Adhyaya 18

Verse 1

विष्णुर् उवाच एकाक्षराय रुद्राय अकारायात्मरूपिणे उकारायादिदेवाय विद्यादेहाय वै नमः

విష్ణువు పలికెను—ఏకాక్షరుడైన రుద్రునికి నమస్కారం; ‘అ’ కారరూపమైన ఆత్మస్వరూపునికి నమస్కారం; ‘ఉ’ కారరూపమైన ఆదిదేవునికి నమస్కారం; మరియు విద్యాదేహుడైన శుద్ధ జ్ఞానస్వరూపునికి నమస్కారం.

Verse 2

तृतीयाय मकाराय शिवाय परमात्मने सूर्याग्निसोमवर्णाय यजमानाय वै नमः

మూడవ ‘మ’ (మకార) రూపమైన శివునికి—పరమాత్మునికి—నమస్కారం; ఆయన కాంతి సూర్య-అగ్ని-సోమ వర్ణములతో ప్రకాశిస్తుంది; ఆయన యజమానస్వరూప అంతర్యామి ప్రభువు, సమస్త యజ్ఞాలను పవిత్రం చేయువాడు.

Verse 3

अग्नये रुद्ररूपाय रुद्राणां पतये नमः शिवाय शिवमन्त्राय सद्योजाताय वेधसे

రుద్రరూపుడైన అగ్నికి నమస్కారం; రుద్రుల పతికి నమస్కారం. శివమంత్రస్వరూపుడైన శివునికి, సద్యోజాత వేదహసు (విధాత) కు ప్రణామం.

Verse 4

वामाय वामदेवाय वरदायामृताय ते अघोरायातिघोराय सद्योजाताय रंहसे

మీకు నమస్కారం—సుందరుడైన (వామ) వామదేవునికి; వరదాత, అమృతస్వరూపునికి. అఘోరునికి, అతిఘోరునికి, అలాగే వేగంగా కార్యసాధకుడైన సద్యోజాతునికి ప్రణామం.

Verse 5

ईशानाय श्मशानाय अतिवेगाय वेगिने नमो ऽस्तु श्रुतिपादाय ऊर्ध्वलिङ्गाय लिङ्गिने

ఈశానుడు—శ్మశానవాసి—అతివేగి, వేగవంతుడికి నమోఽస్తు. ఎవరి పాదాలే శ్రుతి (వేదాలు)యో ఆ శ్రుతిపాదునికి; ఊర్ధ్వలింగానికి, లింగీ (లింగాధిపతి)కి ప్రణామం.

Verse 6

हेमलिङ्गाय हेमाय वारिलिङ्गाय चांभसे शिवाय शिवलिङ्गाय व्यापिने व्योमव्यापिने

హేమలింగానికి, హేమస్వరూపునికి నమస్కారం; వారిలింగానికి, అంభసు (జలతత్త్వం)కు నమస్కారం. శివునికి, శివలింగానికి; సర్వవ్యాపి, వ్యోమవ్యాపి ప్రభువుకు ప్రణామం.

Verse 7

वायवे वायुवेगाय नमस्ते वायुव्यापिने तेजसे तेजसां भर्त्रे नमस्तेजो ऽधिव्यापिने

వాయురూపుడా, వాయువేగస్వరూపుడా, వాయువ్యాపివైన మీకు నమస్కారం. తేజస్స్వరూపుడా, తేజస్సుల భర్తా, అంతర్జ్యోతిరూపంగా సర్వత్ర వ్యాపించిన ప్రభువుకు నమస్కారం.

Verse 8

जलाय जलभूताय नमस्ते जलव्यापिने पृथिव्यै चान्तरिक्षाय पृथिवीव्यापिने नमः

హే శివా! జలరూపుడవై, జలతత్త్వరూపుడవై, జలమంతటా వ్యాపించినవాడవై నీకు నమస్కారం. భూమిరూపుడవై, అంతరిక్షరూపుడవై, భూమిలో సర్వవ్యాపివైన నీకు నమస్కారం.

Verse 9

शब्दस्पर्शस्वरूपाय रसगन्धाय गन्धिने गणाधिपतये तुभ्यं गुह्याद्गुह्यतमाय ते

హే శివా! శబ్దస్పర్శస్వరూపుడవై, రసగంధసారమై, స్వయంగా సుగంధుడవై; హే గణాధిపతీ, గుహ్యములో గుహ్యతముడవైన నీకు నమస్కారం.

Verse 10

अनन्ताय विरूपाय अनन्तानामयाय च शाश्वताय वरिष्ठाय वारिगर्भाय योगिने

అనంతుడా, అనేకరూపాధిపతీ, ఆదిలేని క్లేశరోగముల నుండి విముక్తుడా; శాశ్వతుడా, శ్రేష్ఠుడా; అంతరంలో విశ్వజలాన్ని ధరించినవాడా; మహాయోగీ శివా—పశువులను పాశబంధం నుండి విడిపించే పతియైన నీకు నమస్కారం.

Verse 11

संस्थितायाम्भसां मध्ये आवयोर्मध्यवर्चसे गोप्त्रे हर्त्रे सदा कर्त्रे निधनायेश्वराय च

హే ఈశ్వరా! జలముల మధ్య నివసించువాడా, మా ఇద్దరి మధ్య అంతర్జ్యోతియై ప్రకాశించువాడా; రక్షకుడవు, సంహర్తవు, సదా క్రియాశీల కర్తవు, అంతిమ ప్రళయాధిపతివు—నీకు నమస్కారం.

Verse 12

अचेतनाय चिन्त्याय चेतनायासहारिणे अरूपाय सुरूपाय अनङ्गायाङ्गहारिणे

హే శివా! జడత్వానికి అతీతుడవై, జడముచేతనూ ధ్యేయుడవు; చైతన్యంలోని అహంభావాన్ని హరించువాడవు; నిరాకారుడవై సురూపముల మూలమవు; అనంగుడవై సమస్త అంగభావాన్ని నీలో లయింపజేయువాడవు—నీకు నమస్కారం.

Verse 13

भस्मदिग्धशरीराय भानुसोमाग्निहेतवे श्वेताय श्वेतवर्णाय तुहिनाद्रिचराय च

భస్మంతో లేపితమైన దేహధారియైన ప్రభువుకు నమస్కారం; సూర్య-చంద్ర-అగ్నులకు అంతర్యామి కారణమూ ఆధారమూ అయినవారికి ప్రణామం. శ్వేతుడా, శ్వేతవర్ణుడా, హిమాద్రిలో సంచరించే శివా, నమః।

Verse 14

सुश्वेताय सुवक्त्राय नमः श्वेतशिखाय च श्वेतास्याय महास्याय नमस्ते श्वेतलोहित

అత్యంత శ్వేతుడవు, శుభముఖుడవు—నీకు నమస్కారం; శ్వేతశిఖ (జటాశిఖ) కలవాడా, ప్రణామం. శ్వేతాస్యుడా, మహాస్యుడా—హే శ్వేతలోహితా (శ్వేత-రక్త ప్రభూ), నీకు నమః।

Verse 15

सुताराय विशिष्टाय नमो दुन्दुभिने हर शतरूपविरूपाय नमः केतुमते सदा

శ్రేష్ఠ తారకుడు (మార్గదర్శి) మరియు విశిష్టుడైన ప్రభువుకు నమః; హే హరా, దుందుభి-నాదస్వరూపుడా, ప్రణామం. శతరూపధారియై, విరూపుడై (నిర్గుణుడై) ఉన్నవాడా, నమః; చైతన్యధ్వజమైన కేతుమంతుడా, సదా నమస్కారం।

Verse 16

ऋद्धिशोकविशोकाय पिनाकाय कपर्दिने विपाशाय सुपाशाय नमस्ते पाशनाशिने

ఋద్ధిస్వరూపుడా, శోకనాశకుడా, శోకాతీతుడా—నీకు నమః; పినాకధారియైన కపర్దీ (జటాధరా) కు ప్రణామం. విపాశ (బంధనరహిత) మరియు సుపాశ (శుభపాశనియంత) నీకు నమః; హే పాశనాశినీ, నీకు నమస్కారం।

Verse 17

सुहोत्राय हविष्याय सुब्रह्मण्याय सूरिणे सुमुखाय सुवक्त्राय दुर्दमाय दमाय च

సుహోత్రుడు (మంగళ యజ్ఞకర్త) మరియు హవిస్స్వరూపుడైనవాడా—నీకు నమః; సుబ్రహ్మణ్యుడు (వేదధర్మపోషకుడు) మరియు సూరి (జ్ఞాని) కి ప్రణామం. సుముఖుడా, సువక్త్రుడా—నీకు నమః; దుర్దముడు (అజేయుడు) మరియు దముడు (నియమకర్త) నీకు నమస్కారం।

Verse 18

कङ्काय कङ्करूपाय कङ्कणीकृतपन्नग सनकाय नमस्तुभ्यं सनातन सनन्दन

కంకుడవై, కంక-రూపమును ధరించువాడవై, సర్పములను కంకణాలుగా అలంకరించుకొనువాడవైన నీకు నమస్కారం। హే సనాతన, హే సనందన—సనక-స్వరూపముగా నిలిచిన నీకు ప్రణామం।

Verse 19

सनत्कुमारसारङ्गम् आरणाय महात्मने लोकाक्षिणे त्रिधामाय नमो विरजसे सदा

సనత్కుమారుడు మరియు ఋషులచే స్తుతింపబడినవాడా, అరణ్య-ధామములో నివసించువాడా, మహాత్మా, లోకాల కన్ను, త్రిధామ-స్వరూపా—సదా విరజుడైన (నిర్మలుడైన) ప్రభువుకు నిత్య నమస్కారం।

Verse 20

शङ्खपालाय शङ्खाय रजसे तमसे नमः सारस्वताय मेघाय मेघवाहन ते नमः

శంఖపాల-స్వరూపుడా, శంఖ-స్వరూపుడా, రజస్సు మరియు తమస్సు-స్వరూపుడా—నీకు నమః। సారస్వత-తత్త్వాధిపతీ, మేఘ-స్వరూపా, మేఘవాహన ప్రభూ—నీకు నమస్కారం।

Verse 21

सुवाहाय विवाहाय विवादवरदाय च नमः शिवाय रुद्राय प्रधानाय नमोनमः

సువాహము (శుభవాహనము) మరియు వివాహము (శుభనేతృత్వము) ప్రసాదించువాడా, వివాదములోనూ వరములు దయచేయువాడా—నీకు నమః। శివుడికి, రుద్రుడికి, ప్రధాన-స్వరూప పరమేశ్వరునికి పునఃపునః నమస్కారం।

Verse 22

त्रिगुणाय नमस्तुभ्यं चतुर्व्यूहात्मने नमः संसाराय नमस्तुभ्यं नमः संसारहेतवे

త్రిగుణాధిపతీ నీకు నమస్కారం, చతుర్వ్యూహ-స్వరూపుడా నీకు నమః। సంసార-స్వరూపుడా నీకు నమస్కారం, సంసార-హేతువా నీకు నమః।

Verse 23

मोक्षाय मोक्षरूपाय मोक्षकर्त्रे नमोनमः आत्मने ऋषये तुभ्यं स्वामिने विष्णवे नमः

మోక్షమే నీవు, మోక్షస్వరూపుడవు, మోక్షదాతవు—నీకు పునఃపునః నమస్కారం. ఆత్మస్వరూపా, అంతఃఋషీ, స్వామీ—విష్ణురూపా, నీకు ప్రణామం.

Verse 24

नमो भगवते तुभ्यं नागानां पतये नमः ओङ्काराय नमस्तुभ्यं सर्वज्ञाय नमो नमः

హే భగవాన్, నీకు నమస్కారం; నాగాల పతికి నమస్కారం. ఓంకారస్వరూపా, నీకు నమస్కారం; సర్వజ్ఞ ప్రభువుకు పునఃపునః ప్రణామం.

Verse 25

सर्वाय च नमस्तुभ्यं नमो नारायणाय च नमो हिरण्यगर्भाय आदिदेवाय ते नमः

సర్వస్వరూపా, నీకు నమస్కారం; నారాయణునికీ నమస్కారం. హిరణ్యగర్భునికి నమస్కారం; హే ఆదిదేవా, నీకు ప్రణామం.

Verse 26

नमो ऽस्त्वजाय पतये प्रजानां व्यूहहेतवे महादेवाय देवानाम् ईश्वराय नमो नमः

అజుడవు, ప్రజల పతివు, వ్యూహ-ప్రపంచానికి కారణభూతుడవు—నీకు నమస్కారం. దేవుల ఈశ్వరుడైన మహాదేవునికి పునఃపునః ప్రణామం.

Verse 27

शर्वाय च नमस्तुभ्यं सत्याय शमनाय च ब्रह्मणे चैव भूतानां सर्वज्ञाय नमो नमः

శర్వరూపా, నీకు నమస్కారం; సత్యరూపా, శమనరూపా (శాంతిదాతా) నీకు నమస్కారం. భూతాల బ్రహ్మ, సర్వజ్ఞ ప్రభువుకు పునఃపునః ప్రణామం.

Verse 28

महात्मने नमस्तुभ्यं प्रज्ञारूपाय वै नमः चितये चितिरूपाय स्मृतिरूपाय वै नमः

మహాత్ముడైన ప్రభువుకు నమస్కారం; ప్రజ్ఞా-స్వరూపుడైన నీకు నమః. చితి-స్వరూపమైన చైతన్యానికి నమః, స్మృతి-స్వరూపుడైన నీకు నమః.

Verse 29

ज्ञानाय ज्ञानगम्याय नमस्ते संविदे सदा शिखराय नमस्तुभ्यं नीलकण्ठाय वै नमः

జ్ఞాన-స్వరూపుడా, నీకు నమః; సత్యజ్ఞానంతోనే గమ్యుడవైన సదా-స్థిత సంవిద్‌కు నమః. పరమ శిఖరుడా, నీకు నమస్కారం; నీలకంఠ మహాదేవా, నీకు నిశ్చయంగా నమః.

Verse 30

अर्धनारीशरीराय अव्यक्ताय नमोनमः एकादशविभेदाय स्थाणवे ते नमः सदा

అర్ధనారీశ్వరుడా—అర్ధ-నారీ శరీరుడవైన అవ్యక్తుడా—నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమః. హే స్థాణు, ఏకాదశ భేదాలుగా ప్రకాశించువాడా, నీకు సదా నమస్కారం.

Verse 31

नमः सोमाय सूर्याय भवाय भवहारिणे यशस्कराय देवाय शङ्करायेश्वराय च

సోమ-సూర్య స్వరూపుడికి నమః; భవుడికి, భవహారిణికి నమః. యశస్సు ప్రసాదించే దేవుడికి నమః; శంకరుడికి, ఈశ్వరుడికీ నమః.

Verse 32

नमो ऽंबिकाधिपतये उमायाः पतये नमः हिरण्यबाहवे तुभ्यं नमस्ते हेमरेतसे

అంబికాధిపతికి నమః; ఉమాపతికి నమః. హే హిరణ్యబాహు, నీకు నమస్కారం; హే హేమరేతస్, నీకు నమః.

Verse 33

नीलकेशाय वित्ताय शितिकण्ठाय वै नमः कपर्दिने नमस्तुभ्यं नागाङ्गाभरणाय च

నీలకేశుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం, సత్యధనస్వరూపుడైనవాడికి నమః; శితికంఠుడికి నమః। హే కపర్దిన్, నీకు నమస్కారం; నాగాలు అంగాభరణములైనవాడికి నమః।

Verse 34

वृषारूढाय सर्वस्य हर्त्रे कर्त्रे नमोनमः वीररामातिरामाय रामनाथाय ते विभो

వృషభారూఢుడై, సమస్తానికి కర్తా హర్తా అయిన ప్రభువుకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం। హే విభో, వీరరాముడా, అతిరాముడా, రామనాథుడా—నీకు నమః।

Verse 35

नमो राजाधिराजाय राज्ञामधिगताय ते नमः पालाधिपतये पालाशाकृन्तते नमः

రాజాధిరాజా, సమస్త రాజులు కూడా పొందీ అంగీకరించే నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను। పాలకుల అధిపతికి నమః; పాలాశశాఖను ఛేదించే, విఘ్నాలను తొలగించే ప్రభువుకు నమః।

Verse 36

नमः केयूरभूषाय गोपते ते नमोनमः नमः श्रीकण्ठनाथाय नमो लिकुचपाणये

కేయూరభూషితుడైన ప్రభువుకు నమః; హే గోపతే, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం। శ్రీకంఠనాథుడికి నమః; లికుచఫలాన్ని చేతిలో ధరించినవాడికి నమః।

Verse 37

भुवनेशाय देवाय वेदशास्त्र नमो ऽस्तु ते सारङ्गाय नमस्तुभ्यं राजहंसाय ते नमः

భువనేశుడైన దివ్యదేవా, నీకు నమః; వేదశాస్త్రస్వరూపుడా, నీకు ప్రణామం. హే సారంగ, నీకు నమస్కారం; హే రాజహంస, నీకు నమః।

Verse 38

कनकाङ्गदहाराय नमः सर्पोपवीतिने सर्पकुण्डलमालाय कटिसूत्रीकृताहिने

కనక అంగదాలు, హారాలు ధరించినవానికి నమస్కారం; సర్పాన్ని యజ్ఞోపవీతంగా ధరించిన ప్రభువుకు నమస్కారం. సర్పమే కుండలమాలగా ఉన్నవానికి, సర్పాన్నే కటిసూత్రంగా చేసుకున్న శివునికి నమః।

Verse 39

वेदगर्भाय गर्भाय विश्वगर्भाय ते शिव ब्रह्मोवाच विररामेति संस्तुत्वा ब्रह्मणा सहितो हरिः

హే శివా! నీవు వేదగర్భుడవు, సర్వప్రకటనకు గర్భమవు, విశ్వగర్భుడవు—నీకు నమస్కారం. ఇలా స్తుతించి హరి బ్రహ్మతో కలిసి మౌనమయ్యాడు; అప్పుడు బ్రహ్మ అన్నాడు—“ఇంతటితో విరమించుదాం.”

Verse 40

एतत्स्तोत्रवरं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्छ्रावयेद्वापि ब्राह्मणान् वेदपारगान्

ఈ శ్రేష్ఠ స్తోత్రం పవిత్రమైనది, సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ఎవడు దీనిని పఠిస్తాడో, లేదా వేదపారంగత బ్రాహ్మణులకు శ్రవణం చేయిస్తాడో—ఆ పాఠ-శ్రవణం పశువును శుద్ధి చేసి, పాశాన్ని ఛేదించే పతి-శివుని అనుగ్రహానికి పాత్రుణ్ని చేస్తుంది।

Verse 41

स याति ब्रह्मणो लोके पापकर्मरतो ऽपि वै तस्माज्जपेत्पठेन्नित्यं श्रावयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान्

పాపకర్మలలో ఆసక్తుడైనా అతడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు. అందువల్ల నిత్యం జపం, పఠనం చేయాలి; శుభ బ్రాహ్మణులకు శ్రవణం చేయించాలి—ఎందుకంటే ఈ శ్రవణం పశువును పవిత్రం చేసి, పతి-శివుని కృపతో పాశాన్ని సడలిస్తుంది।

Verse 42

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं विष्णुना परिभाषितम्

సర్వ పాప విశుద్ధి కోసం దీనిని విష్ణువు స్పష్టంగా ప్రకటించాడు—పశువు శివుని అనుగ్రహానికి యోగ్యుడగుటకై।