Atharva Veda 6.83.2: Kanda 6, Anuvaka 9, Sukta 83, Mantra 2

Sukta 83

Sanskrit (Devanagari)

एन्येका॒ श्येन्येका॑ कृ॒ष्णैका॒ रोहि॑णी॒ द्वे। सर्वा॑सामग्रभं॒ नामावी॑रघ्नी॒रपे॑तन

Sanskrit recitationAtharva Veda 6.83.2

IAST Transliteration

énī́ ekā́ śyenī́ ekā́ kṛṣṇā́ ekā́ róhiṇī́ dvé | sárvāsām ágrabhaṃ nā́mā́vīraghnīr ápa itan ||

English Translation (Griffith/Whitney)

One is Eṇī, one is Śyenī, one is Kṛṣṇā, and two are Rohiṇī: the name of them all have I grasped—harmless to heroes—away, depart!

Translation

ఒకటి ‘ఏణీ’, ఒకటి ‘శ్యేనీ’, ఒకటి ‘కృష్ణా’, ఇంకా రెండు ‘రోహిణీ’. వాటి అన్నిటి పేర్లను నేను పట్టుకున్నాను—వీరులకు హాని చేయనివి—దూరంగా పోండి, నిష్క్రమించండి!

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एनी: a kind of (female) bird/creature named ‘Enī’
• एनी: कर्तृ (सम्बन्धः—वर्णन/उद्देश्यम्)
• Type: Noun
• Root: एनी (प्रातिपदिक) < √अन्/अय्? (निश्चित धातु-व्युत्पत्ति अप्रासंगिक; रूढि-शब्द)

• एका: one
• एका: विशेषण (एनी-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: एक (सर्वनाम/संख्यावाचक-प्रातिपदिक)

• श्येनी: a female hawk/falcon
• श्येनी: कर्तृ (सम्बन्धः—वर्णन/उद्देश्यम्)
• Type: Noun
• Root: श्येनी (प्रातिपदिक; श्येन-सम्बद्ध)

• एका: one
• एका: विशेषण (श्येनी-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: एक

• कृष्णा: the black (one)
• कृष्णा: कर्तृ (सम्बन्धः—वर्णन/उद्देश्यम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)

• एका: one
• एका: विशेषण (कृष्णा-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: एक

• रोहिणी: Rohiṇī; the reddish one (name/epithet)
• रोहिणी: कर्तृ (सम्बन्धः—वर्णन/उद्देश्यम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: रोहिणी (प्रातिपदिक; √रुह् ‘to grow/rise’ से व्युत्पन्न)

• द्वे: two
• द्वे: विशेषण/संख्या-निर्देश (अन्तर्निहित-स्त्रीपदस्य)
• Type: Numeral
• Root: द्वि (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)

• सर्वासाम्: of all (of them)
• सर्वासाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of all (of them)’)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्रभम्: I seized/took
• अग्रभम्: क्रिया (कर्तृ—अहम्)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (ग्रहणे)

• नाम: the name
• नाम: कर्म
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• अवीरघ्नीः: not slaying heroes; harmless (to men/offspring)
• अवीरघ्नीः: सम्बोधन/विशेषण (यासां नाम गृहीतम्)
• Type: Adjective (vocative/nom. pl. fem.)
• Root: अ-वीर-घ्नी (प्रातिपदिक; ‘वीर’ + √हन्/घ्नि ‘to slay’)

• अप: away, off
• अप: क्रियाविशेषण (दूरार्थकः)
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• एत: go away; depart
• एत: क्रिया (आज्ञा/विधि)
• Type: Verb
• Root: √इ (गत्यर्थे) + उपसर्ग ‘अप’ (अप-इ → अपेत)

Attribution

Rishi: Atharvanic healer tradition

Devata: Affliction-personifications (Eṇī, Śyenī, Kṛṣṇā, Rohiṇī) as targets; protective speech-act

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta