Atharva Veda 7.12.4: Kanda 7, Anuvaka 2, Sukta 12, Mantra 4

Sukta 12

Sanskrit (Devanagari)

यद् वो॒ मनः॒ परा॑गतं॒ यद् ब॒द्धमि॒ह वे॒ह वा॑ । तद् व॒ आ व॑र्तयामसि॒ मयि॑ वो रमतां॒ मनः॑

Recitation with translationAtharva Veda 7.12.4

IAST Transliteration

yád vo mánaḥ párāgatam yád baddhám ihá véha vā́ | tád va ā́ vartayāmasi máyi vo ramatāṃ mánaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

What mind of yours hath wandered far, what mind is bound—whether here or yonder—this same we turn back hither. In me let your mind take pleasure; in me let it rest.

Translation

మీ మనస్సు ఏది దూరంగా తిరిగిపోయిందో, ఏది బంధింపబడిందో—ఇక్కడైనా అక్కడైనా—ఆ మనస్సునే మేము మళ్లీ ఇక్కడికి తిప్పి తెస్తాము. నాలో మీ మనస్సు రమించుగాక; నాలోనే మీ మనస్సు స్థిరపడుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: whatever / that which
• यत्: कर्म (यद्…तद्-सम्बन्धे ‘तद्’ इत्यस्य विशेषणरूपेण)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you; your
• वः: सम्बन्ध (possessor: ‘your’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मनः: mind
• मनः: कर्म (आ-वर्तयामसि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• परागतम्: gone away; departed
• परागतम्: — (विशेषण)
• Type: Participle (past passive)
• Root: परा-गम् (धातु √गम्) → परागत (कृदन्त)

• यत्: whatever / that which
• यत्: कर्म (यद्…तद्-सम्बन्धे)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बद्धम्: bound; tied
• बद्धम्: — (विशेषण)
• Type: Participle (past passive)
• Root: बन्ध् (धातु √बन्ध्) → बद्ध (कृदन्त)

• इह: here
• इह: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: वा (अव्यय)

• इह: here
• इह: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: वा (अव्यय)

• तत्: that
• तत्: कर्म (आ-वर्तयामसि इत्यस्य)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: to you; for you
• वः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: back; towards (as preverb)
• आ: —
• Type: Preverb / Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वर्तयामसि: we cause to return; we bring back
• वर्तयामसि: क्रिया (कर्तृ: वयं)
• Type: Verb
• Root: वृत्/वर्त् (धातु √वृत्/√वर्त्) → वर्तय (णिजन्त)

• मयि: in me
• मयि: अधिकरण (आश्रय/स्थान)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you; your
• वः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रमताम्: let it delight / let it rest
• रमताम्: क्रिया (कर्तृ: मनः)
• Type: Verb
• Root: रम् (धातु √रम्)

• मनः: mind
• मनः: कर्तृ (रमताम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (unspecified in excerpt).

Devata: Manas (mind) as the operative field; implicitly the collective audience.

Chandas: Anuṣṭubh.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: shringara