Atharva Veda 4.30.3: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 30, Mantra 3

Sukta 30

Sanskrit (Devanagari)

अ॒हमे॒व स्व॒यमि॒दं व॑दामि॒ जुष्टं॑ दे॒वाना॑मुत मानु॑षाणाम्। यं का॒मये॒ तन्त॑मु॒ग्रं कृ॑णोमि॒ तं ब्र॒ह्माणं॒ तमृषिं॒ तं सु॑मे॒धाम्

IAST Transliteration

ahám eva svayám idáṃ vadāmi júṣṭaṃ devā́nām utá mā́nuṣāṇām | yáṃ kāmáye tántam ugráṃ kṛṇomi táṃ bráhmāṇaṃ tám ṛ́ṣiṃ táṃ sumedhā́m ||

English Translation (Griffith/Whitney)

I, even I, of mine own self, speak this utterance, welcome to the Gods and likewise to men. Whom I desire—him, him I make a dread one: him a Brahman, him a Rishi, him of excellent understanding.

Translation

నేను—అవును, నేనే—స్వయంగా ఈ వాక్యాన్ని పలుకుతున్నాను; ఇది దేవులకు కూడా, మనుష్యులకు కూడా ప్రీతికరం. నేను ఎవరిని కోరుకుంటానో, అతనినే ఉగ్రుడిగా చేస్తాను; అతనినే బ్రాహ్మణుడిగా, అతనినే ఋషిగా, అతనినే సుమేధా (ఉత్తమ బుద్ధి గలవాడు)గా చేస్తాను.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एव: indeed/only
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• स्वयम्: by oneself
• स्वयम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वदामि: I speak/say
• वदामि: —
• Type: Verb
• Root: √वद् (वदति)

• जुष्टम्: pleasing/approved
• जुष्टम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: √जुष् (सेवने) → जुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• उत: and/also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• मानुषाणाम्: of humans
• मानुषाणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कामये: I desire
• कामये: —
• Type: Verb
• Root: √कम् (कान्तौ/इच्छायाम्) → कामयते

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तम्: that (same) one
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उग्रम्: mighty/fierce
• उग्रम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• कृणोमि: I make
• कृणोमि: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे) [वैदिक-प्रयोगः कृणोति]

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्माणम्: a brahman/priestly power (a Brahman)
• ब्रह्माणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) → ब्रह्माण (अक्-प्रत्ययान्त रूप)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋषिम्: a seer
• ऋषिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुमेधाम्: one of good intelligence
• सुमेधाम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुमेधा (प्रातिपदिक; सु- + मेधा)

Attribution

Rishi: Traditionally associated with Vāc/Brahmanic ‘aham’ persona (Anukramaṇī attribution varies in secondary tradition)

Devata: Vāc / Brahman (self-referential sacral speech)

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (Atharvanic mixed; to be confirmed against pada-count in critical edition)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta