Atharva Veda 18.3.35: Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 35

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

ऊ॒र्ध्वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

Sanskrit recitationAtharva Veda 18.3.35

IAST Transliteration

ūrdhvā́yāṁ tvā diśí purā́ saṁvṛtáḥ svadhā́yā́m ā́ dadhāmi bāhucyútā pṛthivī́ dyā́m-iva úpari | lokakṛ́taḥ pathikṛ́to yajāmahe yé devā́nāṁ hutabhā́gā ihá sthá

English Translation (Griffith/Whitney)

In the upward quarter, as erst was done, enclosed in Svadhā, I set thee—released from mortal arms—upon the Earth, as though aloft like Heaven. We worship the World-fashioners, the Path-fashioners, who have their portion in the gods’ oblations: be ye here present.

Translation

ఊర్ధ్వ దిశలో—మునుపటిలాగే—స్వధా (svadhā) లో ఆవరించబడి, నేను నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను; మానవ బాహువుల నుండి విడిపడి, భూమిపై—ఆకాశంలా పైకి ఉన్నట్లు—నేను నిన్ను ఉంచుతున్నాను. లోకకర్తలు, పథకర్తలు అయిన దేవులను మేము యజిస్తున్నాము; దేవుల ఆహుతుల్లో భాగం కలవారు వారు—ఇక్కడే సన్నిధి చేయుదురు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्ध्वायाम्: in the upper (direction)
• ऊर्ध्वायाम्: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिशि: in the direction
• दिशि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• पुरा: formerly, before
• पुरा: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)

• संवृतः: enclosed, covered
• संवृतः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-√वृ (वृञ् वरणे) / संवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• स्वधायाम्: in/with svadhā (ancestral oblation-power)
• स्वधायाम्: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• आ: unto, toward
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• दधामि: I place, I set
• दधामि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे)

• बाहुच्युताः: fallen from the arms (i.e., slipping away)
• बाहुच्युताः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: बाहु-च्युत (समास; च्युत < √च्यु (च्यवने))

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• द्याम्: the heaven, sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• उपरि: above
• उपरि: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)

• लोककृतः: world-makers, creators of the world
• लोककृतः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: लोक-कृत् (समास; कृत् < √कृ (करणे))

• पथिकृतः: path-makers, makers of the path
• पथिकृतः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: पथि-कृत् (समास; कृत् < √कृ (करणे))

• यजामहे: we worship, we sacrifice
• यजामहे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• हुतभागाः: having a share in the oblation; oblation-partakers
• हुतभागाः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: हुत-भाग (समास; हुत < √हु (जुहोत्यादि, होमने); भाग < भाग (प्रातिपदिक))

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• स्थ: you (pl.) stand/are present
• स्थ: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)

Attribution

Rishi: Antyeṣṭi/Pitṛmedha Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)

Devata: Pitṛ-associated ‘world- and path-makers’

Chandas: Mixed; cadence comparable to the adjacent verse (edition-dependent)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta