Atharva Veda 7.56.2: Kanda 7, Anuvaka 6, Sukta 56, Mantra 2

Sukta 56

Sanskrit (Devanagari)

इ॒यं वी॒रुन्मधु॑जाता मधु॒श्चुन्म॑धु॒ला म॒धूः । सा विह्रु॑तस्य भेष॒ज्यथो॑ मशक॒जम्भ॑नी

Recitation with translationAtharva Veda 7.56.2

IAST Transliteration

iyáṃ vīrún mádhujātā madhuścún madhulā́ madhū́ḥ | sā́ vihrútasya bheṣajy átho maśakajámbhanī

English Translation (Griffith/Whitney)

This herb is honey-born, honey-dropping, honey-rich, honey-sweet: she is a remedy for the disordered; and moreover a crusher of the mosquito.

Translation

ఈ వీరుద్ తేనె నుండి పుట్టింది; తేనెను చిందించేది; తేనెతో సమృద్ధిగా ఉన్నది; తేనెలా మధురమైనది. ఇది వికృత/అవ్యవస్థిత స్థితికి భేషజం; అంతేకాదు దోమను నలిపివేసేదీ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इयम्: this (female/this one)
• इयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) स्त्रीलिङ्ग-रूप

• वीरुत्: the herb/creeper (medicinal plant)
• वीरुत्: Kartā
• Type: Noun
• Root: वीरुत् (प्रातिपदिक; ‘लता/औषधि/वनस्पति’)

• मधुजाता: honey-born / born of sweetness
• मधुजाता: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधु + जात (√जन् ‘जन्म’ से क्त-प्रत्यय; समास-प्रातिपदिक)

• मधुचुत्: honey-dripping / exuding sweetness
• मधुचुत्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधु + चुत् (√च्युत्/√चु ‘स्रवणे/च्यवने’; ‘स्रवती’ इति अर्थे बहुव्रीहि/उपपद-प्रातिपदिक)

• मधुला: sweet, honeyed
• मधुला: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधु + -ल (तद्धित; ‘मधुर/मधुमती’)

• मधूः: sweetness/honey (as her nature)
• मधूः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• सा: she/that (herb)
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) स्त्रीलिङ्ग-रूप

• विहृतस्य: of the disturbed/afflicted (one/condition)
• विहृतस्य: Adhikaraṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वि + हृत (√हृ ‘हरणे’ से क्त; ‘अपहृत/विक्षिप्त’), क्तान्त-प्रातिपदिक

• भेषजि: in/for the remedy; as medicine
• भेषजि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक; ‘औषध/चिकित्सा’)

• अथो: and also; moreover
• अथो: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ + उ (निपात-समुच्चय)

• मशकजम्भनी: mosquito-crusher; destroyer of gnats
• मशकजम्भनी: Kartā
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: मशक + जम्भनी (√जम्भ् ‘दन्तैः ग्रसने/चर्वणे’ से णी-प्रत्यय; समास-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Bhṛgu (sectional attribution)

Devata: Vīrúd (healing herb) / Maśaka-jambhanī (mosquito-destroying power)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta