याणी कालकोला च डाकिनी शाकिनी तथा ॥ ८५ ॥
కుట్టినీ అని కూడా పేర్కొనబడింది, అలాగే కులసుందరీ; కల్యాణీ, కాలకోలా, అలాగే డాకినీ మరియు శాకినీ కూడా।
Verse 86
लाकिनी काकिनी चैव राकिनी काकिनी तथा । इच्छाज्ञाना क्रियाख्या चाप्यायुधाष्टकधारिणी ॥ ८६ ॥
లాకినీ, కాకినీ; అలాగే రాకినీ, కాకినీ కూడా—ఈ శక్తులు ఇచ్ఛా, జ్ఞాన, క్రియా అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధి; ప్రతి ఒక్కటి అష్టాయుధాలను ధరించినదిగా వర్ణించబడింది।
Verse 87
कपर्दिनी समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । ज्वालिनी विस्फुलिंगा च मंगला सुमनोहरा ॥ ८७ ॥
ఆమె కపర్దినీ అని ప్రకటించబడింది, అలాగే కులసుందరీ; జ్వాలినీ, విస్ఫులింగా కూడా; మంగళా—మంగళప్రదాయిని—మరియు సుమనోహరా, మనస్సును ఆకర్షించేది।
Verse 88
कनका किनवा विद्या विविधा च प्रकीर्तिता । मेषा वृषाह्वया चैव मिथुना कर्कटा तथा ॥ ८८ ॥
ఈ జ్యోతిషవిద్య అనేక విధాలుగా ప్రఖ్యాతి పొందింది—‘కనకా’ లేదా ‘కినవా’ అనే నామభేదాలతో, వివిధ జ్ఞానరూపంగా; అలాగే మేష, వృషభ, మిథున, కర్కట రాశులు కూడా పేర్కొనబడుతున్నాయి।
Verse 89
सिंहा कन्या तुला कीटा चापा च मकरा तथा । कुम्भा मीना च सारा च सर्वभक्षा तथैव च ॥ ८९ ॥
సింహ, కన్య, తుల, కీట (వృశ్చిక), చాప (ధనుస్సు), మకర; కుంభ, మీన—అలాగే ‘సారా’ మరియు ‘సర్వభక్ష’ అనే వర్గాలు కూడా—ఇవి అన్నీ పేర్కొనబడ్డాయి।
Verse 90
विश्वात्मा विविधोद्भूतचित्ररूपा च कीर्तिता । निःसपत्ना निरातंका याचनाचिंत्यवैभवा ॥ ९० ॥
ఆమె విశ్వాత్మగా కీర్తింపబడుతుంది; అనేక విభిన్న అవతరణల నుండి పుట్టిన ఆశ్చర్యకరమైన విచిత్రరూపాలతో ప్రకాశిస్తుంది. ఆమెకు ప్రత్యర్థి లేదు, భయ-వేదనలేని నిరాతంక; యాచనకు అతీతమైన అచింత్య వైభవసంపన్న.
Verse 91
रक्ता चैव ततः प्रोक्ताविद्याप्राप्तिस्वरूपिणी । हृल्लेखा क्लेदिनी क्लिन्ना क्षोभिणी मदनातुरा ॥ ९१ ॥
అనంతరం ఆమె ‘రక్తా’ అని చెప్పబడింది—విద్యాప్రాప్తి స్వరూపిణి. అలాగే ‘హృల్లేఖా’, ‘క్లేదినీ’, ‘క్లిన్నా’, ‘క్షోభిణీ’, ‘మదనాతురా’ అనే నామాలతో కూడా కీర్తింపబడుతుంది।
Verse 92
निपंदना रागवती तथैव मदनावती । मेखला द्राविणी वेगवती चैव प्रकीर्तिता ॥ ९२ ॥
‘నిపందనా’, ‘రాగవతీ’, అలాగే ‘మదనావతీ’; ఇంకా ‘మేఖలా’, ‘ద్రావిణీ’, ‘వేగవతీ’—ఈ నామాలు కూడా ఇక్కడ ప్రసిద్ధంగా ప్రకటించబడ్డాయి।
Verse 93
कमला कामिनी कल्पा कला च कलिताद्भुता । किरता च तथा काला कदना कौशिका तथा ॥ ९३ ॥
ఆమె కమలా, కామినీ, కల్పా, కళ—అలాగే కలితాద్భుతా; అలాగే కిరాతా, కాళీ; కదనా మరియు కౌశికా అని కూడా కీర్తింపబడుతుంది.
Verse 94
कंबुवादनिका चैव कातरा कपटा तथा । कीर्तिश्चापि कुमारी च कुंकुमा परिकीर्तिता ॥ ९४ ॥
ఆమె ‘కంబువాదనికా’ కూడా, ‘కాతరా’ మరియు ‘కపటా’ కూడా; అలాగే ‘కీర్తి’, ‘కుమారీ’, ‘కుంకుమా’ అని కూడా ఇక్కడ ప్రకటించబడింది.
Verse 95
भञ्जिनी वेगिनी नागा चपला पेशला सती । रतिः श्रद्धा भोगलोला मदोन्मत्ता मनस्विनी ॥ ९५ ॥
ఆమె భంజినీ, వేగినీ, నాగా, చపలా, పేశలా, సతీ; అలాగే రతి, శ్రద్ధ, భోగలోలా, మదోన్మత్తా, మనస్వినీ కూడా.
Verse 96
विह्वला कर्षिणी लोला तथा मदनमालिनी । विनोदा कौतुका पुण्या पुराणा परिकीर्तिता ॥ ९६ ॥
ఆమె విహ్వలా, కర్షిణీ, లోలా, మదనమాలినీ; అలాగే వినోదా, కౌతుకా, పుణ్యా, పురాణా అని పరికీర్తింపబడుతుంది.
Verse 97
वागीशी वरदा विश्वा विभवाविघ्नकारिणी । बीजविघ्नहरा विद्या सुमुखी सुंदरी तथा ॥ ९७ ॥
ఆమె వాగీశ్వరి, వరదాయిని, సర్వవ్యాపిని; ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించి విఘ్నాలను తొలగిస్తుంది. బీజరూప విఘ్నాలను హరించే ఆమె స్వయంగా విద్య, సుముఖి మరియు సుందరి కూడా.
Verse 98
सारा च सुमना चैव तथा प्रोक्ता सरस्वती । समया सर्वगा विद्धा शिवा वाणी च कीर्तिता ॥ ९८ ॥
ఆమె ‘సారా’, ‘సుమనా’ అని కూడా పిలువబడుతుంది; అలాగే ‘సరస్వతి’గా ప్రకటించబడింది. ఆమె ‘సమయా’ మరియు సర్వవ్యాపినిగా ‘సర్వగా’గా ప్రసిద్ధి; ‘శివా’గా, ‘వాణీ’ (పవిత్ర వాక్కు)గా కూడా కీర్తించబడుతుంది.
Verse 99
दूरसिद्धा तथा प्रोक्ताथो विग्रहवती मता । नादा मनोन्मनी प्राणप्रतिष्ठारुणवैभवा ॥ ९९ ॥
ఆమె ‘దూరసిద్ధా’ అని కూడా చెప్పబడింది; ‘విగ్రహవతీ’ (ప్రకట రూపముతో యుక్త)గా భావించబడింది. ఆమె ‘నాదా’, ‘మనోన్మనీ’, ‘ప్రాణప్రతిష్ఠా’, ‘అరుణవైభవా’—ఇలా ఉపనామాలతో వర్ణింపబడుతుంది.
Verse 100
प्राणापाना समाना च व्यानोदाना च कीर्तिता । नागा कूर्मा तच कृकला देवदत्ता धनञ्जया ॥ १०० ॥
ప్రాణ, అపాన, సమాన, వ్యాన, ఉదాన—ఇవి ఐదు ప్రధాన ప్రాణవాయువులని ప్రకటించబడింది. అలాగే నాగ, కూర్మ, కృకల, దేవదత్త, ధనంజయ—ఇవి ఐదు ఉపప్రాణాలుగా చెప్పబడుతున్నాయి.
Verse 101
फट्कारी किंकराराध्या जया च विजया तथा । हुंकारी खेटचरी चंडाछेदिनी क्षपिणी तथा ॥ १०१ ॥
ఆమె ‘ఫట్కారీ’ (ఫట్ శబ్దంతో ఆహ్వానింపబడేది); కింకరులచే ఆరాధింపబడేది; ‘జయా’ మరియు ‘విజయా’ కూడా. ఆమె ‘హుంకారీ’ (హుం శబ్దంతో ఆహ్వానింపబడేది); ‘ఖేటచరీ’ (ఆకాశగామిని); ‘చండాఛేదిని’ (ఉగ్రాన్ని ఛేదించేది) మరియు ‘క్షపిణీ’ (నాశకర్త)గా కూడా కీర్తించబడుతుంది.
Verse 102
स्त्रीहुंकारी क्षेमकारी चतुरक्षररूपिणी । श्रीविद्यामतवर्णांगी काली याम्या नृपार्णका ॥ १०२ ॥
ఆమె స్త్రీరూప ‘హుంకారీ’ శక్తి; క్షేమకారిణి (రక్షణ-మంగళదాయిని); మరియు చతురక్షర మంత్రస్వరూపిణి. ఆమె శ్రీవిద్యా స్వభావముతో, వర్ణమయ అంగములు కలది; ఆమె ‘కాళీ’, ‘యామ్యా’, ‘నృపార్ణకా’ అని కూడా పిలువబడుతుంది.
Verse 103
भाषा सरस्वती वाणी संस्कृता परा । बहुरूपा चित्तरूपा रम्यानंदा च कौतुका ॥ १०३ ॥
వాక్కు స్వయంగా సరస్వతీ—సంస్కృతమే పరావాణి; ఆమె అనేకరూపిణి, చిత్తరూపిణి, రమ్యమైనది, ఆనందదాయిని, ఆశ్చర్యకారిణి।
Verse 104
त्रयाख्या परमात्माख्याप्यमेयविभवा तथा । वाक्स्वरूपा बिंदुसर्गरूपा विश्वात्मिका तथा ॥ १०४ ॥
ఆమె ‘త్రయా’ అని ప్రసిద్ధి, ‘పరమాత్మ’ అని కూడా పిలువబడుతుంది—ఆమె వైభవం అప్రమేయం. ఆమె వాక్స్వరూపిణి, బిందు-సృష్టిరూపిణి, మరియు విశ్వాత్మిక.
Verse 105
तथा त्रैपुरकंदाख्या ज्ञात्रादित्रिविधात्मिका । आयुर्लक्ष्मीकीर्तिभोगसौंदर्यारोग्यदायिका ॥ १०५ ॥
అలాగే ‘త్రైపురకంద’ అనే విద్య జ్ఞాత మొదలైన త్రివిధాత్మక; అది ఆయుష్షు, లక్ష్మి, కీర్తి, భోగం, సౌందర్యం, ఆరోగ్యం ప్రసాదిస్తుంది।
Verse 106
ऐहिकामुष्मिकज्ञानमयी च परिकीर्तिता । जीवाख्या विजयाख्या च तथैव विश्वविन्मयी ॥ १०६ ॥
ఇది ఐహికమూ ఆముష్మికమూ—రెండు జ్ఞానమయమని ప్రకటించబడింది. దీనిని ‘జీవా’, ‘విజయా’ మరియు ‘విశ్వవిన్మయీ’ అని కూడా అంటారు।
Verse 107
हृदादिविद्या रूपादिभानुरूपाः जगदूपुः । विश्वमो हनिका चैव त्रिपुरामृतसंज्ञिका ॥ १०७ ॥
హృదాది మొదలైన విద్యలు, సూర్యాది రూపాలకు అనుగుణమైన భానురూపిణులు; అలాగే ‘జగదూపు’, ‘విశ్వమో’, ‘హనికా’, మరియు ‘త్రిపురామృత’ అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధమైనవి—ఇవన్నీ పేర్కొనబడినవి।
Verse 108
सर्वाप्यायनरूपा च मोहिनी क्षोभणी तथा । क्लेदिनी च समाख्याता तथैव च महोदया ॥ १०८ ॥
ఆమె సంపూర్ణ పోషణ-పరిపూరణ స్వరూపిణి; ఆమె మోహిని, అలాగే క్షోభిణి. ఆమె ‘క్లేదిని’ అని ప్రసిద్ధి, అలాగే ‘మహోదయా’—మహాసంపదను ప్రసాదించునది—అని కూడా చెప్పబడింది.
Verse 109
संपत्करी हलक्षार्णा सीमामातृतनू रतिः । प्रीतिर्मनोभवा वापि प्रोक्ता वाराधिपा तथा ॥ १०९ ॥
ఆమె ‘సంపత్కరీ’—సంపదను ప్రసాదించునది; ‘హలక్షార్ణా’—అక్షరమయ స్వరూపిణి; ‘సీమామాతృతనూ’—సీమల మాతృ-తనువు. ఆమె ‘రతి’, ‘ప్రీతి’, ‘మనోభవా’ మరియు ‘వారాధిపా’—జలాధిపతిని—అని కూడా ప్రకటించబడింది.
Verse 110
त्रिकूटा चापि षट्कूटा पंचकूटा विशुद्धगा । अनाहत गता चैव मणिपूरकसंस्थिता ॥ ११० ॥
ఆమె ‘త్రికూటా’, ‘షట్కూటా’, ‘పంచకూటా’ అని కూడా పిలువబడుతుంది. ఆమె విశుద్ధ చక్రంలో సంచరిస్తూ, అనాహతంలో ప్రవేశించి, మణిపూరకంలో స్థిరపడుతుంది.
Verse 111
स्वाधिष्ठानसमासीनाधारस्थाज्ञासमास्थिता । षट्त्रिंशत्कूटरूपा च पंचाशन्मिथुनात्मिका ॥ १११ ॥
ఆమె స్వాధిష్ఠానంలో ఆసీనురాలు, ఆధార (మూలాధార)ంలో స్థితురాలు, మరియు ఆజ్ఞా-శక్తిలో దృఢంగా ప్రతిష్ఠితురాలు. ఆమె ముప్పై ఆరు కూటరూపిణి, యాభై యుగ్మ-తత్త్వమయ ఆత్మస్వరూపిణి.
Verse 112
पादुकादिकसिद्धीशा तथा विजयदायिनी । कामरूपप्रदा वेतालरूपा च पिशाचिका ॥ ११२ ॥
ఆమె పాదుకాదిక తంత్ర-సిద్ధులకు అధీశ్వరి, అలాగే విజయాన్ని ప్రసాదించునది. ఆమె ఇష్టరూపధారణ శక్తిని ఇస్తుంది; ఆమె వేతాలరూపంగా, పిశాచికారూపంగా కూడా ప్రత్యక్షమవుతుంది.
Verse 113
विचित्रा विभ्रमा हंसी भीषणी जनरंजिका । विशाला मदना तुष्टा कालकंठी महाभया ॥ ११३ ॥
ఆమె విచిత్రా, విభ్రమమయి, హంససమాన గమనం కలది; భీషణమైనా జనరంజిక. విశాలా, మదనప్రేరిణి, తుష్టా; కాలకంఠి, మహాభయంకరి.
Verse 114
माहेंद्री शंखिनी चैंद्री मंगला वटवासिनी । मेखला सकला लक्ष्मीर्मालिनीविश्वनायिका ॥ ११४ ॥
ఆమె మాహేంద్రి, శంఖిని, ఐంద్రి, మంగళా, వటవాసిని; మేఖలా, సకలా, లక్ష్మీ, మాలిని మరియు విశ్వనాయిక.
Verse 115
सुलोचना सुशोभा च कामदा च विलासिनी । कामेश्वरी नंदिनी च स्वर्णरेखा मनोहरा ॥ ११५ ॥
ఆమె సులోచనా, సుశోభా, కామదా, విలాసిని; కామేశ్వరి, నందిని, స్వర్ణరేఖా యుక్తా, మనోహరా.
Verse 116
प्रमोदा रागिणी सिद्धा पद्मिनी च रतिप्रिया । कल्याणदा कलादक्षा ततश्च सुरसुन्दरी ॥ ११६ ॥
వారు ప్రమోదా, రాగిణీ, సిద్ధా, పద్మినీ, రతిప్రియా; కల్యాణదా, కలాదక్షా, తదనంతరం సురసుందరీ.
Verse 117
विभ्रमा वाहका वीरा विकला कोरकाकविः । सिंहनादा महानादा सुग्रीवा मर्कटा शठा ॥ ११७ ॥
విభ్రమా, వాహకా, వీరా, వికలా, కోరకాకవి; సింహనాదా, మహానాదా, సుగ్రీవా, మర్కటా, శఠా—ఇవి ఇక్కడ పేర్కొన్న నామాలు.
Verse 118
बिडालाक्षा बिडालास्या कुमारी खेचरी भवा । मयूरा मंगला भीमा द्विपवक्त्रा खरानना ॥ ११८ ॥
ఆమె పిల్లి-నేత్రి, పిల్లి-ముఖి, కన్య, ఆకాశంలో సంచరించే ఖేచరీ, భవా. ఆమె నెమలి-సదృశి, మంగళమయి, భయంకరి, ద్విముఖి, గాడిద-ముఖి అని కీర్తింపబడుతుంది।
Verse 119
मातंगी च निशाचारा वृषग्राहा वृकानना । सैरिभास्या गजमुखा पशुवक्त्रा मृगानना ॥ ११९ ॥
మరియు ఆమె మాతంగీ, రాత్రి సంచారిణి, వృషభాలను పట్టుకునే వృషగ్రాహిణి, తోడేలు-ముఖి; ఎద్దు/గేదె-సదృశ వాక్కు కలది; గజముఖి; పశు-ముఖి, మృగ-ముఖి అని చెప్పబడుతుంది।
Verse 120
क्षोभका मणिभद्रा च क्रीडका सिंहचक्रका । महोदरा स्थूलशिखा विकृतास्या वरानना ॥ १२० ॥
ఆమె క్షోభకా, మణిభద్రా, క్రీడకా; సింహచక్రకా; మహోదరా; స్థూలశిఖా; వికృతాస్యా; వరాననా—ఇవి ఇక్కడ పేర్కొన్న నామాలు।
Verse 121
चपला कुक्कुटास्या च पाविनी मदनालसा । मनोहरा दीर्घजंघा स्थूलदन्ता दशानना ॥ १२१ ॥
ఆమె చపలా, కోడి-ముఖి, పవిత్రం చేయునది, మరియు మదనభావంతో అలసినది. ఆమె మనోహరి, దీర్ఘజంఘా, స్థూలదంతా, దశాననా అని కూడా చెప్పబడుతుంది।
Verse 122
सुमुखा पंडिता क्रुद्धा वराहास्या सटामुखा । कपटा कौतुका काला किंकरा कितवा खला ॥ १२२ ॥
ఆమె సుముఖి, పండితురాలిగా కనిపించినా క్రుద్ధా; వరాహ-ముఖి మరియు వృష-ముఖి. ఆమె కపటిని, కౌతుకిని, కాళి, కింకరి (దాసి), కితవా (జూదరి) మరియు ఖలా అని కూడా చెప్పబడుతుంది।
Verse 123
भक्षका भयदा सिद्धा सर्वगा च प्रकीर्तिता । जया च विजया दुर्गा भद्रा भद्रकरी तथा ॥ १२३ ॥
ఆమె భక్షకా, భయదా, సిద్ధా, సర్వగా అని ప్రఖ్యాతి పొందింది; అలాగే జయా, విజయా, దుర్గా, భద్రా, భద్రకరీ అని కూడా కీర్తింపబడుతుంది।
Verse 124
अम्बिका वामदेवी च महामायास्वरूपिणी । विदारिका विश्वमयी विश्वा विश्वविभंजिता ॥ १२४ ॥
ఆమె అంబికా, వామదేవీ, మహామాయా స్వరూపిణి; ఆమె విదారికా—సర్వ విశ్వమంతా వ్యాపించినది; ఆమెనే విశ్వం, విశ్వాన్ని అనేక రూపాలుగా విభజించే శక్తి కూడా ఆమెనే।
Verse 125
वीरा विक्षोभिणी विद्या विनोदा बीजविग्रहा । वीतशोका विषग्रीवा विपुला विजयप्रदा ॥ १२५ ॥
ఆ విద్య వీరస్వరూపిణి, అంతఃక్షోభాన్ని తొలగించేది, మనస్సుకు వినోదం కలిగించేది, సమస్త సిద్ధుల బీజదేహం. ఆమె శోకరహిత, విషగ్రీవా (విషాన్ని నిర్వీర్యం చేయునది), విపులా, విజయప్రదా।
Verse 126
विभवा विविधा विप्रा तथैव परिकीर्तिता । मनोहरा मंगली च मदोत्सिक्ता मनस्विनी ॥ १२६ ॥
ఆమె విభవా, వివిధా, విప్రా అని కూడా ప్రఖ్యాతి; అలాగే పరికీర్తితా, మనోహరా, మంగళీ, మదోత్సిక్తా, మనస్వినీ అని కూడా చెప్పబడుతుంది।
Verse 127
मानिनी मधुरा माया मोहिनी च तथा स्मृता । भद्रा भवानी भव्या च विशालाक्षी शुचिस्मिता ॥ १२७ ॥
ఆమె మానినీ, మధురా, మాయా, మోహినీ అని స్మరించబడుతుంది; అలాగే భద్రా, భవానీ, భవ్యా, విశాలాక్షీ, శుచిస్మితా అని కూడా కీర్తింపబడుతుంది।
Verse 128
ककुभा कमला कल्पा कलाथो पूरणी तथा । नित्या चाप्यमृता चैव जीविता च तथा दया ॥ १२८ ॥
ఆమె కకుభా, కమలా, కల్పా, కలాథా మరియు పూరణీ అని ప్రసిద్ధి; ఆమె నిత్యా, అమృతా, జీవితా, అలాగే దయ (కరుణ) స్వరూపిణి।
Verse 129
अशोका ह्यमला पूर्णा पूर्णा भाग्योद्यता तथा । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ १२९ ॥
ఆమె అశోకా, అమలా, పూర్ణా—సర్వతోముఖంగా పూర్ణ—అలాగే భాగ్యవతీ, సదా ఉద్యత అని కీర్తించబడింది; ఆమె వివేకా, విభవా, విశ్వా, విస్తృతా అని కూడా ప్రసిద్ధి।
Verse 130
कामिनी खेचरी गर्वा पुराणापरमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ १३० ॥
ఆమె కామినీ, ఖేచరీ, గర్వా; పురాణాలలో వర్ణిత పరమేశ్వరీ. ఆమె గౌరీ, శివా, అమేయా, విమలా, విజయా మరియు పరా।
Verse 131
पवित्रा पद्मिनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा ह्यानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ १३१ ॥
ఆమె పవిత్రా, పద్మినీ; ఆమెనే విద్య. ఆమె విశ్వేశీ, శివవల్లభా; ఆమె అశేషరూపా, ఆనందమయీ, పద్మాక్షీ మరియు అనిందితా।
Verse 132
वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ १३२ ॥
సరస్వతీ వరదాయిని, సద్భాషణదాయిని; ఆమె వివిధరూప వాణి, వేదవిగ్రహ స్వరూపిణి. ఆమె విద్య, వాగీశ్వరీ, సత్యా మరియు సంయతా।
Verse 133
निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मनिदा तथा । पूषा चैव तथा पुष्टिस्तुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ १३३ ॥
ఆమె నిర్మలానందస్వరూపిణి, అమృతస్వరూపిణి, మణిదాత్రి; అలాగే పూషా (పోషకురాలు), పుష్టి, తుష్టి, రతి, ధృతి కూడా ఆమెయే।
Verse 134
शशिनी चैद्रिका कांतिज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगगदा । पूर्णा पूर्णामृता कामदायिनीन्दुकलात्मिका ॥ १३४ ॥
ఆమె శశినీ, చైద్రికా, కాంతిమయ చంద్రజ్యోత్స్న; ఆమె శ్రీ, ప్రీతి, గదాధారిణి. ఆమె పూర్ణా, పూర్ణామృతా, కామదాయిని, ఇందుకలాత్మికా।
Verse 135
तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बाधिनी धारिणी क्षमा ॥ १३५ ॥
ఆమె తపినీ, తాపినీ, ధూమ్రా, మరీచి, జ్వాలినీ, రుచి, సుషుమ్ణా, భోగదా, విశ్వా, బాధినీ, ధారిణీ, క్షమా—ఇవి ఆమె దివ్య శక్తుల నామాలు।
Verse 136
धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी । सुश्रीः स्वरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥ १३६ ॥
ఆమె ధూమ్రార్చి, ఊష్మా, జ్వలినీ, జ్వాలినీ, విస్ఫులింగినీ; సుశ్రీ, స్వరూపా, కపిలా—మరియు దేవహవ్యమును, పితృకవ్యమును మోసుకుపోవు వాహిక.
Verse 137
घस्मरा विश्वकवला लोलाक्षी लोलजिह्विका । सर्वभक्षा सहस्राक्षी निःसंगा च गतिप्रिया ॥ १३७ ॥
ఆమె ఘస్మరా, సమస్త విశ్వాన్ని గ్రసించువది; ఆమె కన్నులు చంచలము, నాలుక కూడా లోలము. ఆమె సర్వభక్షిణి, సహస్రాక్షి, నిస్సంగ, నిరంతర గతి ప్రియురాలు।
Verse 138
अर्चित्याचाप्रमेया च पूर्णरूपा दुरासदा । सर्वा संसिद्धिरूपा च पावनीत्येकरूपिणी ॥ १३८ ॥
ఆమె ఆరాధ్యురాలు, అప్రమేయురాలు, పూర్ణరూపిణి, దుర్లభురాలు. ఆమె సమస్త సిద్ధుల స్వరూపిణి, పవిత్రం చేయునది, ఏకతత్త్వరూపిణి.
Verse 139
तथा यामलवेधाख्या शाक्ते वेदस्वरूपिणी । तथा शांभववेधा च भावनासिद्धिसृचिनी ॥ १३९ ॥
అలాగే శాక్త సంప్రదాయంలో ‘యామల-వేధ’ అనే విధానం ఉంది; అది వేదస్వరూపిణి. అలాగే ‘శాంభవ-వేధ’ కూడా ఉంది; అది భావనా-సాధన ద్వారా సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది.
Verse 140
वह्निरूपा तथा दस्रा ह्यमाविघ्ना भुजंगमा । षण्मुखा रविरूपा च माता दुर्गा दिशा तथा ॥ १४० ॥
ఆమె అగ్నిరూపిణి; బలమూ ఆరోగ్యమూ ప్రసాదించునది (దస్రా); నిజంగా విఘ్ననాశిని; భుజంగ-శక్తిరూపంగా నివసించునది. ఆమె షణ్ముఖి, రవిరూపిణి; ఆమె మాతా దుర్గా, దిశల అధిష్ఠాత్రి శక్తి కూడా.
Verse 141
धनदा केशवा चापि यमी चैव हरा शशा । अश्विनी च यमी वह्नि रूपा धात्रीति कीर्तिता ॥ १४१ ॥
ఆమె ధనదా, కేశవా, యమీ, హరా, శశా, అశ్వినీ, యమీ, వహ్నిరూపా, ధాత్రీ—అని కూడా కీర్తించబడుతుంది.
Verse 142
चंद्रा शिवादितिर्जीवा सर्पिणी पितृरूपिणी । अर्यम्णा च भगा सूर्या त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका ॥ १४२ ॥
ఆమె చంద్రా, శివా, అదితి, జీవా, సర్పిణీ, పితృరూపిణీ అని పిలువబడుతుంది; అలాగే అర్యమ్ణా, భగా, సూర్యా, త్వాష్ట్రీ, మారుతీ అనే నామాలతో కూడా ప్రసిద్ధి.
Verse 143
इंद्राग्निरूपा मित्रा चापींद्राणी निर्ऋतिर्जला । वैश्वदेवी हरितभूर्वासवी वरुणा जया ॥ १४३ ॥
ఆ దేవి ఇంద్ర-అగ్ని స్వరూపిణి; మిత్రా; అలాగే ఇంద్రాణి, నిరృతి, జలా (జలమయి) కూడా. ఆమె వైశ్వదేవి, హరితభూ, వాసవీ, వరుణా మరియు జయా (విజయం).
Verse 144
अहिर्बुध्न्या पूषणी च तथा कारस्करामला । उदुंबरा जंबुका च खदिरा कृष्णारूपिणी ॥ १४४ ॥
అహిర్బుధ్న్యా, పూషణీ మరియు కారస్కరామలా; అలాగే ఉదుంబరా, జంబుకా, ఖదిరా—ఇవన్నీ కృష్ణారూపిణి (కృష్ణ-స్వరూప) ప్రకటనలు అని చెప్పబడినవి.
Verse 145
वंशा च पिप्पला नागा रोहिणा च पलाशका । पक्षका च तथाम्बष्ठा बिल्वाचार्जुनरूपिणी ॥ १४५ ॥
వీరు వంశా, పిప్పలా, నాగా, రోహిణా, పలాశకా అని పిలువబడుతారు; అలాగే పక్షకా, అంబష్టా కూడా—బిల్వం మరియు అర్జున వృక్షరూపాలలో ప్రకాశించేవారు.
Verse 146
विकंकता च ककुभा सरला चापि सर्जिका । वंजुला पनसार्का च शमी हलिप्रियाम्रका ॥ १४६ ॥
అలాగే వికంకతా, కకుభా, సరలా, సర్జికా; ఇంకా వంజులా, పనసా, ఆర్కా, శమీ, హలిప్రియా, ఆమ్రకా కూడా (ఆమె పవిత్ర నామాలు).
Verse 147
निम्बा मधूकसंज्ञा चाप्यश्वत्था च गजाह्वया । नागिनी सर्पिणी चैव शुनी चापि बिडालिकी ॥ १४७ ॥
నింబాను మధూకా అని కూడా, అశ్వత్థాను గజాహ్వయా అని కూడా పిలుస్తారు. అలాగే నాగినీని సర్పిణీగా, శునీని బిడాలికీగా కూడా అంటారు.
Verse 148
छागी मार्जारिका मूषी वृषभा माहिषी तथा । शार्दूली सैरिभी व्याघ्री हरिणी च मृगी शुनी ॥ १४८ ॥
ఛాగీ, మార్జారికా (పిల్లి), మూషీ; వృషభా మరియు మాహిషీ; శార్దూలీ, సైరిభీ, వ్యాఘ్రీ; హరిణీ, మృగీ, శునీ—ఇవి (రూపాలు) లెక్కించబడినవి.
Verse 149
कपिरूपा च गोघंटा वानरी च नराश्विनी । नगा गौर्हस्तिनी चेति तथा षट्चक्रवासिनी ॥ १४९ ॥
ఆమె కపిరూపిణి, ‘గోఘంటా’ అని ప్రసిద్ధి; వానరీ, నరాశ్వినీ; అలాగే నాగా, గౌర్, హస్తినీ—ఇలా ఆమె షట్చక్రవాసినీ అధిష్ఠాత్రి.
Verse 150
त्रिखंडा तीरपालाख्या भ्रामणी द्रविणी तथा । सोमा सूर्या तिथिर्वारा योगार्क्षा करणात्मिका ॥ १५० ॥
కాలము త్రిఖండమని చెప్పబడింది; అది ‘తీరపాల’ (సీమారక్షక) అనే పేరుతోనూ ప్రసిద్ధం; అది సమస్తాన్ని భ్రమింపజేసి ద్రవిణీ (ధనదాయిని)గా ఉంటుంది. చంద్ర-సూర్య ఆధారంగా—తిథి, వార, యోగ, నక్షత్ర మరియు కరణస్వరూపంగా—అది లెక్కించబడుతుంది.
Verse 151
यक्षिणी तारणा व्योमशब्दाद्याप्रांणिनी च धीः । क्रोधिनी स्तंभिनी चंडोञ्चंडा ब्राह्यादिरूपिणी ॥ १५१ ॥
యక్షిణీ, తారణా, వ్యోమశబ్దా; అలాగే ఆప్రాంణినీ మరియు ధీ; క్రోధినీ, స్తంభినీ; చండా, అతిచండా—ఈ శక్తులు బ్రాహ్మీ మొదలైన రూపాలను ధరిస్తాయి.
Verse 152
सिंहस्था व्याघ्रगा चैव गजाश्वगरुडस्थिता । भौमाप्या तैजसीवायुरूपिणी नाभसा तथा ॥ १५२ ॥
ఆమె సింహాసనస్థ; వ్యాఘ్రగామిని; గజ, అశ్వ, గరుడారూఢ. ఆమె భూమి-జల, అగ్ని-వాయు మరియు ఆకాశ (నాభస) రూపాలను ధరిస్తుంది.
Verse 153
एकावक्त्रा चतुर्वक्त्रा नवक्त्रा कलानना । पंचविंशतिवक्त्रा च षड्विंशद्वदना तथा ॥ १५३ ॥
ఆమె ఏకముఖి, చతుర్ముఖి, నవముఖి, కళల స్వరూపిణి అని వర్ణింపబడింది; అలాగే ఇరవై ఐదు ముఖాలు, ఇరవై ఆరు ముఖాలు కలదని కూడా చెబుతారు.
Verse 154
ऊनपंचाशदास्या च चतुःषष्टि मुखा तथा । एकाशीतिमुखा चैव शताननसमन्विता ॥ १५४ ॥
కొన్ని చోట్ల ఆమె నలభై తొమ్మిది ముఖాలు కలదని, మరికొన్ని చోట్ల అరవై నాలుగు ముఖాలు కలదని; కొన్నిచోట్ల ఎనభై ఒక ముఖాలు, మరికొన్నిచోట్ల వంద ముఖాలు కలదని వర్ణిస్తారు.
Verse 155
स्थूलरूपा सूक्ष्मरूपा तेजोविग्रहधारिणी । वृणावृत्तिस्वरूपा च नाथावृत्तिस्वरूपिणी ॥ १५५ ॥
ఆమె స్థూలరూపమును, సూక్ష్మరూపమును రెండింటినీ ధరించును; తేజోమయమైన జ్యోతిర్దేహాన్ని కలిగినది. ఆమె ‘వృణా-వృత్తి’ స్వరూపిణి, అలాగే ‘నాథ-వృత్తి’ స్వరూపిణి కూడా.
Verse 156
तत्त्वावृत्तिस्वरूपापि नित्यावृत्तिवपुर्द्धरा ॥ १५६ ॥
ఆమె తత్త్వముఖమైన ‘తత్త్వావృత్తి’ స్వరూపిణి అయినప్పటికీ, నిత్యక్రియాశీల ‘నిత్యావృత్తి’ రూపమైన దేహాన్ని ధరించును.
Verse 157
अंगावृत्तिस्वरूपा चाप्यायुधावृत्तिरूपिणी । गुरुपंक्तिस्वरूपा च विद्यावृत्तितनुस्तथा ॥ १५७ ॥
ఆమె అంగసాధనకు సంబంధించిన ‘అంగావృత్తి’ స్వరూపిణి, ఆయుధసాధనకు సంబంధించిన ‘ఆయుధావృత్తి’ రూపిణి కూడా; ఆమె గురుపంక్తి (గురు పరంపర) స్వరూపం, అలాగే ఆమె దేహమే ‘విద్యావృత్తి’—జ్ఞానశక్తి ప్రవాహం.
Verse 158
ब्रह्माद्यावृत्तिरूपा च परा पश्यतिका तथा । मध्यमा वैखरी शीर्षकण्ठताल्वोष्ठदन्तगा ॥ १५८ ॥
బ్రహ్మాది ఆద్య స్పందనధారారూపమైనది ‘పరా’ వాక్కు; అలాగే ‘పశ్యంతీ’ కూడా ఉంది. తరువాత ‘మధ్యమా’ మరియు ‘వైఖరీ’; వైఖరీ శిరస్సు, కంఠం, తాలువు, పెదవులు, దంతాల ద్వారా వ్యక్తమవుతుంది.
Verse 159
जिह्वामूलगता नासागतोरः स्थलगामिनी । पदवाक्यस्वरूपा च वेदभाषास्वरूपिणी ॥ १५९ ॥
వాక్కు జిహ్వామూలంలో పుట్టి, నాసికా మరియు ఉరఃప్రదేశ మార్గంగా సాగి, ఉచ్చారణస్థానంలో బయట వ్యక్తమవుతుంది. ఆమె పదం, వాక్యం అనే రూపాలు ధరించి, వేదభాష స్వరూపిణి.
Verse 160
सेकाख्या वीक्षणाख्या चोपदेशाख्या तथैव च । व्याकुलाक्षरसंकेता गायत्री प्रणवादिका ॥ १६० ॥
ప్రణవ ‘ఓం’తో ప్రారంభమయ్యే గాయత్రీ ‘సేకా’, ‘వీక్షణా’, ‘ఉపదేశా’ వంటి సాంకేతిక విధానాలతో సూచించబడుతుంది; అలాగే అక్షరాల ప్రత్యేకమైన, సంక్లిష్ట సంకేత-విన్యాసంతో కూడా గుర్తించబడుతుంది.
Verse 161
जपहोमार्चनध्यानयंत्रतर्पणरूपिणी । सिद्धसारस्वता मृत्युंजया च त्रिपुरा तथा ॥ १६१ ॥
ఆమె జపం, హోమం, అర్చన, ధ్యానం, యంత్రం, తర్పణం అనే రూపాలలో సాక్షాత్కరిస్తుంది. ఆమె ‘సిద్ధ-సారస్వతా’, ‘మృత్యుంజయా’, అలాగే ‘త్రిపురా’ అని కూడా ప్రసిద్ధి.
Verse 162
गारुडा चान्नपूर्णा चाप्यश्वरूढा नवात्मिका । गौरी च देवी हृदया लक्षदा च मतंगिनी ॥ १६२ ॥
ఆమె ‘గారుడా’, ‘అన్నపూర్ణా’, ‘అశ్వరూఢా’, ‘నవాత్మికా’, ‘గౌరీ’, ‘దేవీ’, ‘హృదయా’, ‘లక్షదా’, ‘మతంగినీ’ అనే నామరూపాలతో కూడా ఆరాధ్యురాలు.
Verse 163
निष्कत्रयपदा चेष्टा वादिनी च प्रकीर्तिता । राजलक्ष्मीर्महालक्ष्मीः सिद्धलक्ष्मीर्गवानना ॥ १६३ ॥
ఆమెను నిష్కత్రయపదా, చేష్టా, వాదినీ అని కీర్తిస్తారు. ఆమె రాజలక్ష్మీ, మహాలక్ష్మీ, సిద్ధలక్ష్మీ మరియు గవాననా అని కూడా ప్రసిద్ధి॥१६३॥
Verse 164
इत्येवं ललितादेव्या दिव्यं नामसहस्रकम् । सर्वार्थसिद्धिदं प्रोक्तं चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ १६४ ॥
ఇలా దేవీ లలిత యొక్క దివ్య నామసహస్రం ప్రకటించబడింది; ఇది సమస్తార్థసిద్ధిని ప్రసాదించి, ధర్మ-అర్థ-కామ-మోక్ష అనే చతుర్వర్గ ఫలాన్ని ఇస్తుంది॥१६४॥
Verse 165
एतन्नित्यमुषःकाले यो जपेच्छुद्धमानसः । स योगी ब्रह्मविज्ज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् ॥ १६५ ॥
శుద్ధమనస్సుతో ప్రతిరోజు ఉషఃకాలంలో దీనిని జపించేవాడు యోగి, బ్రహ్మవిజ్ఞాని, శివయోగసాధకుడు మరియు ఆత్మవిత్తు అవుతాడు॥१६५॥
Verse 166
द्विरावृत्त्या प्रजपतो ह्यायुरारोग्यसंपदः । लोकानुरंजनं नारीनृपावर्जनकर्म च ॥ १६६ ॥
దీనిని రెండుసార్లు ఆవర్తించి జపించేవానికి ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం, సంపదలు కలుగుతాయి; అలాగే లోకానురంజనం, స్త్రీ-ఆకర్షణ మరియు నృపావర్జన (రాజులను ప్రభావితం/వశపరచు) కర్మలోనూ సిద్ధి కలుగుతుంది॥१६६॥
Verse 167
अपृथक्त्वेन सिद्ध्यंति साधकस्यास्य निश्चितम् । त्रिरावृत्त्यास्य वै पुंसो विश्वं भूयाद्वशेऽखिलम् ॥ १६७ ॥
నిశ్చయంగా ఈ సాధకుని సిద్ధులు అపృథక్త్వం—దేవితో అభేదభావం—ద్వారా సిద్ధిస్తాయి. ఇంకా ఇతడు మూడుసార్లు ఆవర్తిస్తే సమస్త విశ్వం ఆ పురుషుని వశమవుతుంది॥१६७॥
Verse 168
चतुरावृत्तितश्चास्य समीहितमनारतम् । फलत्येव प्रयोगार्हो लोकरक्षाकरो भवेत् ॥ १६८ ॥
నాలుగు సార్లు జపించితే కోరిన ఫలం నిరంతరంగా నిశ్చయంగా సిద్ధిస్తుంది. ఈ ప్రయోగం కర్మానుష్ఠానానికి యోగ్యమై లోకరక్షకమవుతుంది.
Verse 169
पंचावृत्त्या नरा नार्यो नृपा देवाश्च जंतवः । भजंत्येनं साधकं च देव्यामाहितचेतसः ॥ १६९ ॥
ఐదు సార్లు జపిస్తే పురుషులు, స్త్రీలు, రాజులు, దేవతలు మరియు సమస్త జీవులు ఆయనను భజిస్తారు; సాధకుడూ దేవిలో మనస్సు నిలిపి భక్తియుత ఆరాధనను పొందుతాడు.
Verse 170
षडावृत्त्या तन्मयः स्यात्साधकश्चास्य सिद्धयः । अचिरेणैव देवीनां प्रसादात्संभवंति च ॥ १७० ॥
ఆరు సార్లు జపిస్తే సాధకుడు తదేకమై తन्मయుడవుతాడు; అతనికి సిద్ధులు కూడా కలుగుతాయి—దేవీల అనుగ్రహంతో అతి త్వరగా.
Verse 171
सप्तावृत्त्यारिरोगादिकृत्यापस्मारनाशनम् । अष्टावृत्त्या नरो भूपान्निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ १७१ ॥
ఏడు సార్లు జపిస్తే శత్రు-రోగాలు, కృత్యలు, అపస్మారము నశిస్తాయి. ఎనిమిది సార్లు జపిస్తే మనిషి రాజదండమును తట్టుకొని రాజానుగ్రహాన్ని పొందగల శక్తి కలుగుతుంది.
Verse 172
नवावृत्त्या मन्मथाभो विक्षोभयति भूतलम् । दशावृत्त्या पठेन्नित्यं वाग्लक्ष्मीकांतिसिद्धये ॥ १७२ ॥
తొమ్మిది సార్లు జపిస్తే మन्मథునివలె కాంతిమంతుడై భూతలాన్ని కదిలిస్తాడు. పది సార్లు జపిస్తూ వాక్సిద్ధి, లక్ష్మీప్రాప్తి, కాంతిసిద్ధి కోసం నిత్యం పఠించాలి.
Verse 173
रुद्रावृत्त्याखिलर्द्धिश्च तदायत्तं जगद्भवेत् । अर्कावृत्त्या सिद्धिभिः स्याद्दिग्भिर्मर्त्यो हरोपमः ॥ १७३ ॥
రుద్రవృత్తిని ఆచరించుటవలన సమస్త సమృద్ధి లభించి, జగత్తు అతని ఆధీనమగును. అర్కవృత్తిని ఆచరించుటవలన మానవుడు సిద్ధులతో యుక్తుడై, దిక్కులపై ఆధిపత్యముతో హరుడు (శివుడు) సమానుడగును.
Verse 174
विश्वावृत्त्या तु विजयी सर्वतः स्यात्सुखी नरः । शक्रावृत्त्याखिलेष्टाप्तिः सर्वतो मंगलं भवेत् ॥ १७४ ॥
విశ్వావృత్తిని ఆచరించుటవలన మనిషి అన్ని వైపులా విజేతగా, సర్వథా సుఖిగా ఉండును. శక్రావృత్తిని ఆచరించుటవలన సమస్త ఇష్టసిద్ధి కలిగి, అన్ని దిశల నుండీ మంగళము కలుగును.
Verse 175
तिथ्यावृत्त्याखिलानिष्टानयन्तादाप्नुयान्नरः । षोडशावृत्तितो भूयान्नरः साक्षान्महेश्वरः ॥ १७५ ॥
తిథివృత్తిని ఆచరించుటవలన మనిషి సమస్త అనిష్టాలను తొలగించి ఇష్టఫలాన్ని పొందును. దానిని పదహారు సార్లు చేయుటవలన అతడు మహోన్నతుడై, సాక్షాత్తు మహేశ్వరునివలె అవును.
Verse 176
विश्वं स्रष्टुं पालयितुं संहतु च क्षमो भवेत् । मंडलं मासमात्रं वा यो जपेद्यद्यदाशयः ॥ १७६ ॥
యెవడు తన హృదయాశయానుసారంగా సంపూర్ణ మండలకాలము గాని, కనీసం ఒక మాసము గాని జపము చేయునో, అతడు విశ్వసృష్టి, పాలన, సంహారములకు కూడ సమర్థుడగును.
Verse 177
तत्तदेवाप्नुयात्सत्यं शिवस्य वचनं यथा । इत्येतत्कथितं विप्र नित्यावृत्त्यर्चनाश्रितम् ॥ १७७ ॥
శివుని వచనమునకు అనుగుణంగా ఇది సత్యమే—సాధకుడు కోరినదే యథాతథంగా పొందును. ఓ విప్రా, ఇది నిత్య జపము మరియు అర్చనపై ఆధారపడి చెప్పబడినది.
Verse 178
नाम्नां सहस्रं मनसोऽभीष्टसंपादनक्षमम् ॥ १७८ ॥
పవిత్రమైన సహస్ర నామములు మనసు కోరిన అభీష్టాలను సిద్ధి చేయగలవు।
Verse 179
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे ललितास्तोत्र कवचसहस्रनामकथनं नामैकोननवतितमोऽध्यायाः ॥ ८९ ॥
ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణం పూర్వభాగంలోని బృహదుపాఖ్యాన తృతీయపాదంలో ‘లలితా స్తోత్రం, కవచం, సహస్రనామ కథనం’ అనే ఎనభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।
In Śākta-Tantric pedagogy, mantra and Devī-upāsanā are authorized through lineage (sampradāya). The guru-dhyāna/stava establishes the channel of śakti and right understanding (adhikāra), portraying Śiva-as-Guru as the revealer of knowledge; only then does the sādhaka proceed to Devī contemplation and enclosure-based worship.
Both. The text maps protection to front/back/sides, above/below, and extends it to mind and character: guarding against kāma, krodha, lobha, moha, mada, and against falsehood, violence, theft, and sloth—showing kavaca as a psycho-ethical as well as spatial-ritual armor.
Devī is praised as the perfected matrix of imperishable syllables on whose ‘thread’ the three worlds are strung. The phonetic groupings (a, ka, etc.) become a cosmological architecture, implying that mantra and sound-structure are not symbolic only but constitutive of reality in this Śrīvidyā frame.
The ṣoḍaśī/sixteenfold scheme aligns Devī’s manifestations (often as Nityās and allied śaktis) with an ordered ritual and contemplative progression. It supports āvaraṇa worship by placing each power in sequence, allowing the sahasranāma to function as a structured liturgy rather than a mere list.