Atharva Veda 2.36.3: Kanda 2, Anuvaka 4, Sukta 36, Mantra 3

Sukta 36

Sanskrit (Devanagari)

इ॒यम॑ग्ने॒ नारी॒ पतिं॑ विदेष्ट॒ सोमो॒ हि राजा॑ सु॒भगां॑ कृ॒णोति॑ । सुवा॑ना पु॒त्रान् महि॑षी भवाति ग॒त्वा पतिं॑ सु॒भगा॒ वि रा॑जतु

Recitation with translationAtharva Veda 2.36.3

IAST Transliteration

iyám agne nā́rī patíṃ videṣṭa sómo hí rā́jā subhágāṃ kṛṇóti | suvā́nā putrā́n mahíṣī bhavāti gatvā́ patíṃ subhágā ví rājatu

English Translation (Griffith/Whitney)

This woman, O Agni, shall win a husband: for Soma, the King, doth make her fortunate. Bearing sons she becometh a chief wife; having gone unto her husband, fortunate, let her shine forth in sovereignty.

Translation

ఓ అగ్నీ, ఈ నారీ పతిని పొందుగాక; ఎందుకంటే రాజైన సోముడు ఆమెను సౌభాగ్యవతిగా చేస్తాడు. కుమారులను ప్రసవించి ఆమె మహిషి (ప్రధాన భార్య) కావుగాక; పతియొద్దకు వెళ్లి, సౌభాగ్యవతిగా, అధికార వైభవంలో ప్రకాశించి విరాజిల్లుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इयम्: this (woman)
• इयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन; कारकातीत) संबोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• नारी: woman
• नारी: Kartā (इयम् का विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• विदेष्ट: may (she) find/obtain
• विदेष्ट: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विन्दति/वेद; ‘प्राप्तौ/ज्ञाने’) + desiderative/benedictive usage

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• हि: indeed/for
• हि: (सम्बन्धसूचक/हेतु-बल)
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• राजा: king
• राजा: Kartā (सोमः का समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सुभगाम्: fortunate (woman)
• सुभगाम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुभगा (प्रातिपदिक)

• कृणोति: makes
• कृणोति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• सुवाना: bearing/giving birth
• सुवाना: Kartā (भवाति/राजतु के साथ)
• Type: Participle
• Root: √सू (प्रसवे) → सुवाना (शतृ/वर्तमान-कृदन्त, आत्मनेपद-भाव)

• पुत्रान्: sons/children
• पुत्रान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• महिषी: queen/chief wife
• महिषी: Kartā/समनाधिकरण (स्त्री का पद)
• Type: Noun
• Root: महिषी (प्रातिपदिक)

• भवाति: becomes
• भवाति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: (पूर्वकाल-क्रिया; क्रियाविशेषण)
• Type: Gerund
• Root: √गम् (गतौ) → गत्वा

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• सुभगा: fortunate
• सुभगा: Kartā/समनाधिकरण (स्त्री का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुभगा (प्रातिपदिक)

• वि: forth, widely
• वि: (क्रियाविशेषण; √राज् के साथ)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि

• राजतु: let (her) shine/reign
• राजतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √राज् (दीप्तौ/शोभायाम्)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (nuptial/benedictory seer attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as an Atharvanic household benediction).

Devata: Agni and Soma (as conjoint auspicious agents for marriage and fertility).

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of benedictory stanzas; exact metrical resolution may vary by pada-scansion).

Mantra Rasa

Primary: shringara

Secondary: shanta