The Description of the Four Durgā Mantras

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अवतारत्रयं लक्ष्म्याः कथित ते द्विजोत्तम । दुर्गायाश्चाभिधास्यामि सर्वलोकोपकारकान् ॥ १ ॥

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఓ ద్విజోత్తమా! లక్ష్మీదేవి యొక్క మూడు అవతారాలను నీకు చెప్పితిని. ఇప్పుడు సమస్త లోకాలకు ఉపకారకమైన దుర్గాదేవి అవతారాలను కూడా వివరిస్తాను.

Verse 2

प्रणवः श्रीः शिवायुग्मं वाणीवैरोचनीपदम् । वज्राद्यं क्षुधिता सूक्ष्मा मृता स्वाग्नींदुसंयुता ॥ २ ॥

ప్రణవం ‘ఓం’, ‘శ్రీ’, శివనామయుగ్మం, వాణి (సరస్వతి) పదం మరియు ‘వైరోచన’ పదం; తదుపరి ‘వజ్ర’ మొదలైన పదాలు, ‘క్షుధితా’, ‘సూక్ష్మా’, ‘మృతా’, అలాగే ‘స్వాగ్నీ’ ‘ఇందు’—ఇవన్నీ విధి ప్రకారం మంత్రక్రమంలో నియోజ్యము।

Verse 3

प्रतिष्ठाप्य शिवा फट् च स्वाहांतोऽत्यष्टिवर्णवान् । भैरवोऽस्य मुनिः सम्राट् छन्दो मन्त्रस्य देवता ॥ ३ ॥

మంత్రాన్ని ప్రతిష్ఠించి ‘శివా’ పదాన్ని చేర్చి, తరువాత ‘ఫట్’ ఉచ్చరించాలి; చివర ‘స్వాహా’తో ముగుస్తుంది—ఇది ఎనభైకి మించిన అక్షరాల మంత్రం. ఈ మంత్రానికి ఋషి భైరవుడు, ఛందస్సు సమ్రాట్, దేవత కూడా విధిగా ప్రకటించబడింది।

Verse 4

छिन्नमस्ता रमा बीजं स्वाहा शक्तिरुदीरिता । आं खङ्गाय हृदाख्यातमीं खङ्गाय शिरः स्मृतम् ॥ ४ ॥

ఛిన్నమస్తకు బీజం ‘రమా’ అని చెప్పబడింది; శక్తి ‘స్వాహా’ అని ప్రకటించబడింది. ‘ఆం ఖఙ్గాయ’ హృదయమంత్రంగా ఉపదేశించబడింది; ‘ఈం ఖఙ్గాయ’ శిరోమంత్రంగా స్మరించబడింది।

Verse 5

ऊं वज्राय शिखा प्रोक्ता ऐं पाशाय तनुच्छदम् । औमंकुशाय नेत्रं स्याद्विसर्गो वसुरक्षयुक् ॥ ५ ॥

‘ఊం వజ్రాయ’ శిఖా-న్యాసంగా చెప్పబడింది; ‘ఐం పాశాయ’ దేహావరణం (తనుచ్ఛదం). ‘ఔమ్ అంకుశాయ’ నేత్ర-న్యాసానికి; అలాగే విసర్గం ‘వసు-రక్ష’తో యుక్తమై రక్షాముద్రగా ప్రయోగించాలి।

Verse 6

मायायुग्मं चास्त्रमंगं मनवः प्रणवादिकाः । स्वाहांताश्चैवमंगानि कृत्वा ध्यायेद्थांबिकाम् ॥ ६ ॥

‘మాయా’ యుగ్మాన్ని అస్త్ర-మంత్రాంగంగా ఏర్పాటు చేసి, ప్రణవం ‘ఓం’తో ప్రారంభమై ‘స్వాహా’తో ముగియు మంత్రాలను వివిధ అంగ-న్యాసాలుగా స్థాపించి—ఆపై భక్తితో అంబికను ధ్యానించాలి।

Verse 7

भानुमण्डलसंस्थानां प्रविकीर्णालकं शिरः । छिन्नं स्वकं स्फारमुखं स्वरक्तं प्रपिबद्गलत् ॥ ७ ॥

సూర్యమండలం వలె ఉన్న, చెల్లాచెదురైన జుట్టు కలిగిన, తన శరీరం నుండి వేరు చేయబడిన, తెరిచిన నోరు కలిగిన తల, స్రవిస్తున్న తన రక్తాన్ని తానే తాగుతోంది.

Verse 8

उपरिस्थां रतासक्तरतिमन्मथयोर्निजे । डाकिनीवर्णिनीसख्यौ दृष्ट्वा मोदभराकुलाम् ॥ ८ ॥

రతి మరియు మన్మథులపై ఉన్న, డాకిని మరియు వర్ణిని అనే సఖులను చూసి ఆమె ఆనందంతో నిండిపోయింది.

Verse 9

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । पालाशैर्विल्वजैर्वापि जुहुयात्कुसुमैः फलैः ॥ ९ ॥

ఈ విధంగా ధ్యానించి నాలుగు లక్షల జపం చేయాలి; అందులో పదవ వంతు మోదుగ లేదా మారేడు పూలు, పండ్లతో హోమం చేయాలి.

Verse 10

आधारशक्तिमारभ्य परतत्त्वांतपूजिते । पीठे जयाख्या विजया जिता चापि पराजिता ॥ १० ॥

ఆధార శక్తి నుండి పరతత్త్వం వరకు పూజించబడే ఆ పీఠంపై జయ, విజయ, జిత మరియు పరాజిత అనే శక్తులు ఉన్నాయి.

Verse 11

नित्या विलासिनी षष्ठी दोग्ध्य घोरा च मंगला । दिक्षु मध्ये च संपूज्या नव पीठस्य शक्तयः ॥ ११ ॥

నిత్యా, విలాసిని, షష్ఠి, దోగ్ధ్యా, ఘోరా మరియు మంగళా - ఈ తొమ్మిది పీఠ శక్తులను దిక్కులలో మరియు మధ్యలో పూజించాలి.

Verse 12

सर्वबुद्धिप्रदे वर्णनीये सर्वभृगुः सदृक् । सिद्धिप्रदे डाकिनीये तारो वज्रः सभौतिकः ॥ १२ ॥

సర్వబుద్ధిని ప్రసాదించే ఆహ్వానంలో ఆయనే స్తుత్యుడు, వర్ణనీయుడు—సర్వ ఋషుల్లో భృగువలె, శుభదృష్టి గలవాడు. సిద్ధిని ప్రసాదించే ఆహ్వానంలో ఆయనే డాకిని, ఆయనే తారా, ఆయనే వజ్రం—దేహధారుల భౌతిక లోకంలో ప్రత్యక్షంగా క్రియాశీలుడు.

Verse 13

खङ्गीशो रोचनीयेंते भगं धेहि नमोंतकः । तारादिपीठमन्त्रोऽयं वेदरामाक्षरो मतः ॥ १३ ॥

మంత్రం ఇలా—“ఖఙ్గీశః, రోచనీయేంతే, భగం ధేహి, నమోంతకః।” ఇది ‘తారా’ మొదలైన పీఠమంత్రం; దీనిని ‘వేదరామ’ అనే అక్షరమంత్రంగా భావిస్తారు.

Verse 14

समर्प्यासनमेतेन तत्र संपूजयेच्छिवाम् । त्रिकोणमध्यषट्कोणपद्मभूपुरमध्यतः ॥ १४ ॥

ఇలా ఆసనాన్ని సమర్పించి, తరువాత విధివిధానాలతో శివాదేవిని సంపూర్ణంగా పూజించాలి. భూపుర ఆవరణ మధ్యలోని పద్మంలో, షట్కోణంలో, అలాగే మధ్య త్రికోణ కేంద్రంలో ఆమెను స్థాపించి.

Verse 15

बाह्यावरणमारभ्य पूजयेत्प्रतिलोमतः । भूपुरे बाह्यभागेषु वज्रादीनि प्रपूजयेत् ॥ १५ ॥

బాహ్య ఆవరణం నుండి ప్రారంభించి ప్రతిలోమ క్రమంలో (లోపలికి సాగుతూ) పూజ చేయాలి. అలాగే భూపురం బాహ్య భాగాల్లో వజ్రం మొదలైనవాటిని విశేషంగా పూజించాలి.

Verse 16

तदंतः सुरराजादीन्पूजयेद्धरितां पतीन् । भूपुरस्य चतुर्द्वार्षु द्वारपालान्यजेदथ ॥ १६ ॥

తదనంతరం దాని లోపల ఇంద్రుడు మొదలైన దేవరాజులను—దిక్పాలకులను—క్రమంగా పూజించాలి. తరువాత భూపురం నాలుగు ద్వారాల వద్ద ద్వారపాలకులకు అర్చన చేయాలి.

Verse 17

करालविकरालाख्यावतिकालस्तृतीयकः । महाकालश्चतुर्थः स्यादथ पद्मेष्टशक्तयः ॥ १७ ॥

కాలమునకు తృతీయ విభాగము ‘అతికాల’మని, ‘కరాళ’ ‘వికరాళ’ అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధమని చెప్పబడింది. చతుర్థము ‘మహాకాల’మని అంటారు. తదుపరి పద్మేష్ఠుడు (బ్రహ్మ) యొక్క శక్తులు వివరించబడును.

Verse 18

एकलिंगा योगिनी च डाकिनी भैरवी तथा । महाभैरवकेंद्राक्षी त्वसितांगी तु सप्तमी ॥ १८ ॥

ఏకలింగా, యోగినీ, డాకినీ, భైరవీ; అలాగే మహాభైరవ-కేంద్రాక్షీ మరియు అసితాంగీ—ఇవే ఏడవ శ్రేణి (సమూహం)గా చెప్పబడినవి.

Verse 19

संहारिण्यष्टमी चेति षट्कोणेष्वंगमूर्तयः । त्रिकोणगा छिन्नमस्ता पार्श्वयोस्तु सखीद्वयम् ॥ १९ ॥

‘సంహారిణీ’ మరియు ‘అష్టమీ’—ఇవిని షట్కోణంలోని ఆరు మూలల్లో అంగదేవతలుగా స్థాపించాలి. మధ్య త్రికోణంలో ఛిన్నమస్తా, ఆమె రెండు ప్రక్కలలో సఖీద్వయం ఉంటుంది.

Verse 20

डाकिनीवर्णनीसंज्ञं तारावाग्भ्यां प्रपूजयेत् । एवं पूजादिभिः सिद्धे मन्त्रे मंत्री मनोरथान् ॥ २० ॥

‘డాకినీ-వర్ణనీ’ అనే మంత్రాన్ని తారా మరియు వాక్ (బీజాక్షరాలు)తో విధివిధానంగా పూజించాలి. ఈ విధంగా పూజాదులతో మంత్రం సిద్ధించినప్పుడు మంత్రసాధకుడు తన మనోరథాలను పొందుతాడు.

Verse 21

प्राप्नुयान्निखिलान्सद्यो दुर्लभांस्तत्प्रसादतः । श्रीपुष्पैर्लभते लक्ष्मीं तत्फैलश्च समीहितम् ॥ २१ ॥

ఆ (క్రియ) ప్రసాదముచేత సాధకుడు వెంటనే సమస్తమును—దుర్లభమైనవాటినికూడా—ప్రాప్తి చేస్తాడు. శుభపుష్పాలు అర్పించుటవలన లక్ష్మీ (సంపద) లభిస్తుంది; ఆ కర్మకు కావలసిన ఫలమును కూడా పొందుతాడు.

Verse 22

वाक्सिद्धिं मालतीपुष्पैश्चंपकैर्हवनात्सुखम् । घृताक्तं छागमांसं यो जुहुयात्प्रत्यहं शतम् ॥ २२ ॥

మాలతి, చంపక పుష్పాలతో హోమం చేయుటవలన వాక్సిద్ధి లభిస్తుంది. నెయ్యితో లేపిన మేకమాంసాన్ని ప్రతిరోజు వంద ఆహుతులు అర్పించువాడు సుఖసౌఖ్యాలను పొందును.

Verse 23

मासमेकं तु वशगास्तस्य स्युः सर्वपार्थिवाः । करवीरसुमैः श्वतैर्लक्षसंख्यैर्जुहोति यः ॥ २३ ॥

తెల్ల కరవీర పుష్పాలతో లక్షసంఖ్య ఆహుతులతో హోమం చేయువాడికి ఒక నెలపాటు సమస్త రాజులు వశులగుదురు.

Verse 24

रोगजालं पराभूय सुखी जीवेच्छतं समाः । रक्तौ स्तत्संख्यया हुत्वा वशयेन्मंत्रिणो नृपान् ॥ २४ ॥

రోగాల సమస్త జాలాన్ని జయించి మనిషి వంద సంవత్సరాలు సుఖంగా జీవించును. చెప్పిన సంఖ్యలో ‘రక్త’ ద్రవ్యంతో ఆహుతులు అర్పిస్తే మంత్రులు, రాజులు వశమగుదురు.

Verse 25

फलैर्हुत्वामुयाल्लक्ष्मीमुदुंबरपलाशजैः । गोमायुमांसैस्तामेव कवितां पायसांधसा ॥ २५ ॥

ఉదుంబర, పలాశాది వృక్షఫలాలతో ఆహుతులు అర్పిస్తే లక్ష్మీప్రాప్తి కలుగును. గోమాయు (నక్క) మాంసంతో హోమం చేస్తే కవిత్వశక్తి లభిస్తుంది; పాయసం (పాలలో వండిన అన్నం) ఆహుతితో కూడా అదే కవిత్వం సిద్ధిస్తుంది.

Verse 26

बंधूककुसुमैर्भाग्यं कर्मिकारैः समीहितम् । तिलतंडुलहोमेन वशयेन्निखिलाञ्जनान् ॥ २६ ॥

బంధూక పుష్పాలతో సాధకులు కోరిన భాగ్యసౌభాగ్యాన్ని పొందుదురు. నువ్వులు మరియు బియ్యం హోమంతో సమస్త జనులను వశపరచవచ్చు.

Verse 27

नारीरजोभिराकृष्टैर्मृगमांसैः समीहितम् । स्तंभनं माहिषैर्मांसैः पंकजैः सघृतैरपि ॥ २७ ॥

స్త్రీ రజస్సుతో ఆకర్షింపబడిన మృగమాంసాన్ని ప్రయోగిస్తే అభీష్టసిద్ధి కలుగుతుంది. స్థంభనకర్మలో మహిషమాంసం, అలాగే ఘృతమిశ్రిత పద్మపుష్పాలతో కూడ స్థంభనం సాధ్యమని చెప్పబడింది.

Verse 28

चिताग्नौ परभृत्पक्षैर्जुर्हुयादरिमृत्यवे । उन्मत्तकाष्ठदीप्तेऽग्नौ तत्फलं वायसच्छदैः ॥ २८ ॥

చితాగ్నిలో శత్రుమరణార్థం కోకిల పక్షాలను హోమం చేయాలి. ఉన్మత్తక కట్టెలతో మండే అగ్నిలో కాకి పక్షాలను ఆహుతి ఇచ్చినా అదే ఫలం కలుగుతుంది.

Verse 29

द्यूते वने नृपद्वारे समरे वैरिसंकटे । विजयं लभते मंत्री ध्यायन्देवीं जपन्मनुम् ॥ २९ ॥

జూదంలో, అడవిలో, రాజద్వారంలో, యుద్ధంలో, శత్రువుల వల్ల కలిగే సంకటంలో—దేవిని ధ్యానించి మంత్రజపం చేస్తూ సాధకుడు విజయాన్ని పొందుతాడు.

Verse 30

भुक्त्यै मुक्त्यै सितां ध्यायेदुच्चाटे नीलरोचिषम् । रक्तां वश्ये मृतौ धूम्रां स्तंभने कनकप्रभाम् ॥ ३० ॥

భోగముక్తుల కోసం శ్వేతరూపాన్ని ధ్యానించాలి. ఉచ్చాటనకర్మకు నీలకాంతి రూపం, వశ్యకర్మకు రక్తవర్ణం, మృత్యువిషయంలో ధూమ్రవర్ణం, స్థంభనకర్మకు కనకప్రభ రూపాన్ని భావించాలి.

Verse 31

निशि दद्याद्बलिं तस्यै सिद्धये मदिरादिना । गोपनीयः प्रयोगोऽय प्रोच्यते सर्वसिद्धिदः ॥ ३१ ॥

రాత్రివేళ సిద్ధి కోసం ఆమెకు మదిరా మొదలైన వాటితో బలి సమర్పించాలి. ఈ ప్రయోగం గోప్యమని చెప్పబడింది; ఇది సర్వసిద్ధులను ప్రసాదించేదిగా ప్రకటించబడింది.

Verse 32

भूताहे कृष्णपक्षस्य मध्यरात्रे तमोघने । स्नात्त्वा रक्ताम्बरधरो रक्तमाल्यानुलेपनः ॥ ३२ ॥

కృష్ణపక్షంలోని భూతాహా తిథి నాడు, ఘనాంధకారమయమైన అర్ధరాత్రి వేళ స్నానం చేసి ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్ర మాలలు మరియు ఎర్ర అనులేపనం చేయాలి।

Verse 33

आनीय पूजयेन्नारीं छिन्नमस्तास्वरूपिणीम् । सुन्दरीं यौवनाक्रांतां नरपञ्चकगामिनीम् ॥ ३३ ॥

అటువంటి స్త్రీని తీసుకొచ్చి, ఆమెను ఛిన్నమస్తా స్వరూపిణిగా భావించి పూజించాలి—ఆమె సుందరి, యౌవనసంపన్న, ఐదు పురుషుల సమూహంతో కూడినదై ఉండాలి।

Verse 34

सुस्मितां मुक्तकबीरीं भूषादानप्रतोषिताम् । विवस्त्रां पूजयित्वैनामयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥ ३४ ॥

మృదుస్మితంతో, ముత్యాల హారంతో అలంకృతమై, ఆభరణదానంతో సంతుష్టమై, నిర్వస్త్రగా ఉన్న ఆమెను పూజించి, అనంతరం మంత్రాన్ని పదివేల సార్లు జపించాలి।

Verse 35

बलिं दत्त्वा निशां नीत्वा संप्रेष्य धनतोषिताम् । भोजयेद्विविधैरन्नैर्ब्राह्यणान्भोजनादिना ॥ ३५ ॥

బలిని సమర్పించి రాత్రిని గడిపి, ధనదానంతో సంతృప్తిపరచి ఆమెను పంపివేయాలి; అనంతరం బ్రాహ్మణులకు వివిధ అన్నాలతో, యథోచిత అతిథిసత్కారంతో భోజనం పెట్టాలి।

Verse 36

अनेन विधिना लक्ष्मीं पुत्रान्पौत्रान्धनं यशः । नारीमायुः सुखं धर्ममिष्टं च समवाप्नुयात् ॥ ३६ ॥

ఈ విధానాన్ని అనుసరించితే లక్ష్మీ, పుత్రపౌత్రులు, ధనం, యశస్సు, భార్య, దీర్ఘాయువు, సుఖం, ధర్మం మరియు కోరినదంతా లభిస్తుంది।

Verse 37

तस्यां रात्रौ व्रतं कार्यं विद्याकामेन मंत्रिणा । मनोरथेषु चान्येषु गच्छेत्तां प्रजपन्मनुम् ॥ ३७ ॥

ఆ రాత్రి విద్యాకాంక్ష గల మంత్రసాధకుడు వ్రతం చేయవలెను. ఇతర అభీష్టాలకై కూడా నియత మంత్రాన్ని నిరంతరం జపిస్తూ దానిని ఆచరించవలెను.

Verse 38

उषस्युत्थाय शय्यायामुपविष्टो जपेच्छतम् । षण्मासाभ्यन्तरेमन्त्री कवित्वेन जयेत्कविम् ॥ ३८ ॥

ఉషస్సమయంలో లేచి శయ్యపై కూర్చొని వందసార్లు జపించాలి. ఆరు నెలలలోనే మంత్రసాధకుడు కవిత్వప్రేరణ బలంతో కవినికూడా మించును.

Verse 39

शिवेन कीलिता चेयं तदुत्कीलनमुच्यते । मायां तारपुटां मंत्री जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ३९ ॥

ఈ మంత్రక్రియ శివునిచే ‘కీలిత’ (బద్ధ) చేయబడింది; దానిని విడిపించుటనే ‘ఉత్కీలన’ అంటారు. అందుకోసం మంత్రసాధకుడు ‘మాయా–తారపుటా’ మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపించాలి.

Verse 40

मन्त्रस्यादौ तथैवांते भवेत्सिद्धिप्रदा तु सा । उदिता छिन्नमस्तेयं कलौ शीघ्रमभीष्टदा ॥ ४० ॥

మంత్ర ఆరంభంలోను అలాగే అంతంలోను ఆమెను ఉంచినచో ఆమె సిద్ధిని ప్రసాదించును. ఆమెనే ‘ఛిన్నమస్తా’ అని ప్రకటించబడింది; కలియుగంలో ఆమె త్వరగా అభీష్టఫలమును ఇస్తుంది.

Verse 41

अवतारांतरं देव्या वच्मि ते मुनिसत्तम । ज्ञानामृतारुणा श्वेताक्रोधिनींदुसमन्विता ॥ ४१ ॥

ఓ మునిశ్రేష్ఠా, దేవి యొక్క మరొక అవతారాన్ని నీకు చెప్పుచున్నాను—ఆమె జ్ఞానామృతారుణ వర్ణముతో, ప్రకాశమాన శ్వేతరూపిణి, క్రోధరహిత, చంద్రసమ శాంతితో యుక్తురాలు.

Verse 42

शांतिस्तथाविधा चापि नीचसर्गान्वितास्तथा । वाग्भवं कामराजाख्यं शक्तिबीजाह्वयं तथा ॥ ४२ ॥

అదేవిధంగా ‘శాంతి’ అనే బీజమూ, అదే రకమైన ఇతర బీజములూ, అలాగే నీచసర్గాలతో సంబంధమైన బీజములూ ఉన్నాయి. ‘వాగ్భవ’, ‘కామరాజ’ మరియు ‘శక్తిబీజ’ అనే బీజములు కూడా చెప్పబడినవి.

Verse 43

त्रिभिर्बीजैः पंचकूटात्मिका त्रिपुरभैरवी । ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिश्छन्दः पंक्तिरुदीरिता ॥ ४३ ॥

మూడు బీజములతో త్రిపురభైరవి పంచకూటాత్మిక (ఐదు కూటాల నిర్మాణం)గా ఏర్పడుతుంది. ఋషి దక్షిణామూర్తి అని, ఛందస్సు ‘పంక్తి’ అని ప్రకటించబడింది.

Verse 44

देवता देशिकैरुक्ता देवी त्रिपुरभैरवी । नाभेराचरणं न्यस्य वाग्भवं मन्त्रवित्पुनः ॥ ४४ ॥

దేశికులు చెప్పిన ప్రకారం దేవత దేవీ త్రిపురభైరవి. తరువాత మంత్రవేత్త నాభి నుండి పాదాల వరకు న్యాసం చేసి, మళ్లీ వాగ్భవ (బీజం)ను విన్యసించాలి.

Verse 45

हृदयान्नाभिपर्यंतं कामबीजं प्रविन्यसेत् । शिरसो हृत्प्रदेशांतं तार्तीयं विन्यसेत्ततः ॥ ४५ ॥

హృదయం నుండి నాభి వరకు కామబీజాన్ని విధిపూర్వకంగా న్యసించాలి. తరువాత శిరస్సు నుండి హృదయప్రదేశం వరకు తృతీయ (తార్తీయ) బీజాన్ని విన్యసించాలి.

Verse 46

आद्यं द्वितीयं करयोस्तार्तीयमुभयं न्यसेत् । मूलाधारे हृदि न्यस्य भूयो बीजत्रयं क्रमात् ॥ ४६ ॥

మొదటి మరియు రెండవ బీజాలను రెండు చేతులపై న్యసించాలి; మూడవ బీజాన్ని రెండింటిపైనా (ఏకంగా) న్యసించాలి. తరువాత మూలాధారంలోను హృదయంలోను న్యసించి, క్రమంగా మళ్లీ మూడు బీజాలను స్థాపించాలి.

Verse 47

नवयोन्यात्मकं न्यासं कुर्याद्बीजैस्त्रिभिः पुनः । बालोदितप्रकारेण मूर्तिन्यासमथाचरेत् ॥ ४७ ॥

అనంతరం మూడు బీజమంత్రాలతో మళ్లీ ‘నవయోని-స్వరూప’ న్యాసం చేయవలెను. తదుపరి ముందుగా చెప్పిన బాలోదిత విధానమున మూర్తిన్యాసం (దేహమున దేవరూప స్థాపన) ఆచరించవలెను॥

Verse 48

स्वस्वबीजादिकं पूर्वं मूर्ध्नीशानमनोभवम् । न्यसेद्वक्त्रे तत्पुरुषं मकरध्वजमात्मवित् ॥ ४८ ॥

ఆత్మవిత్ ముందుగా తన తన బీజాది మస్తకమున న్యాసం చేయాలి; ఈశానుని ‘మనోభవ’ రూపముగా ధ్యానించాలి. తరువాత ముఖమున తత్పురుషుని మకరధ్వజ-స్వరూపముగా స్థాపించాలి॥

Verse 49

हृद्यघोरकुमारादिकंदर्प्पं तदनंतरम् । गुह्यदेशे प्रविन्यस्येद्वामदेवादिमन्मथम् ॥ ४९ ॥

తరువాత హృదయదేశమున అఘోరకుమారాది రూప కందర్పుని న్యాసం చేయాలి. అనంతరం గుహ్యదేశమున వామదేవాది రూప మన్మథుని స్థాపించాలి॥

Verse 50

सद्योजातं कामदेवं पादयोर्विन्यसेत्ततः । ऊर्द्ध्वंप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु मुखेषु तान् ॥ ५० ॥

అనంతరం పాదములయందు సద్యోజాతుని మరియు కామదేవుని న్యాసం చేయాలి. తరువాత ఊర్ధ్వ, తూర్పు, దక్షిణ, ఉత్తర, పడమరాభిముఖ ముఖములయందు వారిని స్థాపించాలి॥

Verse 51

प्रविन्यसेद्य धापूर्व भृगुर्व्योमाग्निसंस्थितः । सद्यादिपञ्चह्रस्वाद्या बीजमेषां प्रकीर्तितम् ॥ ५१ ॥

‘ధా’తో ప్రారంభించి యథాక్రమంగా విన్యాసం చేయాలి. ‘భృగు-వర్గం’ను వ్యోమము మరియు అగ్నిస్థానములలో న్యాసించాలి. వీటి బీజములు ‘సద్య’ మొదలైన ఐదు, అలాగే హ్రస్వ స్వరాది అక్షరములు అని ప్రకటించబడినవి॥

Verse 52

षड्दीर्घयुक्तेनाद्येन बीजेनांगक्रिया मता । पञ्चबाणांस्ततो न्यस्येन्मन्त्री त्रैलोक्यमोहनान् ॥ ५२ ॥

షడ్దీర్ఘస్వరయుక్తమైన ఆద్య బీజంతో అంగక్రియ చేయబడినదిగా చెప్పబడింది. అనంతరం మంత్రజ్ఞుడు త్రైలోక్యమోహనమైన పంచబాణాల న్యాసం చేయవలెను।

Verse 53

द्रामाद्यां द्राविणीं मूर्ध्निं द्रामाद्यां क्षोभणी पदे । क्लींवशीकरणीं वक्त्रे गुह्ये ब्लृं बीजपूर्विकाम् ॥ ५३ ॥

‘ద్రామ్’తో ప్రారంభమయ్యే ద్రావిణీని శిరస్సుపై, ‘ద్రామ్’తో ప్రారంభమయ్యే క్షోభణీని పాదాలపై; ముఖంపై వశీకరణీ ‘క్లీం’ను, గుహ్యస్థానంలో ‘బ్లృం’ బీజపూర్వికాన్ని న్యాసం చేయాలి।

Verse 54

आकर्षणीं हृदि पुनः सर्वांतभृगुसंस्थिताम् । संमोहनीं क्रमादेवं बाणन्यासोऽयमीरितः ॥ ५४ ॥

తదుపరి హృదయంలో మళ్లీ ‘ఆకర్షణీ’ని న్యాసం చేయాలి; అలాగే సర్వాంతాలలో స్థితమైన ‘సంమోహనీ’ని ‘భృగు’ స్థానంలో క్రమంగా స్థాపించాలి. ఇట్లా బాణన్యాస విధి ఉపదేశించబడింది।

Verse 55

भालभ्रूमध्यवदने घंटिकाकण्ठहृत्सु च । नाभ्यधिष्ठानयोः पञ्च ताराद्याः सुभगादिकाः ॥ ५५ ॥

నుదురు, భ్రూమధ్యము, ముఖము; అలాగే గంటికా, కంఠము, హృదయము; మరల నాభి మరియు అధిష్ఠానములో—తారా మొదలైనవి, సుభగా మొదలైనవి అనే పంచ శక్తికేంద్రాలు ఉన్నాయి।

Verse 56

मस्तकाविधि नाभेश्च मंत्रिणा सुभगा भगा । भगसर्पिण्यथ परा भगमालिन्यनंतरम् ॥ ५६ ॥

మంత్రజ్ఞుడు శిరస్సు మరియు నాభిలో క్రమంగా న్యాసం చేయాలి—సుభగా, భగా; తరువాత భగసర్పిణీ; ఆపై పరా; తదనంతరం భగమాలినీ।

Verse 57

अनंगानंगकुसुमा भूयश्चानंगमेखला । अनंगमदना सर्वा मदविभ्रममंथरा ॥ ५७ ॥

ఆమె మళ్లీ అనంగా; ఆమె పుష్పాలు ‘అనంగ-కుసుమాలు’; ఆమె మేఖల ‘అనంగ-మేఖల’; ఆమె సర్వాంగమూ అనంగుని మదన-స్వరూపమే, మదమయ విభ్రమంలో ఊగుతూ మందగమనంగా ఉంది।

Verse 58

प्रधानदेवता वर्णभूषणाद्यैरलंकृताः । अक्षस्रक्पुस्तकाभीतिवरदाढ्यकरांबुजाः ॥ ५८ ॥

ప్రధాన దేవతలు వర్ణాలు, ఆభరణాలు మొదలైనవాటితో అలంకృతులు; వారి పద్మహస్తాలు జపమాల, స్రక్‌ (హారం), పుస్తకం, అభయముద్ర, వరదముద్రలతో సమృద్ధిగా ఉన్నాయి।

Verse 59

वाक्कामब्लूं स्त्रीं सरांते ताराः पंच प्रकीर्तिताः । ततः कुर्याद्भूषणाख्यं न्यासमुक्तदिशा मुने ॥ ५९ ॥

‘వాక్’, ‘కామ’, ‘బ్లూం’, ‘స్త్రీం’, మరియు ‘సరా’తో అంతమయ్యేది—ఇవి ఐదు ‘తారా’ (బీజాక్షరాలు) అని చెప్పబడినవి. అనంతరం, ఓ మునీ, నిర్దిష్ట దిశలలో ‘భూషణ’ అనే న్యాసాన్ని చేయాలి।

Verse 60

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ ध्यायेत्त्रिपुरभैरवीम् । सहस्रभानुसंकाशामरुणक्षौमवाससीम् ॥ ६० ॥

ఇలా శరీరంపై న్యాసం చేసి అతడు త్రిపురభైరవీని ధ్యానించాలి—ఆమె వెయ్యి సూర్యుల కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది, అరుణ క్షౌమ వస్త్రాలు ధరించింది।

Verse 61

शिरोमालामसृग्लिप्तस्तनीं जपवटीं करैः । विद्यामभीतिं च वरं दधतीं त्रीक्षणाननाम् ॥ ६१ ॥

ఆమె స్తనాలు రక్తంతో లిప్తమై ఉన్నాయి, శిరస్సుపై మాల ధరించింది; చేతుల్లో జపమాల మరియు కపాలపాత్రను మోస్తుంది; ఆమె విద్య, అభయం, వరం ప్రసాదిస్తుంది—త్రినేత్రి, ఘోరముఖి దేవి।

Verse 62

दीक्षां प्राप्य जपेन्मंत्रं तत्त्वलक्षं जितेंद्रियः । पुष्पैर्भानुसहस्राणि जुहुयाद्बह्मवृक्षजैः ॥ ६२ ॥

దీక్ష పొందిన జితేంద్రియ సాధకుడు తత్త్వలక్ష్యమైన మంత్రాన్ని జపించాలి. అనంతరం బ్రహ్మవృక్షజ పుష్పాలతో, సూర్యసహస్రప్రభల వంటి, సహస్ర ఆహుతులను అగ్నిలో సమర్పించాలి।

Verse 63

त्रिमध्वक्तैः प्रसूनैर्वा करवीरसमुद्भवैः । पद्मं वसुदलोपेतं नवयोन्यष्टकर्णिकम् ॥ ६३ ॥

లేదా త్రిమధురసంపన్నమైన కరవీర పుష్పాలతో, ఎనిమిది రేకులు కలిగి, తొమ్మిది యోని-విభాగాలతో గుర్తించబడిన గర్భకేశరయుత పద్మాన్ని నిర్మించాలి।

Verse 64

इच्छादिशक्तिभिर्युक्तं भैरव्याः पीठमर्चयेत् । इच्छा ज्ञाना क्रिया पश्चात्कामिनी कामदायिनी ॥ ६४ ॥

ఇచ్ఛాది శక్తులతో యుక్తమైన భైరవీ పీఠాన్ని విధిగా ఆరాధించాలి. అనంతరం ఇచ్ఛా, జ్ఞానా, క్రియా మరియు కామినీ—ఇష్టఫలదాయిని—అనే శక్తులను పూజించాలి।

Verse 65

रतिप्रिया मदानन्दा नवमी स्यान्मनोन्मनी । वरदाभयधारिण्यः संप्रोक्ता नव शक्तयः ॥ ६५ ॥

రతిప్రియా, మదానందా అని చెప్పబడినవి; తొమ్మిదవది మనోన్మనీ అని ప్రసిద్ధం. ఈ విధంగా వరదాభయముద్రలను ధరించే తొమ్మిది శక్తులు ప్రకటించబడ్డాయి।

Verse 66

वाग्भवं लोहितो रायै श्रीकंठो लोहितोऽनलः । दीर्घवान्यै परा पश्चादपरायौ हसौ युतः ॥ ६६ ॥

‘వాగ్భవ’ బీజాన్ని రా (సంపద) కోసం లోహిత పదంలో న్యాసం చేయాలి; ‘శ్రీకంఠ’ను లోహిత పదంలోను అనల (అగ్ని)లోను స్థాపించాలి. దీర్ఘ ‘వాణీ’కి తరువాత ‘పరా’ శక్తిని న్యసించాలి; ‘అపరా’కు ‘హ’ మరియు ‘స’ అక్షరాలను యోజించాలి।

Verse 67

सदाशिवमहाप्रेतङेंतं पद्मासनं नमः । अनेन मनुना दद्यादासनं श्रीगुरुक्रमम् ॥ ६७ ॥

సదాశివ మహాప్రేతసంబంధమైన పద్మాసనానికి నమస్కారం. ఈ మంత్రంతో శ్రీగురుపూజా శుభక్రమానుసారం విధిగా ఆసనం సమర్పించాలి॥६७॥

Verse 68

प्राङ्मध्ययोन्यंतराले पूजयेत्कल्पयेत्ततः । पंचभिः प्रणवैर्मूर्तिं तस्यामावाह्य देवताम् ॥ ६८ ॥

తూర్పు మరియు మధ్య విభాగాల మధ్యస్థానంలో పూజ చేసి, అనంతరం విధిని ఏర్పాటు చేయాలి. పంచప్రణవాలతో దేవతామూర్తిని నిర్మించి, అందులో దేవతను ఆవాహన చేయాలి॥६८॥

Verse 69

पूजयेदगमोक्तेन विधानेन समाहितः । तारावाक्छक्तिकमला हसखूफ्रें हसौः स्मृताः ॥ ६९ ॥

మనస్సు సమాహితంగా ఉంచి ఆగమోక్త విధానంతో పూజ చేయాలి. మంత్రసంజ్ఞలు—తారా, వాక్, శక్తి, కమలా; అలాగే ‘హసఖూఫ్రేం’, ‘హసౌః’ అని స్మరించబడతాయి॥६९॥

Verse 70

वामकोणे यजेद्देव्या रतिमिंदुसमप्रभाम् । सृणिपाशधरां सौम्यां मदविभ्रमविह्वलाम् ॥ ७० ॥

ఎడమ మూలలో చంద్రసమాన కాంతిగల దేవి రతిని పూజించాలి—సౌమ్యరూపిణి, అంకుశం మరియు పాశం ధరించినది, ప్రేమానంద మదంతో లలిత విభ్రమంలో విహ్వలమైనది॥७०॥

Verse 71

प्रीतिं तक्षिणकोणस्थां तप्तकांचनसन्निभाम् । अङ्कुशं प्रणतं दोभ्यां धारयन्तीं समर्चयेत् ॥ ७१ ॥

ఆగ్నేయ (దక్షిణ-తూర్పు) మూలలో ఉన్న, తప్త స్వర్ణసమ కాంతిగల ప్రీతిని విధిగా పూజించాలి—ఆమె రెండు చేతులతో భక్తిపూర్వకంగా అంకుశాన్ని ధరించి ఉంటుంది॥७१॥

Verse 72

अग्रे मनोभवां रक्तां रक्तपुष्पाद्यलंकृताम् । इक्षुकार्मुकपुष्पेषुधारिणीं सस्मिताननाम् ॥ ७२ ॥

ఆయన ముందర మనోభవా దర్శనమిచ్చింది—రక్తవర్ణతో, ఎర్ర పుష్పాదులతో అలంకృతమై, ఇక్షు-ధనుస్సు మరియు పుష్పబాణాలను ధరించి, సస్మిత ముఖంతో।

Verse 73

अङ्गान्यभ्यर्चयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् । दिक्ष्वग्रे च निजैर्मंत्रैः पूजयेद्बाणदेवताः ॥ ७३ ॥

తర్వాత విధివేత్త సాధకుడు ముందుగా చెప్పిన క్రమంలో అంగపూజ చేయాలి; ఆపై దిక్కులలోను ముందుభాగంలోను, తమ తమ మంత్రాలతో బాణదేవతలను పూజించాలి।

Verse 74

हस्ताब्जैर्धृतपुष्पेषुप्रणामामृतसप्रभाः । अष्टयोनिष्वष्टशक्तीः पूजयेत्सुभगादिकाः ॥ ७४ ॥

పద్మసమానమైన చేతుల్లో పుష్పాలను పట్టుకొని, ప్రణామామృతసమ కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, అష్ట యోనిరూపాలలో సుభగా మొదలైన అష్టశక్తులను పూజించాలి।

Verse 75

मातरो भैरवांकस्था मदविभ्रमविह्वलाः । अष्टपत्रेषु संपूज्या यथावत्कुसुमादिभिः ॥ ७५ ॥

భైరవుని ఒడిలో ఆసీనులై, దివ్య మద-విభ్రమంతో విహ్వలమైన మాతృదేవతలను, అష్టపత్రాలలో పుష్పాదులతో యథావిధిగా సంపూజించాలి।

Verse 76

लोकपालांस्ततो दिक्षु तेषामस्त्राणि तद्बहिः । पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैर्ज्ञात्वैनां परदेवताम् ॥ ७६ ॥

ఆపై అతడు దిక్కులలో లోకపాలకులను, వారి వెలుపల వారి అస్త్రాలను చూచెను; పూర్వజన్మ పుణ్యబలంతో ఈ దేవిని పరదేవతగా, పరమేశ్వరిగా గుర్తించాడు।

Verse 77

यो भजेदुक्तमार्गेण स भवेत्संपदां पदम् । एवं सिद्धमनुर्मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ ७७ ॥

బోధింపబడిన మార్గమున భజన-ఆరాధన చేయువాడు సంపదలకు ఆధారమగును. ఈ విధంగా మంత్రసిద్ధి కలిగినపుడు మంత్రసాధకుడు తన ఇష్టఫలమును పొందును.

Verse 78

जुहुयादरुणांभोंजैरदोषैर्मधुराप्लुतैः । लक्षसंख्यं तदर्द्धं वा प्रत्यहं भोजयेद्द्विजान् ॥ ७८ ॥

దోషరహిత అరుణ ధాన్యకణములను మధురరసములో నానబెట్టి హోమమున ఆహుతులు సమర్పించాలి. అలాగే ప్రతిదినం ద్విజులను—లక్షమో లేదా దాని అర్ధమో—భోజనముచేయించాలి.

Verse 79

वनिता युवती रम्याः प्रीणयेद्देवताधिया । होमांते धनधान्याद्यैस्तोषयेद्गुरुमात्मनः ॥ ७९ ॥

కన్యలు, యువతులు, రమణీయ స్త్రీలను దేవతాభావంతో గౌరవించి సంతోషింపజేయాలి. హోమాంతంలో ధన-ధాన్యాది దానాలతో తన గురువును తృప్తిపరచాలి.

Verse 80

एवं कृते जगद्वश्यो रमाया भवनं भवेत् । रक्तोत्पलैस्त्रिमध्वक्तैररुणैर्वा हयारिजैः ॥ ८० ॥

ఇలా ఆచరించితే జగత్తు వశమగును, రమా (శ్రీలక్ష్మీ) ధామము లభించును—రక్తోత్పలములతో, త్రిమధు మిశ్రమ అర్పణతో, లేదా అరుణ ‘హయారిజ’ ద్రవ్యములతో.

Verse 81

पुष्पैः पयोन्नैः सघृतैर्होमाद्विश्वं वशं नयेत् । वाक्सिद्धं लभते मन्त्री पलाशकुसुमैर्हुतैः ॥ ८१ ॥

పుష్పములు, పాయసం (పాలన్నం) మరియు నెయ్యితో హోమం చేయుటవలన విశ్వము వశమగును. పలాశ పుష్పములను ఆహుతిగా సమర్పించుటచేత మంత్రసాధకుడు వాక్సిద్ధి—వాణి సిద్ధి—పొందును.

Verse 82

कर्पूरागुरुसंयुक्तं गुग्गुलं जुहुयात्सुधीः । ज्ञानं दिव्यमवाप्नोति तेनैव स भवेत्कविः ॥ ८२ ॥

కర్పూరం, అగరు కలిపిన గుగ్గులును జ్ఞాని అగ్నిలో హవిస్సుగా అర్పించాలి. ఆ కర్మవల్లనే అతడు దివ్యజ్ఞానాన్ని పొందుతూ, దాని ప్రభావంతో కవిగా (ద్రష్టగా) అవుతాడు।

Verse 83

क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमः सर्वापमृत्युजित् । दूर्वाभघिरायुषे होमः क्षीराक्ताभिर्दिनत्रयम् ॥ ८३ ॥

పాలతో అభిషేకించిన అమృతఖండాలతో చేసే హోమం అకాలమరణమనే అన్ని అపమృత్యువులను జయిస్తుంది. ఆయుష్షు కోసం పాలు పూసిన దూర్వాతో మూడు రోజులు హోమం చేయాలి।

Verse 84

गिरिकर्णीभवैः पुष्पैर्ब्राह्यणान्वशयेद्धुतैः । कह्लारैः पार्थिवान्पुष्पैस्तद्वधूः कर्णिकारजैः ॥ ८४ ॥

గిరికర్ణీ నుండి పుట్టిన పుష్పాలను అగ్నిలో హవిస్సుగా అర్పిస్తే బ్రాహ్మణులు అనుకూలమవుతారు; కహ్లార వంటి భూమిజ పుష్పాలతో రాజులు; కర్ణికార పుష్పాలతో ఆ కావలసిన వధువు అనుకూలమవుతుంది।

Verse 85

मल्लिकाकुसुमैर्हुत्वा राजपुत्रान्वशं नयेत् । कोरंटकुसुमैर्वैंश्यान्वृषलान्पाटलोद्भवैः ॥ ८५ ॥

మల్లికా (మల్లె) పుష్పాలతో హోమం చేస్తే రాజపుత్రులు అనుకూలమవుతారు; కోరంట పుష్పాలతో వైశ్యులు; పాటలా వృక్ష పుష్పాలతో వృషలులు (శూద్రులు) అనుకూలమవుతారు।

Verse 86

अनुलोमां विलोमांतस्थितसाध्याह्वयान्वितम् । मन्त्रमुच्चार्य जुहुयान्मंत्री मधुरलोलितैः ॥ ८६ ॥

అనులోమం, విలోమం—రెండు క్రమాలలోనూ చివర నిలిపిన సాధ్యుల ఆహ్వానంతో కూడిన మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, మంత్రవేత్త మధురంగా మనోహరమైన హవిస్సులతో అగ్నిలో ఆహుతులు అర్పించాలి।

Verse 87

सर्षपैर्मधुसंमिश्रैर्वशयेत्पार्थिवान् क्षणात् । अनेनैव विधानेन तत्पत्नीस्तत्सुतानपि ॥ ८७ ॥

తేనెతో కలిపిన ఆవగింజలతో క్షణమాత్రంలో రాజులను వశపరచవచ్చు; ఇదే విధానంతో వారి భార్యలును, కుమారులును కూడా వశం చేయవచ్చు.

Verse 88

जातिबिल्वभवैः पुष्पैर्मधुरत्रयसंयुतैः । नरनारीनरपतीन्होमेन वशयेत्क्रमात् ॥ ८८ ॥

జాజి మరియు బిల్వ పుష్పాలను త్రిమధురాలతో (మూడు మధుర ద్రవ్యాలు) కలిపి హోమం చేస్తే, క్రమంగా పురుషులు, స్త్రీలు, రాజులు కూడా వశమవుతారు.

Verse 89

मालतीबकुलोद्भूतैः पुष्पैश्चन्दनलोलितैः । जुहुयात्कवितां मन्त्री लभते वत्सरांतरे ॥ ८९ ॥

మాలతి, బకుల పుష్పాలను చందనంతో లేపించి మంత్రజ్ఞుడు హోమం చేయాలి; ఒక సంవత్సరంలోనే అతనికి కవితా-ప్రేరణ లభిస్తుంది.

Verse 90

मधुरत्रघयसंयुक्तैः फलैर्बिल्वसमुद्भवैः । जुहुयाद्वाशयेल्लोकं श्रियं प्राप्नोति वांछिताम् ॥ ९० ॥

త్రిమధురాలు మరియు నెయ్యితో కలిపిన బిల్వఫలాలను అగ్నిలో ఆహుతి ఇవ్వాలి లేదా ప్రజలకు భోజనం పెట్టాలి; అలా కోరుకున్న శ్రీ—సంపద—లభిస్తుంది.

Verse 91

साज्यमन्नं प्रजुहुयाद्भवेदन्नसमृद्धिमान् । कस्तूरीकुंकुमोपेतं कर्पूरं जुहुयाद्वशी ॥ ९१ ॥

నెయ్యి కలిపిన అన్నాన్ని అగ్నిలో ఆహుతి ఇస్తే అన్నసమృద్ధి కలుగుతుంది. కస్తూరి, కుంకుమ కలిపిన కర్పూరాన్ని ఆహుతి ఇస్తే వశీకరణ-ప్రభావం లభిస్తుంది.

Verse 92

कन्दर्पादधिकं सद्यः सौंदर्यमधिगच्छति । लाजान्प्रजुहुयान्मंत्री दधिक्षीरमधुप्लुतान् ॥ ९२ ॥

క్షణమాత్రంలోనే మన్మథునికన్నా అధికమైన సౌందర్యం లభిస్తుంది. మంత్రజ్ఞుడైన ఋత్విక్ దధి, క్షీర, మధువులతో నానబెట్టిన లాజాలను అగ్నిలో ఆహుతి చేయాలి.

Verse 93

विजित्य रोगानखिलान्स जीवेच्छरदां शतम् । पादद्वयं मलयजं पादं कुंकुमकेसरम् ॥ ९३ ॥

సర్వ రోగాలను జయించి అతడు వంద శరదృతువులు జీవించుగాక. (క్రియలో) రెండు పాదాలు మలయజం (చందనం)తో, ఒక పాదం కుంకుమ-కేశరంతో లేపించాలి.

Verse 94

पादं गोरोचनांतानि त्रीणि पिष्ट्वाहिमांभसा । विदध्यात्तिलकं भाले यान्पश्येद्यैर्विलोक्यते ॥ ९४ ॥

గోరోచనాంతమైన మూడు ద్రవ్యాలను అహింసక (శుద్ధ) జలంతో రుబ్బి నుదుటిపై తిలకం ధరించాలి. ఆ తిలకంతో ఎవరి వైపు చూచినా వారు కూడా అనుకూలంగా దర్శిస్తారు.

Verse 95

यान्स्पृशेत्स्पृश्यते यैर्वा वश्याः स्युस्तस्य तेऽचिरात् । कर्पूरकपिचोराणि समभागानि कल्पयेत् ॥ ९५ ॥

అతడు ఎవరిని తాకినా, లేదా ఎవరు అతడిని తాకినా, వారు త్వరలోనే అతని వశమవుతారు. ఇందుకోసం కర్పూరం మరియు ‘కపిచోరా’ను సమభాగాలుగా సిద్ధం చేయాలి.

Verse 96

चतुर्भुजा जटामांसी तावती रोचना मता । कुंकुमं समभागं स्याद्दिग्भातं चन्दनं मतम् ॥ ९६ ॥

జటామాంసీ నాలుగు భాగాలు, అంతే పరిమాణంలో రోచనా అని నిర్ణయం. కుంకుమం సమభాగంగా ఉండాలి; చందనం మాత్రం ‘దిగ్భాత’—అంటే విధిలో సూచించిన ప్రమాణానుసారం తీసుకోవాలి.

Verse 97

अगुरुर्नवभागं स्यादितिभागक्रमेण च । हिमाद्भिः कन्यया पिष्टमेतत्सर्वं सुसाधितम् ॥ ९७ ॥

విధి ప్రకారం అగురు తొమ్మిది భాగాలు కావాలి—అని భాగక్రమం. హిమంతో చల్లబడిన నీటితో కన్య చేత ఈ సమస్తాన్ని బాగా నూరితే అది సుసిద్ధమగును.

Verse 98

आदाय तिलकं भाले कुर्य्याद्भूमिपतीन्नरान् । वनितामदगर्वाढ्या मदोन्मत्तान्मतंदजान् ॥ ९८ ॥

నుదుటిపై తిలకం ధరించితే మనుష్యులను భూమిపతులుగా (రాజులుగా) చేయగలడు; అలాగే మద-గర్వంతో ఉబ్బిన ఉన్మత్త స్త్రీలను, మత్తగజాల వలె అహంకారంతో మదించిన వారినీ వశపరచగలడు.

Verse 99

सिंहव्याघ्रान्महासर्पान्भूतवेतालराक्षसान् । दर्शनादेव वशयेत्तिलकं धारयन्नरः ॥ ९९ ॥

తిలకం ధరించిన పురుషుడు కేవలం దర్శనమాత్రంతోనే సింహాలు, పులులు, మహాసర్పాలు, అలాగే భూతాలు, వేతాళాలు, రాక్షసులను కూడా వశపరచగలడు.

Verse 100

इत्येषा भैरवी प्रोक्ता ह्यवतारांतरं श्रृणु । वाङ्माया कमला तारो नमोंते भगवत्यथ ॥ १०० ॥

ఇలా భైరవీని వివరించాము. ఇప్పుడు మరొక అవతారాన్ని వినుము—ఓ భగవతీ! వాంగ్మాయా, కమలా, తారా—నీకు నమస్కారం.

Verse 101

श्रीमातंगेश्वरि वदेत्सर्वजनमनोहरि । सर्वादिसुखराज्यंते सर्वादिसुखरंजनी ॥ १०१ ॥

ఇలా ఉచ్చరించాలి—“ఓ శ్రీ మాతంగేశ్వరీ! సమస్త జనుల మనస్సులను మోహింపజేసే దేవీ! అన్ని విధాల సుఖాన్ని ప్రసాదించే, సమస్త సుఖాలలో రాజ్యసంపదను దయచేసే, సర్వసుఖరంజనీ!”

Verse 102

सर्वराजवशं पश्चात्करिसर्वपदं वदेत् । स्त्रीपुरुषवशं सृष्टिविद्याक्रोधिनिकान्विता ॥ १०२ ॥

ఆపై సమస్త రాజులను వశపరచు మంత్రాన్ని జపించి, తదనంతరం ఏనుగు సంబంధమైన సర్వకార్యసాధక విధిని పలకాలి. ‘సృష్టి-విద్య’ మరియు ‘క్రోధినికా’తో యుక్తుడై స్త్రీపురుషులను వశం చేయునని చెప్పబడింది।

Verse 103

सर्वं दुष्टमृगवशं करिसर्वपदं ततः । सर्वसत्त्ववशंकरिसर्वलोकं ततः परम् ॥ १०३ ॥

సర్వమూ దుష్ట మృగాల వశమవుతుంది; ఆపై ‘కరి-సర్వపద’ (ఏనుగు సర్వమార్గదమన) వస్తుంది. దాని తరువాత సమస్త సత్త్వాలను వశపరచు ఏనుగు, ఇంకా దాని మించినది సమస్త లోకాలను వశపరచునది (ఏనుగు/మంత్ర) అని చెప్పబడింది।

Verse 104

अमुकं मे वशं पश्चादानयानलसुन्दरी । अष्टाशीत्यक्षरो मन्त्रो मुन्याद्या भैरवीगताः ॥ १०४ ॥

“అముకుణ్ని నా వశం చేయి, ఆపై అతనిని/ఆమెను నా వద్దకు తీసుకురా, ఓ అనలసుందరీ.” ఇది ఎనభై ఎనిమిది అక్షరాల మంత్రం; మునులు మొదలైనవారు భైరవీ పరంపర ద్వారా దీనిని పొందారని చెప్పబడింది।

Verse 105

न्यासान्मंत्री तनौ कुर्याद्वक्ष्यमाणान्यथाक्रमम् । शिरोललाटभ्रूमध्ये तालुकण्ठगलोरसि ॥ १०५ ॥

న్యాసాలు చేసిన తరువాత, మంత్రసాధకుడు చెప్పబడు క్రమానుసారం తన దేహంపై స్థాపించాలి—శిరస్సు, నుదురు, భ్రూమధ్య, తాలువు, కంఠం, గొంతు, మరియు వక్షస్థలం (ఛాతి) పై।

Verse 106

अनाहते भुजद्वंद्वे जठरे नाभिमण्डले । स्वाधिष्ठाने गुप्तदेशे पादयोर्दक्षवामयोः ॥ १०६ ॥

అనాహత (హృదయకేంద్రం) లో, రెండు భుజాలలో, జఠరంలో, నాభిమండలంలో, స్వాధిష్ఠానంలో, గుప్తదేశంలో, అలాగే కుడి-ఎడమ పాదాలలో—ఈ స్థానాలలో (న్యాసం) చేయాలి।

Verse 107

मूलाधारे गुदे न्यस्येत्पदान्यष्टादश क्रमात् । गुणैकद्विचतुः षड्भिर्वसुपर्वनवाष्टभिः ॥ १०७ ॥

మూలాధారంలో, గుదప్రదేశంలో, పద్దెనిమిది పదాలను క్రమంగా స్థాపించి న్యాసం చేయవలెను. ఇది మూడు, ఒకటి, రెండు, నాలుగు, ఆరు మరియు ఎనిమిది, ఐదు, తొమ్మిది, ఎనిమిది సమూహాల ప్రకారం॥१०७॥

Verse 108

नंदपंक्त्यष्टवेदाग्निचन्द्रयुग्मगुणा क्षिभिः । यदुक्लृप्तिरियं प्रोक्ता मंत्रवर्णैर्यथाक्रमम् ॥ १०८ ॥

“నంద-పంక్తి”, “ఎనిమిది”, “వేదాలు”, “అగ్ని”, “చంద్ర-యుగ్మం”, “గుణాలు” అనే సంఖ్యాసూచక పదాల ద్వారా, మంత్రవర్ణాలను యథాక్రమంగా ఉంచే ఈ ‘యదు-విన్యాసం’ చెప్పబడింది॥१०८॥

Verse 109

रत्याद्या मृलहृदयभ्रुमध्येषु विचक्षणः । वाक्शक्तिलक्ष्मीबीजाद्या मातंग्यंताः प्रविन्यसेत् ॥ १०९ ॥

విచక్షణుడైన సాధకుడు మూలం, హృదయం, భ్రూమధ్యంలో ‘రత్యాది’ మంత్రాలను విధిపూర్వకంగా న్యాసం చేయాలి; అలాగే వాక్-శక్తి, లక్ష్మీ బీజమంత్రాలతో ప్రారంభించి మాతంగీ వరకు మంత్రాలను కూడా స్థాపించాలి॥१०९॥

Verse 110

शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु विधिना न्यसेत् । हृल्लेखां गगनां रक्तां भूयो मन्त्री करालिकाम् ॥ ११० ॥

విధి ప్రకారం శిరస్సు, ముఖం, హృదయం, గుహ్యప్రదేశం, పాదాలలో న్యాసం చేయాలి. తరువాత మంత్రసాధకుడు మళ్లీ హృల్లేఖా—‘గ’ (గగనా), రక్తవర్ణం—అనంతరం ‘కరాలికా’ను కూడా స్థాపించాలి॥११०॥

Verse 111

महोच्छुष्मां स्वनामादिवर्णबीजपुरः सराः । मातंग्यंताः षडंगानि ततः कुर्वीत साधकः ॥ १११ ॥

అనంతరం సాధకుడు మహోచ్చుష్మా మంత్రంతో ప్రారంభించి, తన పేరులోని ఆద్యాక్షరంతో ఏర్పడిన బీజాలను తగిన స్వరాలతో ముందుగా ఉంచి, మాతంగీ వరకు షడంగ (ఆరు అంగాలు) న్యాసాన్ని చేయవలెను॥१११॥

Verse 112

वर्णैश्चतुर्विंशतिभिर्हृत्त्रयोदशभिः शिरः । शिखाष्टादशभिः प्रोक्ता वर्म तावद्भिरक्षरैः ॥ ११२ ॥

ఇరవై నాలుగు అక్షరాలతో అవయవాలకు వర్మ (రక్షా) విధించబడింది; హృదయానికి పదమూడు; శిరస్సుకు కూడా పదమూడు; శిఖకు పద్దెనిమిది—ఇంత అక్షరసంఖ్యతో రక్షాకవచం ఏర్పడుతుంది.

Verse 113

स्यात्त्रयोदशभिर्नेत्रं द्वाभ्यामस्त्रं प्रकीर्तितम् । बाणन्यासं ततः कुर्याद्भैरवीप्रोक्तवर्त्मना ॥ ११३ ॥

నేత్ర-రక్షా పదమూడు అక్షరాలదని, అస్త్ర-మంత్రం రెండు అక్షరాలదని ప్రకటించారు. ఆపై భైరవీ బోధించిన విధానమున బాణ-న్యాసం చేయవలెను.

Verse 114

मातंगीपदयोश्चान्यं मन्मथान्वदनांशयोः । पार्स्वकट्योर्नाभिदेशे कटिपार्श्वांशके पुनः ॥ ११४ ॥

మాతంగీ పాదములయందు మరొకటి (మంత్ర/చిహ్నం) న్యసించాలి; మన్మథుని ముఖభాగములయందు (మరొకటి); పార్శ్వములు మరియు కటియందు; నాభి ప్రాంతమున; మరల కటి పార్శ్వభాగములయందు స్థాపించాలి.

Verse 115

बीजत्रयादिकान्मंत्री मन्मथं मकरध्वजम् । मदनं पुष्पधन्वानं पंचमं कुसुमायुधम् ॥ ११५ ॥

మూడు బీజాక్షరాలతో ఆరంభించి మంత్రవేత్త మన్మథుని—మకరధ్వజ, మదన, పుష్పధన్వా, మరియు ఐదవదిగా కుసుమాయుధ—అని ఆహ్వానించును.

Verse 116

षष्ठं कन्दर्पनामानं मनोभवरतिप्रियौ । मातंग्यंतास्ततो न्यस्येत्स्थानेष्वेतेषु मंत्रवित् ॥ ११६ ॥

తదుపరి మంత్రవేత్త ఆరవదైన ‘కందర్ప’ నామాన్ని, అలాగే ‘మనోభవ’, ‘రతి-ప్రియ’ మరియు ‘మాతంగీ’తో అంతమయ్యే నామములను—ఈ స్థానములలో న్యసించవలెను.

Verse 117

कुसुमा मेखला चैव मदना मदना तुरा । मदनवेगा सम्भवा च भुवनपालेंदुरेखिका ॥ ११७ ॥

కుసుమా, మేఖలా, మదనా, మదనాతురా, మదనవేగా, సంభవా మరియు భువనపాలేందురేఖికా—ఇవీ కూడా (ఆ గణనలో) పేర్కొనబడిన నామాలు.

Verse 118

अनंगपदपूर्वाश्च मातंग्यंताः समीरिताः । विन्यस्तव्यास्ततो मूलेऽधिष्ठाने मणिपूरके ॥ ११८ ॥

‘అనంగ’ పదంతో ప్రారంభమై ‘మాతంగీ’ వరకు ఉన్న అక్షరాలు చెప్పబడ్డాయి. అనంతరం వాటిని మూలంలో, స్వాధిష్ఠానంలో, మణిపూరకంలో న్యాసంగా స్థాపించాలి.

Verse 119

हृत्कंठास्ये भ्रुवोर्मध्ये मस्तके चापि मत्रिणा । आद्ये लक्ष्मीसरस्वत्यौ रतिः प्रीतिश्च कृत्तिका ॥ ११९ ॥

మంత్రవేత్త హృదయంలో, కంఠంలో, ముఖంలో, భ్రూమధ్యంలో మరియు శిరస్సుపై (దివ్యశక్తులను) న్యాసం చేయాలి. మొదట లక్ష్మీ, సరస్వతీ; తరువాత రతి, ప్రీతి, కృత్తికా స్థాపించాలి.

Verse 120

शांतिः पुष्टिः पुनस्तुष्टिमार्तगंपदशेखरा । मूलमन्त्रं पृथङ्न्यस्येन्निजमूर्द्धनि मन्त्रवित् ॥ १२० ॥

శాంతి, పుష్టి, మరల తుష్టి—పరమపదశేఖరంగా—ఇవన్నీ ఆహ్వానించి, మంత్రవేత్త మూలమంత్రాన్ని ప్రత్యేకంగా తన శిరస్సుపై న్యాసం చేయాలి.

Verse 121

आधारदेशेऽधिष्ठाने नाभौ पश्चादनाहते । कंठदेशे भ्रवोर्मध्ये बिंदौ भूयः कला पदोः ॥ १२१ ॥

ఆధారదేశంలో, అధిష్ఠానంలో, నాభిలో; తరువాత అనాహతంలో; కంఠదేశంలో; భ్రూమధ్యంలో; బిందువులో; మరియు మళ్లీ పాదాల వద్ద కలాలో—ఈ స్థానాలలో క్రమంగా (న్యాస/చైతన్యాన్ని) స్థాపించాలి.

Verse 122

निरोधिकायामर्द्धेंदुनादे नादांतयोः पुनः । उन्नतांसेषु वक्त्रे च ध्रुवमण्डलके शिवे ॥ १२२ ॥

నిరోధికా నాడిలో, అర్ధచంద్రనాదంలో మరియు నాదాంత ద్వయస్థానాలలో; ఎత్తిన భుజాలలో, ముఖంలో, శుభ ధ్రువమండలంలో—అక్కడే చిత్తాన్ని నిలుపవలెను।

Verse 123

मातंग्यंताः प्रविन्यस्ये द्वामां ज्येष्ठमतः परम् । रौद्रीं प्रशांतां श्रद्धाख्यां पुनर्माहेश्वरीमथ ॥ १२३ ॥

మాతంగీ వరకు క్రమంగా న్యాసం చేసి, తరువాత ద్వామాను స్థాపించాలి; ఆపై జ్యేష్ఠా, తరువాత రౌద్రీ, తరువాత ప్రశాంతా, ‘శ్రద్ధా’ అనే దేవి, మరల మాహేశ్వరీని స్థాపించాలి।

Verse 124

क्रियाशक्तिं सुलक्ष्मीं च सृष्टिं संज्ञां च मोहिनीम् । प्रमथाश्वासिनीं विद्युल्लतां चिच्छक्तिमप्यथ ॥ १२४ ॥

తదుపరి క్రియాశక్తి, సులక్ష్మీ, సృష్టి, సంజ్ఞా, మోహినీ, ప్రమథాశ్వాసినీ, విద్యుల్లతా మరియు చిచ్ఛక్తి—ఇవీ కూడా పేర్కొనబడును।

Verse 125

ततश्च सुन्दरीं निंदां नन्दबुद्धिमिमाः क्रमात् । शिरोभालहृदाधारेष्वेता बीजत्रयाधिकाः ॥ १२५ ॥

ఆపై సుందరీ, నిందా, నందబుద్ధి—ఇవిని క్రమంగా శిరస్సు, నుదురు, హృదయాధారాలలో న్యసించాలి; ఇవి త్రిబీజాలతో అధికంగా యుక్తములు।

Verse 126

मातंग्याद्याः प्रविन्यस्येद्यथावद्देशिकोत्तमः । मातंगीं महदाद्यां तां महालक्ष्मीपदादिकाम् ॥ १२६ ॥

ఉత్తమ దేశికుడు మాతంగీ మొదలైనవాటిని యథావిధిగా న్యసించాలి; మరియు మహత్తత్త్వం నుండి ఆరంభమగు ఆ మాతంగీని మహాలక్ష్మీ-పదాది స్థానాలతో కూడ సమ్యక్ ప్రతిష్ఠించాలి।

Verse 127

सिद्धलक्ष्मीपदाद्यां च मूलमाधारमण्डलम् । न्यसेत्तेनैव कुर्वीत व्यापकं देशिकोत्तमः ॥ १२७ ॥

‘సిద్ధ-లక్ష్మీ’ పాదాక్షరాలతో ప్రారంభించి ఉత్తమ దేశికుడు మూలాధారమండలంలో న్యాసం స్థాపించాలి; అదే విధానంతో దానిని వ్యాపకంగా (సర్వవ్యాపిగా) చేయాలి॥१२७॥

Verse 128

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ चिंतयेन्मंत्रदेवताम् । श्यामां शुकोक्तिं श्रृण्वंतीं न्यस्तैकांघ्रिशिरोरुहाम् ॥ १२८ ॥

ఇలా శరీరంలో న్యాసం స్థాపించి, అతడు మంత్రదేవతను ధ్యానించాలి—శ్యామవర్ణురాలు, శుకుని ఉక్తిని శ్రవణం చేస్తూ, ఒక పాదం శిరోమణిపై నిలిపినది॥१२८॥

Verse 129

शशिखण्डधरां वीणां वादयंतीं मधून्मदाम् । रक्तांशुकां च कह्लारमालाशोभितचूलिकाम् ॥ १२९ ॥

అతడు ఆమెను దర్శించును—చంద్రఖండాన్ని అలంకారంగా ధరించినది, వీణను వాయించుచున్నది, మధువు మాధుర్యంతో మత్తురాలైనది; ఎర్ర వస్త్రధారిణి, కహ్లార (నీలకమలం) మాలతో శోభిత శిఖ కలది॥१२९॥

Verse 130

शंखपत्रां तु मातंगीं चित्रकोद्भासिमस्तकाम् । अयुतं प्रजपेन्मंत्रं तद्दशांशं मधूकजैः ॥ १३० ॥

శంఖపత్రాన్ని ధరించిన, విచిత్ర కాంతితో ప్రకాశించే మస్తకముగల మాతంగిని ధ్యానించాలి; అనంతరం మంత్రాన్ని పదివేల సార్లు జపించి, దాని దశాంశాన్ని మధూకజన్య ద్రవ్యాలతో హోమం చేయాలి॥१३०॥

Verse 131

पुष्पैस्त्रिमधुरोपेतैर्जुहुयान्मंत्रसिद्धये । त्रिकोणकर्णिकं पद्ममष्टपत्रं प्रकल्पयेत् ॥ १३१ ॥

మంత్రసిద్ధి కోసం త్రిమధురాలతో కూడిన పుష్పాలతో హోమం చేయాలి; అలాగే త్రికోణ కర్ణికతో, అష్టపత్రాలతో కూడిన పద్మయంత్రాన్ని ఏర్పరచాలి॥१३१॥

Verse 132

अष्टपत्रावृतं बाह्ये वृतं षोडशभिर्दलैः । चतुरस्रीकृतं बाह्ये कांत्या दृष्टिमनोहरम् ॥ १३२ ॥

బాహ్యంగా ఇది అష్టపత్రాలతో ఆవరించబడింది; మరల షోడశదలాలతో పరివేష్టితమైంది. వెలుపల చతురస్రంగా నిర్మితమై, తన కాంతితో దర్శనమనోహరంగా ఉంటుంది।

Verse 133

एतस्मिन्पूजयेत्पीठे नवशक्तीः क्रमादिमाः । विभूतिपूर्वाः पूर्वोक्ता मातंगीपदपश्चिमाः ॥ १३३ ॥

ఈ పవిత్ర పీఠంపై ఈ తొమ్మిది శక్తులను క్రమంగా పూజించాలి—మునుపు చెప్పినట్లే విభూతితో ప్రారంభించి, మాతంగీ-పదస్థ శక్తితో ముగించాలి।

Verse 134

सर्वांते शक्तिकमलासनाय नम इत्यथ । वाक्सत्यलक्ष्मी बीजाद्य उक्तः पीठार्चने मनुः ॥ १३४ ॥

తర్వాత అన్నిటి చివర ‘శక్తికమలాసనాయ నమః’ అని జోడించాలి. ఇలా వాక్, సత్య, లక్ష్మీ బీజంతో ప్రారంభమయ్యే పీఠార్చన మంత్రం చెప్పబడింది।

Verse 135

मूलेन मूर्तिं संकल्प्य तस्यामावाह्य देवताम् । अर्चयेद्विधिनानेन वक्ष्यमाणेन मन्त्रवित् ॥ १३५ ॥

మూలమంత్రంతో దేవతా మూర్తిని సంకల్పించి, ఆ రూపంలో దేవతను ఆవాహన చేయాలి; తరువాత మంత్రవేత్త, ఇక చెప్పబోయే ఈ విధానానుసారం అర్చన చేయాలి।

Verse 136

रत्याद्यास्त्रिषु कोणेषु पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । हृहृल्लेखाः पंचपूज्या मध्ये दिक्षु च मंत्रिणा ॥ १३६ ॥

సుధీ సాధకుడు పూర్వవిధంగా మూడు కోణాలలో రతి మొదలైనవారిని పూజించాలి. ‘హృ-హృ’ అనే ఐదు లేఖలను మంత్రవేత్త మధ్యలోను, దిక్కులలోను పూజించాలి।

Verse 137

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्यो भूतसप्रभाः । अंगानि पूजयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् ॥ १३७ ॥

అప్పుడు విధి తెలిసిన సాధకుడు పూర్వోక్త క్రమమున దివ్య అవయవములను పూజించవలెను—పాశము, అంకుశము ధరించి, అభయమును ప్రసాదించి, ఇష్టవరములను దయచేసి, భూతసమ ప్రభతో ప్రకాశించువారిని।

Verse 138

बाणानभ्यर्चयेद्दिक्षु पंचमं पुरतो यजेत् । दलमध्येऽथ संपूज्या अनंगकुसुमादिकाः ॥ १३८ ॥

దిక్కులలో నాలుగు బాణములను అభ్యర్చించి, ఐదవదానిని ముందుగా యజించవలెను. అనంతరం దళమధ్యమున అనంగకుసుమా మొదలైనవారిని సమ్యకంగా సంపూజించవలెను।

Verse 139

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्योऽरुणविग्रहाः । पत्राग्रेषु पुनः पूज्या लक्ष्म्याद्या वल्लकीकराः ॥ १३९ ॥

మళ్లీ పత్రాగ్రాలలో లక్ష్మీ మొదలైనవారిని పూజించవలెను—వీణను చేతబట్టి, అరుణవర్ణ విగ్రహములతో, పాశ-అంకుశధారిణులై, అభయమును మరియు ఇష్టఫలమును ప్రసాదించువారిని।

Verse 140

बहिरष्टदलेष्वर्च्या मन्मथाद्या मदोद्धताः । अपरांगा निषंगाद्याः पुष्पास्त्रेषुधनुर्द्धराः ॥ १४० ॥

బాహ్య అష్టదళాలలో మన్మథ మొదలైనవారిని అర్చించవలెను—మదముతో ఉద్ధతులైన బాహ్య పరిచారకులు; పుష్పాస్త్రము, తూణీరు, బాణములు, ధనుస్సు ధరించినవారు।

Verse 141

पत्रस्था मातरः पूज्या ब्राह्याद्याः प्रोक्तलक्षणाः । तदग्रेष्वर्चयेद्विद्वानसितांगादिभैरवान् ॥ १४१ ॥

పత్రస్థితమైన బ్రాహ్మీ మొదలైన మాతృకలను, చెప్పబడిన లక్షణాల ప్రకారం, పూజించవలెను. వారి ముందర విద్యావంతుడు అసితాంగ మొదలైన భైరవులను అర్చించవలెను।

Verse 142

पुनः षोडश पत्रेषु पूज्याः षोडश शक्तयः । वामाद्याः कलवीणाभिर्गायंत्यः श्यामविग्रहाः ॥ १४२ ॥

మళ్లీ పదహారు దళాలపై వామా మొదలైన పదహారు శక్తులను పూజించాలి; వారు శ్యామవర్ణ దేహంతో, మధుర వీణానాదంతో గానం చేస్తారు।

Verse 143

चतुरस्रे चतुर्दिक्षु चतस्रः पूजयेत्पुनः । मातंग्याद्यामदोन्मत्ता वीणोल्लसितपाणयः ॥ १४३ ॥

చతురస్ర మండలంలోని నాలుగు దిక్కులలో మళ్లీ నాలుగు దేవతలను పూజించాలి—మాతంగీ మొదలైనవారు—దివ్యానంద మదంతో ఉన్మత్తులు, వీణతో అలంకృతమైన చేతులు కలవారు।

Verse 144

आग्नेयकोणे विघ्नेशं दुर्गां नैशाचरेः यजेत् । वायव्ये बटुकान् पश्चादीशाने क्षेत्रपं यजेत् ॥ १४४ ॥

ఆగ్నేయ కోణంలో విఘ్నేశ్వరుని, అలాగే నిశాచర భయ నివారణార్థం దుర్గాదేవిని పూజించాలి. వాయవ్య దిశలో బటుకులను, ఈశాన దిశలో క్షేత్రప (క్షేత్రపాలకుడు)ను పూజించాలి।

Verse 145

लोकपाला बहिः पूज्या वज्राद्यैरायुधैः सह । मंत्रेऽस्मिन्संधिते मन्त्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ १४५ ॥

లోకపాలులను బయట భాగంలో వజ్రాది ఆయుధాలతో సహా పూజించాలి. ఈ మంత్రం సమ్యక్‌గా సంధించబడినప్పుడు మంత్రసాధకుడు తన ఇష్టసిద్ధిని పొందాలి।

Verse 146

मल्लिकाजातिपुन्नागैर्होमाद्भाग्यालयो भवेत् । फलौर्बिल्यसमुद्भूतैस्तत्पत्रैर्वा हुताद्भवेत् ॥ १४६ ॥

మల్లికా, జాతి, పున్నాగ పుష్పాలతో హోమం చేయుటవలన సౌభాగ్యానికి నిలయమవుతాడు. అలాగే బిల్వఫలములు లేదా దాని ఆకులను ఆహుతిగా సమర్పించినా అదే శుభఫలం కలుగుతుంది।

Verse 147

राजपुत्रस्य राज्याप्तिः पंकजैः श्रियमाप्नुयात् । उत्पलैर्वशयेद्विश्वं क्षारैर्मध्वाश्रितैः स्त्रियम् ॥ १४७ ॥

రాజపుత్రునికి పద్మాలతో చేసిన హోమం ద్వారా రాజ్యప్రాప్తి కలుగుతుంది; పద్మాలతో శ్రీ-సమృద్ధి లభిస్తుంది. నీలోత్పలాలతో లోకమంతా వశమవుతుందని చెప్పబడింది; తేనెతో కలిపిన క్షారద్రవ్యాలతో స్త్రీ ఆకర్షితమవుతుంది.

Verse 148

वंजुलस्य समिद्भोमो वृष्टिं वितनुतेऽचिरात् । क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमान्नाशयति ज्वरम् ॥ १४८ ॥

వంజుల వృక్ష సమిధలతో చేసిన హోమం త్వరలో వర్షాన్ని కలిగిస్తుంది. పాలను పూసిన అమృతా (గుడూచి) ముక్కలను అగ్నిలో ఆహుతి ఇస్తే ఆ హోమం జ్వరాన్ని నశింపజేస్తుంది.

Verse 149

दूर्वाभिरायुराप्नोति तन्दुलैर्धनवान्भवेत् । कदंबैर्वश्यमाप्नोति सर्वं त्रिमधुरप्लुतम् ॥ १४९ ॥

దూర్వా గడ్డిని ఆహుతి ఇస్తే ఆయుష్షు లభిస్తుంది; బియ్యపు గింజలను ఆహుతి ఇస్తే ధనవంతుడు అవుతాడు. కదంబ పుష్పాలతో వశీకరణ శక్తి లభిస్తుంది—కానీ సమస్తాన్ని త్రిమధురం (తేనె, నెయ్యి, చక్కెర)తో తడిపి సమర్పించాలి.

Verse 150

नंद्यावर्तभवैः पुष्पैर्होमो वाक्सिद्धिदायकः । निंबप्रसूनैर्जुहुयादीप्सितश्रीसमृद्धये ॥ १५० ॥

నంద్యావర్త పుష్పాలతో చేసిన హోమం వాక్‌సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. కోరుకున్న శ్రీ-సమృద్ధి కోసం వేప పుష్పాలను అగ్నిలో ఆహుతి ఇవ్వాలి.

Verse 151

पलाशकुसुमैर्होमात्तेजस्वी जायते नरः । चन्दनागुरुकस्तूरी चन्द्रकुंकुमरोचनाः ॥ १५१ ॥

పలాశ పుష్పాలతో హోమం చేస్తే మనిషి తేజస్సుతో, ఓజస్సుతో ప్రకాశిస్తాడు. అలాగే చందనం, అగరు, కస్తూరి, చంద్రద్రవ్యం, కుంకుమ, గోరోచన మొదలైనవి కూడా హవన ద్రవ్యాలుగా ప్రశంసించబడ్డాయి.

Verse 152

वश्याय च प्रियत्वाय हुताश्च तिलकीकृताः । निर्गुंडीमूलहोमेन निगडान्मुच्यते नरः ॥ १५२ ॥

వశీకరణం మరియు ప్రీతిని పొందుటకై అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించి ఆ సంస్కృత ద్రవ్యంతో తిలకం ధరించాలి. నిర్గుండీ మూలంతో హోమం చేస్తే మనిషి బంధనాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 153

निंबतैलान्वितैर्लोणैर्होमः शत्रुविनाशनः । हरिद्राचूर्णसंमिश्रैर्लवणैः स्तंभयेज्जगत् ॥ १५३ ॥

వేపనూనె కలిపిన ఉప్పుతో చేసిన హోమం శత్రువులను నశింపజేస్తుంది. పసుపు పొడి కలిపిన ఉప్పుతో స్తంభన—వ్యతిరేక శక్తులను నిలిపివేయుట—సాధ్యమని చెప్పబడింది.

Verse 154

मातंगीसिद्धविद्यैषा प्रोक्ता ते द्विजसत्तम । अवतारांतरं भूयो वर्णयामि निशामय ॥ १५४ ॥

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఈ మాతంగీ-సిద్ధ విద్య నీకు ఉపదేశించబడింది. ఇప్పుడు మరొక అవతారాన్ని మళ్లీ వర్ణిస్తున్నాను; శ్రద్ధగా విను.

Verse 155

दीपकाप्रीतिचन्द्राढ्या द्विधा चेद्रञ्जितापुनः । वतिवह्निप्रियामंत्रो धूमावत्या गजाक्षरः ॥ १५५ ॥

‘దీపక’, ‘ప్రీతి’, ‘చంద్ర’ పదాలతో సమృద్ధమైన మంత్రరూపాన్ని రెండు భాగాలుగా విడగొట్టి, మళ్లీ ‘రంజిత’ంగా చేయగా—వతి మరియు అగ్నికి ప్రియమైన మంత్రం లభిస్తుంది; ధూమావతితో కలిసి ‘గజాక్షరం’ ఫలిస్తుంది.

Verse 156

पिप्पलादो मुनिश्छंदो निवृद्धूमावतीश्वरी । बीजेन षड्दीर्घजातियुक्तेन परिकल्पयेत् ॥ १५६ ॥

ఇందులో ఋషి పిప్పలాదుడు, ఛందస్సు ముని-ఛందస్సు, అధిష్ఠాత్రీ దేవత నివృద్ధూమావతీశ్వరీ. ఆరు దీర్ఘ స్వరాలతో యుక్తమైన బీజాక్షరంతో దీనిని పరికల్పించాలి.

Verse 157

ततो धूमावतीं ध्यायेच्छत्रुनिग्रहकारिणीम् । विवर्णां चंचलां दुष्टां दीर्घां च मलिनांबराम् ॥ १५७ ॥

అనంతరం శత్రునిగ్రహకారిణి దేవి ధూమావతిని ధ్యానించాలి—ఆమె వివర్ణ, చంచల, ఉగ్ర, దీర్ఘకాయ, మలిన వస్త్రధారిణి.

Verse 158

विमुक्तकुंतलां सूक्ष्मां विधवां विरलद्विजाम् । कंकध्वजरथारूढां प्रलंबितपयोधरम् ॥ १५८ ॥

ఆమె జుట్టు విప్పి ఉంది; సన్నగా కృశంగా, విధవగా, కొద్దిపాటి పళ్లతో—కొంగ ధ్వజం గల రథంపై ఆరూఢై, వేలాడే స్తనాలతో కనిపించింది.

Verse 159

सूर्यहस्तां निरुक्षांकधृतहस्तांबरान्विताम् । प्रवृद्धलोमां तु भृशं कुटिलाकुटिलेक्षणाम् ॥ १५९ ॥

ఆమె చేతులు సూర్యకాంతిలా ప్రకాశించాయి; ఆమె వస్త్రధారిణి, చేతిలో ‘నిరుక్త’ చిహ్నముద్రిత సంకేతాన్ని ధరించింది. ఆమె అత్యంత రోమశ, ఆమె చూపు వంకరగా కలవరపెట్టేది.

Verse 160

क्षुत्पिपासार्दितां नित्यं भयदां कलहप्रियाम् । एवंविधां तु संचिंत्य नमः स्वाहा फडंतकम् ॥ १६० ॥

ఆమెను నిత్యం ఆకలి-దాహాలతో బాధపడే, భయాన్ని కలిగించే, కలహప్రియగా ధ్యానించి—అటువంటి రూపాన్ని సంచింతించి—చివర ‘నమః, స్వాహా, ఫడ్’ అని ఉచ్చరించాలి.

Verse 161

बीजं साध्योपरि न्यस्य तस्मिन्स्थाप्य शवं जपेत् । अवष्टभ्य शवं शत्रुनाम्नाथ प्रजपेन्मनुम् ॥ १६१ ॥

సాధ్యంపై బీజాక్షరాన్ని న్యసించి, అక్కడ శవాన్ని స్థాపించి జపం చేయాలి. ఆ శవాన్ని అదిమి (వశపరచి) శత్రునామంతో కూడిన మంత్రాన్ని పునఃపునః జపించాలి.

Verse 162

सोष्णीषकंचुको विद्वान्कृष्णे भूते दिवानिशम् । उपवासी श्मशाने वा विपिने शून्यमंदिरे ॥ १६२ ॥

విద్వాన్ పాగడి మరియు పైవస్త్రం ధరించి ‘కృష్ణా-భూతా’ అమావాస్యా తిథిలో పగలు-రాత్రి ఉపవాసంగా ఉండాలి—శ్మశానంలో గానీ, అడవిలో గానీ, శూన్య మందిరంలో గానీ.

Verse 163

मंत्रस्य सिद्ध्यै यतवाग्ध्यायन्देवीं निरंतरम् । सहस्रादूर्द्धूतः शत्रुर्ज्वरेण परिगृह्यते ॥ १६३ ॥

మంత్రసిద్ధి కోసం వాక్సంయమంతో దేవిని నిరంతరం ధ్యానించినవాడి వల్ల, దూరంగా తరిమివేయబడిన శత్రువుకూడా జ్వరంతో పట్టుబడతాడు.

Verse 164

पंचगव्येन शांतिः स्याज्ज्वरस्य पयसापि वा । मंत्राद्या क्षरमालिख्य शत्रूनाम ततः परम् ॥ १६४ ॥

జ్వరశాంతి పంచగవ్యంతో గానీ, పాలతో గానీ కలుగుతుంది. తరువాత మంత్ర ఆరంభంలో అక్షయ అక్షరాన్ని వ్రాసి, ఆపై శత్రువుల విషయమై ప్రయోగించాలి.

Verse 165

द्वितीयं मनुवर्णं च शत्रुनामैवमालिखेत् । सर्वं मनुदिक्सहस्रजपाच्छवमृतिर्भवेत् ॥ १६५ ॥

మంత్రంలోని రెండవ అక్షరాన్ని వ్రాసి, అలాగే శత్రువు పేరును కూడా ఆ విధంగా లిఖించాలి. సంపూర్ణ మంత్రాన్ని ప్రతి దిశలో వెయ్యిసార్లు జపిస్తే, ఆ శత్రువుకు ‘శవసమ మృతి’ వంటి ఘోర వినాశం కలుగుతుంది.

Verse 166

दग्ध्वा कंकं श्यशानाग्नौ तद्भस्मादाय मन्त्रवित् । विरोधिनाम्नाष्टशतं जप्तमुच्चाटनं रिपोः ॥ १६६ ॥

శ్మశానాగ్నిలో కొంగను దహనం చేసి దాని భస్మాన్ని తీసుకొని, మంత్రవేత్త ప్రత్యర్థి పేరుతో ఎనిమిది వందల సార్లు జపించాలి—ఇది శత్రు ఉచ్చాటన విధిగా చెప్పబడింది.

Verse 167

श्मशानभस्मना कृत्वा शवं तस्योपरि न्यसेत् । विरोधिनामसंरुद्धं कृष्णे पक्षे समुच्चरेत् ॥ १६७ ॥

శ్మశాన భస్మంతో దానిని తయారుచేసి దాని మీద శవాన్ని ఉంచాలి। కృష్ణపక్షంలో శత్రునామాలతో ఆవరించి జపిస్తే ప్రత్యర్థి నిరోధింపబడును॥ १६७ ॥

Verse 168

महिषीक्षीरधूपं च दद्याच्छत्रुविपत्करम् । एवं संक्षेपतः प्रोक्तं अवतारचतुष्टयम् ॥ १६८ ॥

మహిషీ పాలతో సిద్ధమైన ధూపాన్ని అర్పించాలి; అది శత్రువుకు విపత్తును కలిగించునని చెప్పబడింది। ఈ విధంగా సంక్షేపంగా అవతారచతుష్టయం చెప్పబడింది॥ १६८ ॥

Verse 169

दुर्गाया जगदंबायाः किं पुनः प्रष्टुमिच्छसि ॥ १६९ ॥

జగదంబా దుర్గాదేవి విషయమై మరల ఏమి ప్రశ్నించదలచితివి?॥ १६९ ॥

Verse 170

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दुर्गामन्त्रचतुष्टयवर्णनं नाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः ॥ ८७ ॥

ఇట్లు శ్రీబృహన్నారదీయపురాణ పూర్వభాగంలోని బృహదుపాఖ్యాన తృతీయపాదంలో ‘దుర్గామంత్రచతుష్టయవర్ణనం’ అనే ఎనభైఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది॥ ८७ ॥