Atharva Veda 7.73.5: Kanda 7, Anuvaka 8, Sukta 73, Mantra 5

Sukta 73

Sanskrit (Devanagari)

त॒प्तो वां॑ घ॒र्मो न॑क्षतु॒ स्वहो॑ता॒ प्र वा॑मध्व॒र्युश्च॑रतु॒ पय॑स्वान्। मधो॑र्दु॒ग्धस्या॑श्विना त॒नाया॑ वी॒तं पा॒तं पय॑स उ॒स्रिया॑याः

Recitation with translationAtharva Veda 7.73.5

IAST Transliteration

tápto vāṃ gharmó nakṣatu svahótā prá vāṃ adhvaryúś caratu páyasvān | mádhor dugdhásy aśvinā tanā́yā vītáṃ pātáṃ páyasa usríyāyāḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Heated, may the Gharma reach you twain, well-officiated; forth may the Adhvaryu proceed for you, rich in milk. Of the sweet, the milked, O Aśvins, for offspring—enjoy ye, drink ye, of the cow-born milk.

Translation

తప్త ‘ఘర్మ’ మీ ఇద్దరికీ చేరుగాక—సు-హోతా (సక్రమ హోతృకర్మ) తో. మీకోసం పయస్వాన్ (పాలతో సమృద్ధి) అధ్వర్యు ముందుకు సాగుగాక. ఓ అశ్వినులారా, మధురమైన, దోసిన—సంతానార్థం—ఆ గోవు-జన్య పాలను ఆస్వాదించండి, పానంచేయండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तप्तः: heated, hot
• तप्तः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: तप् (धातु) → तप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वाम्: to you two / of you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• घर्मः: the hot drink/oblation (gharma)
• घर्मः: Kartā
• Type: Noun
• Root: घर्म (प्रातिपदिक)

• नक्षतु: may it reach/attain
• नक्षतु: —
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) [वेदिक: ‘to reach, attain’]

• स्वहोता: the good Hotṛ (priest)
• स्वहोता: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: सु-होतृ (प्रातिपदिक; ‘good hotṛ’)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• वाम्: to you two / of you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अध्वर्युः: the Adhvaryu priest
• अध्वर्युः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चरतु: may he proceed / perform
• चरतु: —
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• पयस्वान्: possessing milk; rich in milk
• पयस्वान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पयस् + वत् (प्रातिपदिक)

• मधोः: of honey/sweetness
• मधोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• दुग्धस्य: of the milked (milk)
• दुग्धस्य: Sambandha
• Type: Noun/Adjective
• Root: दुग्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दुह्)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: Sampradāna
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• तनायाः: of the offspring/descendant
• तनायाः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: तनया (प्रातिपदिक)

• वीतम्: enjoyed/accepted (by you)
• वीतम्: Karma
• Type: Participle (used as imperative-like blessing)
• Root: वीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वी ‘to enjoy/seek, to pursue’)

• पातम्: drink (you two)!
• पातम्: —
• Type: Verbal form (injunctive/imperatival usage)
• Root: पा (धातु) → पात (कृदन्त/आशीर्लिङ्गीय प्रयोग)

• पयसः: of milk
• पयसः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• उस्रियायाः: of the milch-cow (giver of milk)
• उस्रियायाः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: उस्रिया (प्रातिपदिक; ‘milch-cow’, ‘dawn-like’)

Attribution

Rishi: Anukramaṇī confirmation required.

Devata: Aśvins.

Chandas: To be confirmed by scan.

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta