Dīpa-vidhi-vyākhyānam (Procedure for Lamp-Offering to Hanumān)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ दीपविधिं वक्ष्ये सरहस्यं हनूमतः । यस्य विज्ञानमात्रेण सिद्धो भवति साधकः ॥ १ ॥

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇప్పుడు హనుమంతుని దీపవిధిని అంతర్గత రహస్యంతో చెప్పుదును; దాని జ్ఞానమాత్రముచేతనే సాధకుడు సిద్ధుడగును ॥१॥

Verse 2

दीपपात्रप्रमाणं च तैलमानं क्रमेण तु । द्रव्यस्य च प्रमाणं वै तत्तु मानमनुक्रमात् ॥ २ ॥

క్రమముగా దీపపాత్ర పరిమాణం, తరువాత తైల పరిమాణం, అలాగే ఇతర ద్రవ్యాల పరిమాణం—ఈ మానములు వరుసగా చెప్పవలెను ॥२॥

Verse 3

स्थानभेदं च मंत्रं च दीपदानमनुं पृथक् । पुष्पवासिततैलेन सर्वकामप्रदं मतम् ॥ ३ ॥

స్థానభేదము, మంత్రము, మరియు దీపదాన విధి—ఇవి వేరువేరుగా వివరించవలెను; అయితే పుష్పసువాసన కలిగిన తైలంతో దీపార్పణం సర్వకామప్రదమని భావించబడింది ॥३॥

Verse 4

तिलतैलं श्रियः प्राप्त्यै पथिकागमनं प्रति । अतसीतैलमुद्दिष्टं वश्यकर्मणि निश्चितम् ॥ ४ ॥

శ్రీసంపద ప్రాప్తికై మరియు ప్రయాణికుని రాకకు తిలతైలం విధేయము; వశ్యకర్మమునకు అతసీ (అవిసె) తైలం ప్రత్యేకంగా నిర్దిష్టమని చెప్పబడింది ॥४॥

Verse 5

सार्षापं रोगनाशाय कथितं कर्मकोविदैः । मारणे राजिकोत्थं वा विभीतकसमुद्भवम् ॥ ५ ॥

రోగనాశార్థం కర్మకోవిదులు సర్షపజాత సిద్ధాన్ని చెప్పారు. అయితే మారణకర్మలో రాజికా (నల్ల ఆవాలు)జాతమో, లేక విభీతకవృక్షసముద్భవమో అని పేర్కొన్నారు.

Verse 6

उच्चाटने करजोत्थं विद्वेषे मधुवृक्षजम् । अलाभे सर्वतैलानां तिलजं तैलमुत्तमम् ॥ ६ ॥

ఉచ్చాటనానికి కరజోత్పన్న తైలం, విద్వేషానికి మధువృక్షజ తైలం అని చెప్పారు. ఇతర తైలాలు లభించనప్పుడు నువ్వుల తైలం అన్నిటిలో ఉత్తమమని ప్రకటించారు.

Verse 7

गोधूमाश्च तिला माषा मुद्गा वै तंडुलाः क्रमात् । पंचधान्यमिदं प्रोक्तं नित्यदीपं तु मारुतेः ॥ ७ ॥

క్రమంగా గోధూమం (గోధుమ), నువ్వులు, మాషం (మినపప్పు), ముద్గం (పెసర), తండులం (బియ్యం)—ఇవే పంచధాన్యమని చెప్పారు; ఇది మారుతి (హనుమాన్) నిత్యదీపార్థం అని పేర్కొన్నారు.

Verse 8

पंचधान्यसमुद्भूतं पिष्टमात्रं सुशोभनम् । सर्वकामप्रदं प्रोक्तं सर्वदा दीपदानके ॥ ८ ॥

పంచధాన్యసముద్భవమైన పిండిమాత్రంతో అందంగా తయారైన దీపం (లేదా దీపదానం) దీపదానకర్మలో ఎల్లప్పుడూ సర్వకామప్రదమని చెప్పబడింది.

Verse 9

वश्ये तडुलपिष्टोत्थं मारणे माषपिष्टजम् । उञ्चाटने कृष्णतिलपिष्टजं च प्रकीर्तितम् ॥ ९ ॥

వశ్యకర్మలో బియ్యపు పిండిజాతము, మారణకర్మలో మాష (మినప) పిండిజాతము, మరియు ఉంచాటనంలో నల్ల నువ్వుల పిండిజాతము అని ప్రకటించారు.

Verse 10

पथिकागमने प्रोक्तं गोधूमोत्थं सतंडुलम् । मोहने त्वाढकीजात विद्वेषे च कुलत्थजम् ॥ १० ॥

ప్రయాణికుడు త్వరగా సమీపానికి రావడానికి చేసే కర్మలో గోధుమల నుండి తయారైన సతండులం (బియ్యంలాంటి గింజలు) వాడాలని చెప్పబడింది. మోహనకర్మలో ఆఢకీజాత గింజలు, విద్వేషకర్మలో కులత్థజ గింజలు విధిగా పేర్కొనబడ్డాయి.

Verse 11

संग्रामे केवला माषाः प्रोक्ता दीपस्य पात्रके । संधौ त्रिपिष्टजं लक्ष्मीहेतोः कस्तूरिकाभवम् ॥ ११ ॥

యుద్ధకాలంలో దీపపు పాత్ర/ఆధారంగా కేవలం మాషాలు (ఉడద) వాడాలని చెప్పబడింది. సంధ్యాసమయాల్లో త్రిపిష్టజం ప్రయోగించాలి; లక్ష్మీహేతువుగా కస్తూరికాభవ ద్రవ్యాన్ని వినియోగించాలి.

Verse 12

एलालवंगकर्पूरमृगनाभिसमुद्भवम् । कन्याप्राप्त्यै तथा राजवंश्ये सख्ये तथैव च ॥ १२ ॥

ఏలకులు, లవంగం, కర్పూరం, మృగనాభి—ఈ సుగంధ ద్రవ్యాలు—కన్యాప్రాప్తికి, రాజవంశంతో మైత్రి/సంబంధానికి, అలాగే స్నేహం పొందుటకు విధిగా చెప్పబడ్డాయి.

Verse 13

अलाभे सर्ववस्तूनां पंचधान्यं वरं स्मृतम् । अष्टमुष्टिर्भवेत्किञ्चित्किञ्चिदष्टौ चः पुष्कलम् ॥ १३ ॥

ఇతర పదార్థాలు లభించనప్పుడు పంచధాన్య సమర్పణే ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయమని స్మరించబడింది. ‘కొద్దిగా’ అంటే ఎనిమిది ముష్టులు; ‘పుష్కలం’ అంటే దాని ఎనిమిది రెట్లు.

Verse 14

पुष्कलानां चतुर्णां च ह्याढकः परिकीर्तितः । चतुराढको भवेद्द्रोणः खारी द्रोणचतुष्टयम् ॥ १४ ॥

నాలుగు ‘పుష్కల’ల సమాహారం ఒక ‘ఆఢక’గా చెప్పబడింది. నాలుగు ఆఢకలు ఒక ‘ద్రోణ’ం; నాలుగు ద్రోణాలు ఒక ‘ఖారీ’గా పేర్కొనబడ్డాయి.

Verse 15

खारीचतुष्टय प्रस्थसंज्ञा च परिकीर्तिता । अथवान्यप्रकारेण मानमत्र निगद्यते ॥ १५ ॥

నాలుగు ఖారీలు కలిసిన సమూహాన్ని ‘ప్రస్థ’ అని కూడా ప్రకటించారు. లేకపోతే ఇక్కడ మానవ్యవస్థను మరో విధంగా చెప్పుతున్నారు.

Verse 16

पलद्वयं तु प्रसृतं द्विगुणं कुडवं मतम् । चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थस्तैश्चतुर्भिस्तथाढकः ॥ १६ ॥

రెండు పలాలు కలిస్తే ఒక ‘ప్రసృత’ అని చెబుతారు; దాని రెట్టింపు ‘కుడవ’గా భావిస్తారు. నాలుగు కుడవలు ఒక ప్రస్థ, నాలుగు ప్రస్థలు ఒక ‘ఆఢక’ అవుతాయి.

Verse 17

चतुराढको भवेद्द्रोणःऋ खारी द्रोणचतुष्टयम् । क्रमेणैतेन ते ज्ञेयाः पात्रे षट्कर्मसंभवे ॥ १७ ॥

నాలుగు ఆఢకలు కలిస్తే ఒక ‘ద్రోణ’ అవుతుంది; నాలుగు ద్రోణలు కలిస్తే ఒక ‘ఖారీ’. షట్కర్మాలలో ఉపయోగించే పాత్రల విషయంలో ఇవి ఇదే క్రమంలో తెలుసుకోవాలి.

Verse 18

पञ्च सप्त नव तथा प्रमाणास्ते यथाक्रमम् । सौगंधे नैव मानं स्यात्तद्यथारुचि संमतम् ॥ १८ ॥

క్రమంగా ఐదు, ఏడు, తొమ్మిది—ఇవే ప్రమాణాలు. కానీ సుగంధ ద్రవ్యాల విషయంలో స్థిరమైన మానం లేదు; అది రుచికి అనుగుణంగా సమ్మతం.

Verse 19

नित्यपात्रे तु तैलानां नियमो वार्तिकोद्भवः । सोमवारे गृहीत्वातद्ध्वान्यं तोयप्लुतं धरेत् ॥ १९ ॥

నిత్యపాత్రలో ఉంచిన నూనెల విషయంలో నియమం లోకవ్యవహార సంప్రదాయం నుండి ఉద్భవించింది. సోమవారం దానిని తీసుకొని, నీటితో చల్లి, మూసి రక్షణగా ఉంచాలి.

Verse 20

पश्चात्प्रमाणतो ज्ञेयं कुमारीहस्तपेषणम् । तत्पिष्टं शुद्धपात्रे तु नदीतोयेन पिंडितम् ॥ २० ॥

తదుపరి ప్రమాణానుసారమైన విధిని గ్రహించాలి—కుమారిక చేతితో ద్రవ్యాన్ని పిసకాలి. ఆ లేపాన్ని శుద్ధ పాత్రలో ఉంచి నది జలంతో ముద్దగా మలచాలి॥२०॥

Verse 21

दीपपात्रं ततः कुर्याच्छुद्धः प्रयतमानसः । दीपपात्रे ज्वाल्यमाने मारुतेः कवचं पठेत् ॥ २१ ॥

ఆపై శుద్ధుడై, నియమిత మనస్సుతో దీపపాత్రాన్ని సిద్ధం చేయాలి. ఆ పాత్రలో దీపం వెలిగించుచున్నప్పుడు మారుతి (హనుమాన్) కవచాన్ని పఠించాలి॥২১॥

Verse 22

शुद्धभूमौ समास्थाप्य भौमे दीपं प्रदापयेत् । मालामनूनां ये वर्णाः साध्यनामसमन्विताः ॥ २२ ॥

శుద్ధభూమిపై సమ్యక్‌గా స్థాపించి భూమిమీద దీపాన్ని వెలిగించాలి. మాలామంత్రాల అక్షరాలు సాధ్య (ఇష్ట) నామంతో సంయుక్తంగా ప్రయోగించవలెను॥२२॥

Verse 23

वर्तिकायां प्रकर्त्तव्यास्तंतवस्तत्प्रमाणकाः । तत्त्रिंशांशेन वा ग्राह्या गुरुकार्येऽखिलाढ्यता ॥ २३ ॥

వత్తి కోసం ఆ ప్రమాణానుసారంగా తంతువులను సిద్ధం చేయాలి; లేక దాని ముప్పైవ భాగాన్ని కూడా గ్రహించవచ్చు. మహత్తర కార్యాలలో సమస్త సామగ్రి-ప్రమాణాల సంపూర్ణత అవసరం॥২৩॥

Verse 24

कूटतुल्याः स्मृता नित्ये सामान्येऽथ विशेषके । रुद्राः कूटगणाः प्रोक्ता न पात्रे नियमो मतः ॥ २४ ॥

నిత్యకర్మలలోను, సాధారణ మరియు విశేష అనుష్ఠానాలలోను ఇవి ‘కూట’ సమానమని స్మరించబడినవి. రుద్రులు ‘కూట-గణాలు’ అని చెప్పబడినారు; ఈ విషయంలో పాత్ర (గ్రాహకుడు) పట్ల నిర్దిష్ట నియమం లేదని భావం॥२४॥

Verse 25

एकविंशतिसंख्याकास्तन्तवोऽथाध्वनि स्मृताः । रक्तसूत्रं हनुमतो दीपदाने प्रकीर्तितम् ॥ २५ ॥

అధ్వ-కర్మమార్గంలో తంతువులు ఇరవై ఒకటి అని స్మృతులు చెబుతాయి. దీపదానంలో హనుమంతుని సంబంధంగా ఎర్ర దారం (రక్తసూత్రం) విధించబడింది.

Verse 26

कृष्णमुञ्चाटने द्वेषेऽरुणं मारणकर्मणि । कूटतुल्यपलं तैलं गुरुकार्ये शिवैर्गुणम् ॥ २६ ॥

ముఞ్చాటన (అపద్రవ నివారణ) కర్మలో నలుపు, ద్వేషజన్య కర్మలో అరుణం (ఎరుపు), మరియు మారణకర్మలో కూడా అరుణమే విధి. కూటసమ తూగు ఒక పల పరిమాణ నూనె, గురుకార్యాలలో శుభగుణసంపన్నమై ఫలప్రదమని చెప్పబడింది.

Verse 27

नित्ये पंचपलं प्रोक्तमथवा मानसी रुचिः ॥ २७ ॥

నిత్యాచరణలో ఐదు పలల ప్రమాణం చెప్పబడింది; లేక మనస్సులో ఏర్పడిన రుచి, శక్తి మేరకు మానసిక (మానసీ) ఆచరణను కూడా స్వీకరించవచ్చు.

Verse 28

हनुमत्प्रतिमायास्तु सन्निधौ दीपदापनम् । शिवालयेऽथवा कुर्यान्नित्यनैमित्तिके स्थले ॥ २८ ॥

హనుమంతుని ప్రతిమ సన్నిధిలో దీపదానం చేయాలి; లేదా శివాలయంలో—నిత్య, నైమిత్తిక కర్మలకు నియతమైన స్థలంలో—చేయవచ్చు.

Verse 29

विशेषोऽस्त्यत्र यः कश्चिन्मारुते रुच्यते मया ॥ २९ ॥

ఇక్కడ మారుత తత్త్వ విషయములో ఒక ప్రత్యేక అంశం ఉంది; అది నాకు ఎంతో రుచికరంగా అనిపిస్తుంది.

Verse 30

प्रतिमाग्रे प्रमोदेन ग्रहभूतग्रहेषु च । चतुष्पथे तथा प्रोक्तं षट्सु दीपप्रदापनम् ॥ ३० ॥

ఆనందభావంతో దేవప్రతిమ ముందు దీపం సమర్పించాలి; గ్రహాలు, భూతగ్రహాలకు సంబంధించిన స్థలాల్లో కూడా. అలాగే చౌరస్తాలో—ఈ ఆరు సందర్భాలలో దీపప్రదానం శాస్త్రోక్తం.

Verse 31

सन्निधौ स्फाटिके लिंगे शालग्रामस्य सन्निधौ । नानाभोगश्रियै प्रोक्तं दीपदानं हनूमतः ॥ ३१ ॥

స్ఫటిక లింగ సన్నిధిలోను, శాలగ్రామ సన్నిధిలోను దీపదానం శాస్త్రోక్తం. హనుమంతుడు నానావిధ భోగశ్రీ—అనేక సుఖసంపదలు—ప్రదానం కోసం ఇది చెప్పాడు.

Verse 32

गणेशसन्निधौ विघ्नमहासंकटनाशने । विषव्याधिभये घोरे हनुमत्सन्निधौ स्मृतम् ॥ ३२ ॥

గణేశుని సన్నిధిలో విఘ్నమహాసంకట నాశనం స్మరించబడింది. విషం, వ్యాధుల వల్ల కలిగే ఘోర భయంలో హనుమంతుని రక్షక సన్నిధి స్మరణీయమని చెప్పబడింది.

Verse 33

दुर्गायाः सन्निधौ प्रोक्तं संग्रामे दीपदापनम् । चतुष्पथे व्याधिनष्टौ दुष्टदृष्टौ तथैव च ॥ ३३ ॥

దుర్గాదేవి సన్నిధిలో దీపదానం చెప్పబడింది; యుద్ధసమయంలో కూడా. చౌరస్తాలో వ్యాధినాశానికి, దుష్టదృష్టి నివారణకూ అలాగే.

Verse 34

राजद्वारे बंधमुक्तौ कारागारेऽथवा मतम् । अश्वत्थवटमूले तु सर्वकार्यप्रसिद्धये ॥ ३४ ॥

రాజద్వారంలో బంధముక్తి కోసం దీపదానం ఫలదాయకమని భావించబడింది; కారాగారంలో కూడా అలాగే. అయితే అశ్వత్థ లేదా వటవృక్ష మూలంలో చేస్తే సమస్త కార్యసిద్ధి కలుగుతుంది.

Verse 35

वश्ये भये विवादे च वेश्मसंग्रामसंकटे । द्यूते दृष्टिस्तंभने च विद्वेषे मारणे तथा ॥ ३५ ॥

వశీకరణంలో, భయంలో, వివాదంలో; గృహసంకటంలో మరియు యుద్ధాపదలో; జూదంలో, దృష్టి-స్తంభనంలో, ద్వేషం కలిగించడంలో, అలాగే మారణ-ప్రయోగంలో కూడా—(ఇది) జపించబడుతుంది/వినియోగించబడుతుంది.

Verse 36

मृतकोत्थापने चैव प्रतिमाचालने तथा । विषे व्याधौ ज्वरे भूतग्रहे क्रृत्याविमोचने ॥ ३६ ॥

మృతకోత్థాపనలో కూడా, అలాగే ప్రతిమను కదిలించడంలో; విషం, వ్యాధి, జ్వరం, భూతగ్రహం (ఆవేశం) మరియు కృత్యా-బంధన విమోచనంలో కూడా—(ఇది) ప్రయోగించబడుతుంది.

Verse 37

क्षतग्रंथौ महारण्ये दुर्गेव्याघ्ने च दंतिनि । क्रूरसत्त्वेषु सर्वेषु शश्वदूंधविमोक्षणे ॥ ३७ ॥

గాయగ్రంథి (గాయం/గడ్డ) ఉన్నప్పుడు, మహారణ్యంలో, దుర్గమ ప్రదేశంలో, పులి మరియు దంతి (ఏనుగు) ఎదురైనప్పుడు; అన్ని క్రూర జంతువుల మధ్య, నిత్య అపద్విమోచనార్థం—(ఇది) జపించవలెను.

Verse 38

पथिकागमने चैव दुःस्थाने राजमोहने । आगमे निर्गमे चैव राजद्वारे प्रकीर्तितम् ॥ ३८ ॥

ప్రయాణికుల రాకలో కూడా, దుఃస్థానంలో (అశుభ/కష్టస్థలంలో), రాజమోహం/భ్రమ సందర్భంలో; అలాగే ప్రవేశం-నిష్క్రమణ సమయాల్లో—ప్రత్యేకంగా రాజద్వారంలో—(ఇది) బోధించబడింది.

Verse 39

दीपदानं हनुमतो नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९ ॥

హనుమంతునికి దీపదానం విషయంలో ఇక్కడ ఎలాంటి సందేహవిచారం అవసరం లేదు—నిశ్చయంగా చేయవలెను.

Verse 40

रुद्रैकविंशपिंडांश्च त्रिधा मंडलमानकम् । लघुमानं स्मृतं पंच सप्त वा नव वा तथा ॥ ४० ॥

ఇరవై ఒక ‘రుద్ర’ పిండాలను త్రిధా విభజించినదే మণ্ডల-మానం. ‘లఘు-మానం’ ఐదు—లేదా ఏడు, లేదా తొమ్మిది—అటువంటి ఏకకాలతో స్మృతిలో చెప్పబడింది॥४०॥

Verse 41

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

మారుతి (హనుమాన్)కు దీపదానం చేయుటకు ప్రతిమను తయారు చేయవచ్చని ఉపదేశించబడింది—పాలతో, తాజా నవనీతంతో, పెరుగుతో, లేదా గోమయంతో కూడ॥४१॥

Verse 42

दक्षिणाभिमुखं वीरं कृत्वा केसरिविक्रमम् ॥ ४२ ॥

వీరుణ్ని దక్షిణాభిముఖుడిగా చేసి, కేశరి వలె విక్రమశాలిగా తీర్చిదిద్దారు॥४२॥

Verse 43

ऋक्षविन्यस्तपादं च किरीटेन विराजितम् । लिखेद्भित्तौ पटे वापि पीठे वा मारुतेः शुभे ॥ ४३ ॥

శుభమైన మారుతి (హనుమాన్)ను చిత్రించాలి—ఋక్షంపై పాదాలు నిలిపి, కిరీటంతో విరాజిల్లునట్లు—గోడపై గానీ, వస్త్రపటంపై గానీ, లేదా పీఠంపై గానీ॥४३॥

Verse 44

मालामंत्रेण दातव्यं दीपदानं हनूमतः । नित्यदीपः प्रकर्त्तव्यो द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ४४ ॥

హనుమాన్‌కు దీపదానం మాలా-మంత్రంతో చేయవలెను; అలాగే ద్వాదశాక్షర విద్యతో నిత్యదీపాన్ని స్థాపించవలెను॥४४॥

Verse 45

विशेषस्तत्र यस्तं वै दीपदानेऽवधारय । षष्ट्यादौ च द्वितीयादाविमं दीपमितीरयेत् ॥ ४५ ॥

అక్కడ దీపదానంలో వర్తించే ప్రత్యేక నియమాన్ని బాగా గ్రహించాలి. షష్ఠి ఆరంభంలోను, ద్వితీయా ఆరంభంలోను, ఇదే దీపాన్ని విధిపూర్వకంగా సమర్పించాలి.

Verse 46

गृहाणेति पदं पश्चाच्छेषं पूर्ववदुच्चरेत् । कूटादौ नित्यदीपे च मंत्रं सूर्याक्षरं वदेत् ॥ ४६ ॥

తర్వాత ‘గృహాణ’ (స్వీకరించు) అనే పదాన్ని పలికి, మిగతా భాగాన్ని ముందువలెనే జపించాలి. కూట ఆరంభంలోను, నిత్యదీపంలోను సూర్యాక్షరమయమైన మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 47

तत्र मालाख्यमनुना तत्तत्कार्येषु कारयेत् । गोमयेनोपलिप्तायां भूमौ तद्गतमानसः ॥ ४७ ॥

అక్కడ ‘మాలా’ అనే మంత్రంతో ఆయా కార్యాలను నిర్వహించాలి. గోమయంతో లేపిన నేలపై కూర్చొని, మనస్సును ఆ (క్రియ-దేవత)లో లీనంగా ఉంచాలి.

Verse 48

षट्कोणं वसुपत्रं च भूमौ रेखासमन्वितम् । कमलं च लिखेद्भद्रं तत्र दीपं निधापयेत् ॥ ४८ ॥

భూమిపై రేఖలతో కూడిన షట్కోణం మరియు వసుపత్రం (అష్టదళం) గీయాలి. తరువాత అక్కడ శుభకమలాన్ని చిత్రించి, అందులో దీపాన్ని స్థాపించాలి.

Verse 49

शैवे वा वैष्णवे पीठे पूजयेदंजनासुतम् । कूटषट्कं च षट्कोणे अंतराले परलिखेत् ॥ ४९ ॥

శైవమో వైష్ణవమో అయిన పీఠంపై అంజనాసుతుడు (హనుమంతుడు)ను పూజించాలి. అలాగే షట్కోణంలోని మధ్యస్థానాల్లో కూటషట్కం (ఆరు కూటాలు) కూడా గీయాలి.

Verse 50

षट्कोणेषु षडंगानि बीजयुक्तानि संलिखेत् । सौम्यं मध्यगतं लेख्यं तत्र संपूज्य मारुतिम् ॥ ५० ॥

షట్కోణంలోని ఆరు మూలల్లో బీజాక్షరాలతో కూడిన షడంగాలను లిఖించాలి. మధ్యలో సౌమ్యమైన శుభ మంత్రరూపాన్ని వ్రాసి, అక్కడ విధివిధానంగా పూజించి మారుతి (హనుమాన్)ను ఆరాధించాలి॥50॥

Verse 51

षट्कोणेषु षडंगानि नामानि च पुरोक्तवत् । वसुपत्रे क्रमात्पूज्या अष्टावेते च वानराः ॥ ५१ ॥

షట్కోణాల్లో ముందుగా చెప్పిన విధంగా షడంగాలు మరియు వాటి నామాలను స్థాపించాలి. వసువుల అష్టదళ పద్మంలో క్రమంగా ఈ ఎనిమిది వానరులను పూజించాలి॥51॥

Verse 52

सुग्रीवायांगदायाथ सुषेणाय नलाय च । नीलायाथो जांबवते प्रहस्ताय तथैव च ॥ ५२ ॥

సుగ్రీవునికి, అంగదునికి; అలాగే సుషేణునికి, నలునికి; నీలునికి, జాంబవంతునికి, అలాగే ప్రహస్తునికి (పూజార్పణ చేయాలి)॥52॥

Verse 53

सुवेषाय ततः पश्चाद्यजेत्षडंगदेवताः । आदावंजनापुत्राय ततश्च रुद्रमूर्तये ॥ ५३ ॥

తర్వాత సువేషునికి పూజ చేసి, అనంతరం షడంగ దేవతలను యజించాలి. మొదట అంజనాపుత్రునికి, ఆపై రుద్రమూర్తికి (అర్పించాలి)॥53॥

Verse 54

ततो वायुसुतायाथ जानकीजीवनाय च । रामदूताय ब्रह्मास्त्रनिवारणाय तत्परम् ॥ ५४ ॥

తర్వాత వాయుసుతుడైన (హనుమాన్)కు—జానకీ జీవనస్వరూపునికి; రామదూతకు, బ్రహ్మాస్త్రాన్ని నివారించుటలో సదా తత్పరుడైనవానికి (పూజార్పణ చేయాలి)॥54॥

Verse 55

पंचोपचारैः संपूज्य देशकालौ च कीर्तेत् । कुशोदकं समादाय दीपमंत्रं समुञ्चरेत् ॥ ५५ ॥

పంచోపచారాలతో సమ్యక్గా పూజించి దేశకాలాలను కీర్తించాలి. తరువాత కుశాసంయుక్త జలాన్ని తీసుకొని దీపమంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి॥५५॥

Verse 56

उत्तगभिमुखो जप्त्वा साधयेत्साधकोत्तमः । तं मंत्रं कूटधा जप्त्वा जलं भूमौ विनिक्षिपेत् ॥ ५६ ॥

ఉత్తరాభిముఖంగా జపించి ఉత్తమ సాధకుడు క్రియను సిద్ధి చేయాలి. ఆ మంత్రాన్ని గుప్తంగా జపించి జలాన్ని భూమిపై నిక్షేపించాలి॥५६॥

Verse 57

ततः करपुटं कृत्वा यथाशक्ति जपेन्मनुम् । अनेन दीपवर्येण उदङ्मुखगतेन वै ॥ ५७ ॥

తదుపరి కరపుటం చేసి యథాశక్తి మంత్రాన్ని జపించాలి. ఈ ఉత్తమ దీపాన్ని ముందుంచి, ఉత్తరాభిముఖంగా (జపించాలి)॥५७॥

Verse 58

तथा विधेहि हनुमन्यथा स्युर्मे मनोरथाः । त्रयोदशैवं द्रव्याणि गोमयं मृत्तिका मसी ॥ ५८ ॥

హే హనుమా! నా మనోరథాలు నెరవేరునట్లు అలాగే విధించు. ఈ విధంగా పదమూడు ద్రవ్యాలు—గోమయం, మృత్తిక, మసి (మొదలైనవి)॥५८॥

Verse 59

अलक्तं दरदं रक्तचंदनं चंदनं मधु । कस्तूरिका दधि क्षीरं नवनीतं धृतं तथा ॥ ५९ ॥

అలక్తం, దరదం, రక్తచందనం, చందనం, మధు, కస్తూరి, దధి, క్షీరం, నవనీతం మరియు ఘృతం కూడా (ద్రవ్యాలు)॥५९॥

Verse 60

गोमयं द्विविधं तत्र प्रोक्तं गोमहिषीभवम् । पश्चाद्विनष्टद्रव्याप्तौ माहिषं गोमयं स्मृतम् ॥ ६० ॥

అక్కడ గోమయం రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది—గోవు నుండి పుట్టినది, మహిషి నుండి పుట్టినది. తరువాత యథోచిత ద్రవ్యం లభించక నశించినప్పుడు మహిషి గోమయమును కూడా ‘గోమయం’గా స్వీకరించవలెనని స్మృతి చెబుతుంది.

Verse 61

पथिकागमने दूरान्महादुर्गस्य रक्षणे । बालादिरक्षणे चैव चौरादिभयनाशने ॥ ६१ ॥

ఇది దూరంగా వెళ్లిన పథికుని తిరిగి రప్పించుటకు, మహాదుర్గాన్ని కాపాడుటకు, బాలాదుల రక్షణకు, అలాగే దొంగల మొదలైనవారి వల్ల కలిగే భయాన్ని నశింపజేయుటకు ఉపయోగించబడుతుంది.

Verse 62

स्त्रीवश्यादिषु कार्येषु शस्तं गोगोमयं मने । भूमिस्पृष्टं न तद्ग्राह्यमंतरिक्षाञ्च भाजने ॥ ६२ ॥

స్త్రీవశ్యాది కార్యాలలో గోమయము శ్రేష్ఠమైన శుద్ధికారక ద్రవ్యమని భావించబడింది. అయితే భూమిని తాకిన గోమయము గ్రహించరాదు; భూమిస్పర్శ లేని పాత్రలో దానిని ఉంచవలెను.

Verse 63

चतुर्विधा मृत्तिका तु श्वेता पीतारुणासिता । तत्र गोपीचंदनं तु हरितालं च गौरिकम् ॥ ६३ ॥

మృత్తిక నాలుగు విధాలు—శ్వేత, పీత, అరుణ (ఎరుపు), అసిత (నలుపు). వీటిలో గోపీచందనం, హరితాలం, గౌరికా కూడా ప్రత్యేక పవిత్ర మృత్తిక/ఖనిజాలుగా లెక్కించబడతాయి.

Verse 64

मषी लाक्षारसोद्भूता सर्वं वान्यत्स्फुटं मतम् । कृत्वा गोपीचदंनेन चतुरस्रं गृहं सुधीः ॥ ६४ ॥

లాక్షారసమునుండి తయారైన మషి శ్రేష్ఠమని చెప్పబడింది; అలాగే వ్రాయుటకు ఉపయోగించే ఇతర సమస్తమూ స్పష్టంగా, సుస్పష్టంగా ఉండటం ఉత్తమమని భావించబడింది. గోపీచందనంతో చతురస్ర పరిమితిని గీసి, జ్ఞాని తరువాత విధివిధానంగా వ్రాయుట ప్రారంభించవలెను.

Verse 65

तन्मध्ये माहिषेणाथ कुर्यान्मूर्तिं हनूमतः । बीजं क्रोधाञ्च तत्पुच्छं लिखेन्मंत्री समाहितः ॥ ६५ ॥

ఆ యంత్ర మధ్యభాగంలో, ఓ నాథా, మహిషి పిత్తంతో హనుమంతుని మూర్తిని నిర్మించాలి. మంత్రసాధకుడు సమాహితచిత్తంతో ఆయన తోకపై బీజమంత్రం మరియు క్రోధాక్షరాలను వ్రాయాలి.

Verse 66

तैलेन स्नापयेन्मूर्तिं गुडेन तिलकं चरेत् । शतपत्रसमो धूपः शालनिर्याससंभवः ॥ ६६ ॥

మూర్తిని నూనెతో స్నానింపజేసి, బెల్లంతో తిలకం పెట్టాలి. ధూపం శతపత్ర కమల సువాసనలా ఉండి, శాల వృక్ష నిర్యాసంతో తయారవ్వాలి.

Verse 67

कुर्य्याञ्च तैलदीपं तु वर्तिपंचकसंयुतम् । दध्योदनेन नैवेद्यं दद्यात्साधकसत्तमः ॥ ६७ ॥

శ్రేష్ఠ సాధకుడు ఐదు వత్తులతో కూడిన నూనె దీపాన్ని సిద్ధం చేసి, నైవేద్యంగా పెరుగు అన్నం సమర్పించాలి.

Verse 68

वारत्रयं कंठदेशे सशेषविषमुञ्चरन् । एवं कृते तु नष्टानां महिषीणां गवामपि ॥ ६८ ॥

కంఠప్రదేశంలో మిగిలిన విషాన్ని మూడుసార్లు విడిచిపెట్టాలి. ఇలా చేసినప్పుడు పోయిన మహిషులు మరియు ఆవులు కూడా తిరిగి లభిస్తాయి.

Verse 69

दासीदासादिकानां च नष्टानां प्राप्तिरीरिता । चौरादिदुष्टसत्त्वानां सर्पादीनां भये पुनः ॥ ६९ ॥

దాసీ, దాసుడు మొదలైనవి పోయినవైతే వాటి పునఃప్రాప్తి కూడా బోధించబడింది. అలాగే దొంగలు వంటి దుష్టులు, సర్పాదుల భయం వచ్చినప్పుడు మళ్లీ రక్షణ లభిస్తుంది.

Verse 70

तालेन च चतुर्द्वारं गृहं कृत्वा सुशोभनम् । पूर्वद्वारे गजः स्थाप्यो दक्षिणे महिषस्तथा ॥ ७० ॥

తాళ ప్రమాణంతో నాలుగు ద్వారాలున్న సుందర గృహాన్ని నిర్మించి, తూర్పు ద్వారంలో గజాన్ని స్థాపించి, దక్షిణ ద్వారంలో అలాగే మహిషాన్ని స్థాపించాలి।

Verse 71

सर्पस्तु पश्चिमे द्वारे व्याघ्रश्चैवोत्तरे तथा । एवं क्रमेण खड्गं च क्षुरिकादंडमुद्गरान् ॥ ७१ ॥

పడమర ద్వారంలో సర్పాన్ని, ఉత్తర ద్వారంలో అలాగే వ్యాఘ్రాన్ని స్థాపించాలి. ఇదే క్రమంలో ఖడ్గం, క్షురిక, దండం, ముద్గరాన్ని కూడా అమర్చాలి।

Verse 72

विलिख्य मध्ये मूर्तिं च महिषीगोमयेन वै । कृत्वा डमरुहस्तां च चकिताक्षीं प्रयत्नतः ॥ ७२ ॥

తర్వాత మధ్యలో మహిషీ-గోమయంతో మూర్తిని చిత్రించి, శ్రమతో డమరు చేతిలో ఉన్నదిగా, చకితంగా విప్పిన కళ్లతో ఉన్న రూపాన్ని తయారు చేయాలి।

Verse 73

पयसा स्नापनं रक्तचंदनेनानुलेपनम् । जातीपुष्पैस्तु संपूज्य शुद्धधूप प्रकल्पयेत् ॥ ७३ ॥

పాలతో స్నానం చేయించి, రక్తచందనంతో లేపనం చేయాలి. జాతి పుష్పాలతో సమ్యక్ పూజించి, శుద్ధ ధూపాన్ని సిద్ధం చేయాలి।

Verse 74

घृतेन दीपं दत्त्वाथ पायसान्नं निवेदयेत् । गगनं दीपिकेंद्वाढ्यां शास्त्रं च पुरतो जपेत् ॥ ७४ ॥

నెయ్యితో దీపం సమర్పించి, తరువాత పాయసాన్నాన్ని నైవేద్యంగా అర్పించాలి. దీపికల వెలుగుతో, చంద్రకాంతితో నిండిన ఆకాశం కింద, ముందర శాస్త్రాన్ని జపించాలి/పఠించాలి।

Verse 75

एवं सप्तदिनं कृत्वा मुच्यते महतो भयात् । अनयोर्भौमवारे तु कुर्यादारंभमादरात् ॥ ७५ ॥

ఈ విధంగా ఏడు దినములు ఆచరించితే మహాభయమునుండి విముక్తి కలుగుతుంది. ఈ రెండు విధానాలలో భౌమవారము (మంగళవారం) నాడు భక్తితో ఆరంభించవలెను.

Verse 76

शत्रुसेनाभये प्राप्ते गैरिकेण तु मंडलम् । कृत्वा तदंतरे तालमीष्टन्नम्रं समालिखेत् ॥ ७६ ॥

శత్రుసేనాభయం కలిగినప్పుడు గైరికము (ఎర్ర గెరు)తో మండలము వేసి, దాని మధ్యలో ఇష్టముగా స్వల్పంగా వంగిన తాళవృక్షాన్ని జాగ్రత్తగా చిత్రించాలి.

Verse 77

तत्रावलंबमानां च प्रतिमां गोमयेन तु । वामहस्तेन तालाग्रं दक्षिणे ज्ञानमुद्रिका ॥ ७७ ॥

అక్కడ గోమయముతో ప్రతిమను తయారు చేసి స్థాపించాలి; దాని ఎడమ చేతిలో తాళపత్రాగ్రం ఉండాలి, కుడి చేతిలో జ్ఞానముద్ర ఉండాలి.

Verse 78

तालमूलात्स्वकाष्टायां मार्गे हस्तमिते गृहम् । चतुरस्र विधायाथ तन्मध्ये मूर्तिमालिखेत् ॥ ७८ ॥

తాళమూలమునుండి మార్గములో ఉంచిన తన కాఠపలకపై ఒక హస్తప్రమాణ గృహస్థానాన్ని నిర్మించాలి. దానిని చతురస్రంగా చేసి మధ్యలో మూర్తిని చిత్రించాలి.

Verse 79

दक्षिणाभिमुखीं रम्यां हृदये विहितांजलिम् । तोयेन स्नानगंधादि यथासंभवमर्पयेत् ॥ ७९ ॥

దక్షిణాభిముఖంగా, శాంతసుందర భావంతో, హృదయమున అంజలి పెట్టి, యథాశక్తి స్నానార్థం జలమును మరియు గంధాదులను సమర్పించాలి.

Verse 80

कृशारान्नं च नैवेद्यं साज्यं तस्यै निवेदयेत् । किलिद्वयं जपं प्रोक्तमेवं कुर्याद्दिने दिने ॥ ८० ॥

ఆమెకు నెయ్యితో కూడిన కృశారాన్నాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ‘కిలిద్వయ’ అనే జపం చెప్పబడింది; ఈ విధంగా ప్రతిదినం చేయాలి॥౮౦॥

Verse 81

एवं कृते भवेच्छीघ्रं पथिकानां समागमः । श्यामपाषाणखण्डेन लिखित्वा भूपतेर्गृहम् ॥ ८१ ॥

ఇలా చేసినప్పుడు త్వరగా ప్రయాణికుల సమాగమం కలుగుతుంది. నల్ల రాయి ముక్కతో వ్రాసి రాజుగారి గృహాన్ని సూచించే గుర్తు చేయాలి॥౮౧॥

Verse 82

प्राकारं तु चतुर्द्वारयुक्तं द्वारेषु तत्र वै । अन्योन्यपुच्छ रिधित्रययुक्तां हनूमतः ॥ ८२ ॥

నాలుగు ద్వారాలతో కూడిన ప్రాకారాన్ని నిర్మించాలి; ఆ ద్వారాలలో హనుమంతునికి సంబంధించిన పరస్పర కలిసిన ‘పుచ్ఛ’ చిహ్నాలతో కూడిన త్రివిధ ఏర్పాటును స్థాపించాలి॥౮౨॥

Verse 83

कुर्यान्मूर्तिं गोमयेन धत्तूरकुसुमैयजेत् । जटामांसीभवं धूपं तैलाक्तघृतदीपकम् ॥ ८३ ॥

గోమయంతో మూర్తిని తయారు చేసి ధత్తూర పుష్పాలతో పూజించాలి. జటామాంసీతో చేసిన ధూపాన్ని సమర్పించి, నూనె పూసిన వత్తితో నెయ్యి దీపాన్ని వెలిగించాలి॥౮౩॥

Verse 84

नैवेद्यं तिलतैलाक्तसक्षारा माषरोटिका । ध्येयो दक्षिणहस्तेन रोटिकां भक्षयन्हरिः ॥ ८४ ॥

నైవేద్యంగా నువ్వుల నూనె పూసి, క్షార-లవణం కలిపిన మాష రోటికాను సమర్పించాలి. హరి కుడిచేతితో ఆ రోటికాను భుజిస్తున్నట్లు ధ్యానించాలి॥౮౪॥

Verse 85

वामहस्तेन पाषाणैस्त्रासयन्परसैनिकान् । प्नारयन्भ्रुकुटीं बद्ध्वा भीषयन्मथयन्स्थितः ॥ ८५ ॥

అతడు ఎడమ చేతితో రాళ్లు విసిరి శత్రు సైనికులను భయపెట్టెను; భ్రుకుటి కట్టుకొని, బెదిరిస్తూ వారి వ్యూహాన్ని కలవరపరుస్తూ అక్కడే నిలిచెను।

Verse 86

जपेञ्च भुग्भुगिति वै सहस्रं ध्यानतत्परः । एवं कृतविधानेन परसैन्यं विनाशयेत् ॥ ८६ ॥

ధ్యానంలో నిమగ్నుడై ‘భుగ్ భుగ్’ అనే మంత్రాన్ని వెయ్యిసార్లు జపించాలి. ఈ విధంగా నియమప్రకారం చేసిన కర్మ శత్రు సైన్య వినాశానికి దోహదం చేస్తుంది।

Verse 87

रक्षा भवति दुर्गाणां सत्यं सत्य न संशयः । प्रायोगा बहवस्तत्र संक्षेपाद्गदिता मया ॥ ८७ ॥

కష్టకాలంలో ఇవే రక్షగా నిలుస్తాయి—సత్యం, సత్యం, సందేహం లేదు. అక్కడ అనేక ప్రయోగాలు ఉన్నాయి; నేను సంక్షేపంగా చెప్పాను।

Verse 88

प्रत्यहं यो विधानेन दीपदानं हनूमतः । तस्यासाध्यं न वै किंचिद्विद्यते भुवनत्रये ॥ ८८ ॥

ప్రతిరోజు విధిప్రకారం హనుమంతునికి దీపదానం చేసే వానికి త్రిభువనమందు ఏదియు అసాధ్యం కాదు।

Verse 89

न देयं दुष्टहृदये दुष्टचिंतनबुद्धये । अविनीताय शिष्याय पिशुनाय कदाचन ॥ ८९ ॥

దుష్టహృదయుడికి, దుష్టచింతనలో మునిగిన బుద్ధి గలవానికి—అలాగే అవినీత శిష్యునికి, పిశునుడికి—ఎప్పటికీ (ఈ ఉపదేశం) ఇవ్వకూడదు।

Verse 90

कृतघ्नाय न दातव्यं दातव्यं च परीक्षिते । बहुना किमिहोक्तेन सर्वं दद्यात्कपीश्वरः ॥ ९० ॥

కృతఘ్నునికి ఏదీ ఇవ్వకూడదు; దానం అయితే పరిశీలించి మాత్రమే ఇవ్వాలి. ఇక్కడ ఎక్కువ చెప్పడం ఎందుకు—కపీశ్వరుడు తన సర్వస్వమును అర్పించాడు.

Verse 91

अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये तत्त्वज्ञानप्रदायकम् । तारो नमो हनुमते जाठरत्रयमीरयेत् ॥ ९१ ॥

ఇప్పుడు తత్త్వజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే మరో మంత్రాన్ని చెబుతున్నాను. ముందుగా ‘తార’ (ప్రణవం) ఉచ్చరించి, తరువాత ‘నమో హనుమతే’ అని చెప్పి, ఆపై ‘జాఠర’ అనే మూడు ధ్వనులను పలకాలి.

Verse 92

दनक्षोभं समाभाष्य संहरद्वयमीरयेत् । आत्मतत्त्वं ततः पश्चात्प्रकाशययुगं ततः ॥ ९२ ॥

‘దనక్షోభ’ భాగాన్ని జపించి, తరువాత ‘సంహార’ సంబంధిత రెండు విధానాలను ఉచ్చరించాలి. ఆపై ఆత్మతత్త్వాన్ని వివరించి, చివరగా ‘ప్రకాశ’ సంబంధిత యుగ్మాన్ని బోధించాలి.

Verse 93

वर्मास्त्रवह्निजायांतः सार्द्धूषड्विंशदर्णवान् । वसिष्ठोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप् च देवताः पुनः ॥ ९३ ॥

ఈ మంత్రం ‘వర్మాస్త్ర’తో ప్రారంభమై ‘వహ్నిజాయా’తో ముగుస్తుంది; ఇందులో మొత్తం ఇరవై ఆరు అక్షరాలు ఉన్నాయి. దీని ఋషి వసిష్ఠుడు, ఛందస్సు అనుష్టుప్, మరియు అధిష్ఠాత్రి దేవతలు కూడా (అదేవిధంగా) గ్రహించాలి.

Verse 94

हनुमान्मुनिसप्तर्तुवेदाष्टनिगमैः क्रमात् । मंत्रार्णैश्च षडंगानि कृत्वा ध्यायेत्कपीश्वरम् ॥ ९४ ॥

క్రమంగా హనుమాన్, మునులు, ఏడు ఋతువులు, వేదాలు, మరియు ఎనిమిది నిగమాలు—వీటికి సంబంధించిన మంత్రాక్షరాలతో షడంగ-న్యాసం చేసి, తరువాత కపీశ్వరుడు (హనుమాన్)ను ధ్యానించాలి.

Verse 95

जानुस्थावामबाहुं च ज्ञानमुद्रापरं हृदि । अध्यात्मचित्तमासीनं कदलीवनमध्यगम् ॥ ९५ ॥

అతడు ఎడమ భుజాన్ని మోకాలిపై నిలిపి, హృదయమున జ్ఞానముద్రను ధరించి, అంతర్ముఖ ధ్యానంలో లీనుడై అరటి వనమధ్యంలో ఆసీనుడయ్యెను।

Verse 96

बालार्ककोटिप्रतिमं ध्यायेज्ज्ञानप्रदं हरिम् । ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः ॥ ९६ ॥

కోటిమంది ఉదయసూర్యుల వంటి తేజస్సుగల జ్ఞానప్రదాత హరిని ధ్యానించాలి। అలా ధ్యానించి మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించి, తిలలతో దాని దశాంశాన్ని హోమం చేయాలి।

Verse 97

साज्यैः संपूजयेत्पीठे पूर्वोक्ते पूर्ववत्प्रभुम् । जप्तोऽयं मदनक्षोभं नाशयत्येव निश्चितम् ॥ ९७ ॥

ముందు చెప్పిన పీఠంపై, పూర్వవిధానమున ప్రకారం, నెయ్యి కలిపిన ఆహుతులతో ప్రభువును సమ్యక్‌గా పూజించాలి। ఈ జపం కామజనిత కలతను నిశ్చయంగా నశింపజేస్తుంది।

Verse 98

तत्त्वज्ञानमवाप्नोति कपींद्रस्य प्रसादतः । अथ मंत्रातरं वाक्ष्ये भूतविद्रावणं परम् ॥ ९८ ॥

కపీంద్రుడు (హనుమంతుడు) అనుగ్రహముచేత తత్త్వజ్ఞానం లభిస్తుంది। ఇక భూతప్రేతాదులను తరిమివేయు పరమమైన మరొక మంత్రాన్ని నేను చెప్పుచున్నాను।

Verse 99

तारः काशींकुक्षिपरवराहश्चांजनापदम् । पवनो वनपुत्रांते आवेशिद्वयमीरयेत् ॥ ९९ ॥

క్రమంగా ‘తార’, ‘కాశీ’, ‘కుక్షి’, ‘పర’, ‘వరాహ’, ‘చాఞ్జనాపద’ అని ఉచ్చరించి; తరువాత ‘వనపుత్రా’ చివర ‘పవన’ అని పలకాలి—ఇలా ‘ఆవేశి’ అనే ద్వయాన్ని ఉచ్ఛరించాలి।

Verse 100

तारः श्रीहनुमत्यश्चादस्त्ररचभुजाक्षरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदोऽत्र देवता पुनः ॥ १०० ॥

బీజాక్షరం ‘తార’ (ఓం); ‘శ్రీ’ మరియు ‘హనుమతీ’తో యుక్తమై, భుజాక్షరాలతో కూడిన అస్త్రరూప మంత్రంగా వర్ణించబడుతుంది. ఇక్కడ ఋషి బ్రహ్మ, ఛందస్సు గాయత్రీ, దేవత మళ్లీ అదే॥१००॥

Verse 101

हनुमान्कमला बीजं फट् शक्तिः परिकीर्तितः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडङ्गानि समाचरेत् ॥ १०१ ॥

‘హనుమాన్-కమలా’నే బీజమని, ‘ఫట్’నే శక్తిగా ప్రకటించారు. ఆరు దీర్ఘ స్వరాలతో యుక్తమైన బీజంతో షడంగ న్యాసాన్ని ఆచరించాలి॥१०१॥

Verse 102

आंजनेय पाटलास्यं स्वर्णाद्रिसमविग्रहम् । पारिजातद्रुमूलस्थं चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ १०२ ॥

ఉత్తమ సాధకుడు ఆంజనేయుని (హనుమంతుని) ధ్యానించాలి—పాటలవర్ణ ముఖంతో, స్వర్ణపర్వతసమాన విగ్రహంతో, పారిజాత వృక్షమూలంలో నివసించువాడిగా॥१०२॥

Verse 103

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः । त्रिमध्वक्तैर्यंजत्पीठे पूर्वोक्तेपूर्ववत्सुधीः ॥ १०३ ॥

ఇలా ధ్యానించి వివేకి సాధకుడు మంత్రాన్ని ఒక లక్షసార్లు జపించాలి; ఆపై దాని దశాంశాన్ని తిలాలతో—త్రిమధుతో లేపనం చేసి—ముందు చెప్పిన యజ్ఞపీಠంపై పూర్వవిధంగా హోమం చేయాలి॥१०३॥

Verse 104

अनेन मनुना मंत्री ग्रहग्रस्तं प्रमार्जयेत् । आक्रंदंस्तं विमुच्याथ ग्रहः शीघ्रं पलायते ॥ १०४ ॥

ఈ మంత్రంతో మంత్రవేత్త గ్రహగ్రస్తుడిని ప్రమార్జనం (శుద్ధి-స్పర్శ) చేయాలి. అతడు ఆర్తనాదం చేస్తూ విముక్తుడవుతాడు; గ్రహం త్వరగా పారిపోతుంది॥१०৪॥

Verse 105

मनवोऽमी सदागोप्या न प्रकाश्या यतस्ततः । परीक्षिताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १०५ ॥

ఈ పవిత్ర ఉపదేశాలు ఎల్లప్పుడూ గోప్యంగా ఉంచవలెను; ఇక్కడక్కడ ప్రకటించరాదు. పరీక్షించబడిన శిష్యునికే—లేదా స్వపుత్రునికే—ఇవ్వవలెను.

Verse 106

हनुमद्भजनासक्तः कार्तवीर्यार्जुनं सुधीः । विशेषतः समाराध्य यथोक्तं फलमाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

హనుమాన్ భజనలో ఆసక్తిగల జ్ఞాని ప్రత్యేకంగా కార్తవీర్యార్జునుని ఆరాధిస్తే, ముందుగా చెప్పిన ఫలాన్ని యథాతథంగా పొందును.

Verse 107

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दीपविधिनिरूपणं नाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७५ ॥

ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణము పూర్వభాగములో, బృహదుపాఖ్యానములో, తృతీయ పాదములో ‘దీపవిధి నిరూపణ’ అను డెబ్బై ఐదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.