Atharva Veda 7.83.4: Kanda 7, Anuvaka 9, Sukta 83, Mantra 4

Sukta 83

Sanskrit (Devanagari)

प्रास्मत् पाशा॑न् वरुण मुञ्च॒ सर्वा॒न् य उ॑त्त॒मा अ॑ध॒मा वा॑रु॒णा ये । दु॒ष्वप्न्यं॑ दुरि॒तं नि ष्वा॒स्मदथ॑ गच्छेम सुकृ॒तस्य॑ लो॒कम्

Recitation with translationAtharva Veda 7.83.4

IAST Transliteration

prá asmát pā́śān váruṇa muñca sárvān yá u uttamā́ ádhamā vāruṇā́ yé | duṣvápnyaṁ duritáṁ ní ṣv asmád áthā gacchema sukṛ́tasya lokám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Release from us, O Varuṇa, all nooses—those Varuṇian bonds, whether uppermost or lowermost. Set down and wholly remove from us the evil dream and the mischance; then may we go to the world of the well-earned good.

Translation

హే వరుణా! మా నుండి నీ పాశాలన్నిటినీ విడిపించు—అవి వరుణీయ బంధాలు, పైవైనా కిందివైనా. దుష్స్వప్నజన్యమైన అనిష్టాన్ని, దురితాన్ని మా నుండి కిందికి దించి పూర్తిగా తొలగించు; అప్పుడు మేము సుకృతస్య లోకాన్ని (నల్లకర్మ ఫలలోకాన్ని) చేరుదుము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, away (prefix)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पाशान्: nooses, bonds
• पाशान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: Sambodhana (addressed agent)
• Type: Noun (proper/deity)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मुञ्च: release!
• मुञ्च: (requested) Kartā = Varuṇa; action on object
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• यः: which (one)
• यः: Kartā (of implied 'is/are')
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उत्तमाः: highest, uppermost
• उत्तमाः: Kartā (predicative with relative)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)

• अधमाः: lowest, inferior
• अधमाः: Kartā (predicative with relative)
• Type: Adjective
• Root: अधम (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• आरुणाः: Varuṇa’s (āruna), ruddy/pertaining to Varuṇa
• आरुणाः: Kartā (predicative with relative)
• Type: Adjective
• Root: आरुण (प्रातिपदिक)

• ये: which (are)
• ये: Kartā (of implied 'are')
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुष्वप्न्यम्: evil dream, nightmare (harmful omen)
• दुष्वप्न्यम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: दुष्वप्न्य (प्रातिपदिक; from दुष्+स्वप्न)

• दुरितम्: misfortune, sin, evil
• दुरितम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दुरित (प्रातिपदिक)

• नि: down, away (prefix)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्व: us
• स्व: Karma (of 'remove')
• Type: Pronoun (enclitic)
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अथ: then, and then
• अथ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (निपात)

• गच्छेम: may we go/attain
• गच्छेम: Kartā (we)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• सुकृतस्य: of merit, of good deed
• सुकृतस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सुकृत (प्रातिपदिक)

• लोकम्: world, realm
• लोकम्: Karma (goal of going)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: As per Atharvanic anukramaṇī for Varuṇa-release material (variable by tradition)

Devata: Varuṇa; secondarily the abstract ‘sukṛta-loka’ as desired state

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (requires metrical verification)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: bhayankara