Atharva Veda 18.2.32 — Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 32

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

य॒मः परोऽव॑रो॒ विव॑स्वा॒न् ततः॒ परं॒ नाति॑ पश्यामि॒ किं च॒न। य॒मे अ॑ध्व॒रो अधि॑ मे॒ निवि॑ष्टो॒ भुवो॒ विव॑स्वान॒न्वात॑तान

IAST Transliteration

yamáḥ páro ’váro vívasvān tátaḥ paráṃ nā́ti paśyāmi kíṃ caná | yamé adhvaró ádhi me níviṣṭo bhúvo vívasvān ánvātatan ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Yama is the farther, the nearer; Vivasvant—beyond that I see not anything at all. In Yama is the rite for me established; Vivasvant hath stretched it along through the worlds.

Translation

యముడు దూరమూ, సమీపమూ; వివస్వాన్—దాని పైన నాకు ఏదీ కనబడదు. యమునిలో నా కొరకు యజ్ఞ-విధి స్థాపితమైంది; వివస్వాన్ దానిని లోకములంతటా విస్తరింపజేశాడు.

Word by Word

• यमः: Yama (the god of death)
• यमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) / यम- (देवता)

• परः: higher, further
• परः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• अवरः: lower, nearer
• अवरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अवर (प्रातिपदिक)

• विवस्वान्: Vivasvān (the Sun)
• विवस्वान्: Kartā
• Type: Noun
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक; सूर्य)

• ततः: from there; thence
• ततः: Apādāna
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)

• परम्: further, beyond
• परम्: Karma
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अति: beyond, past
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: —
• Type: Verb
• Root: √पश् (दृश्)

• किम्: anything; what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चन: at all (emphatic particle)
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन

• यमे: in/with Yama; in Yama (realm)
• यमे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• अध्वरः: sacrifice; ritual
• अध्वरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• अधि: upon; over; in
• अधि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अधि

• मे: my; for me
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• निविष्टः: entered; established; set
• निविष्टः: Kartā
• Type: Participle
• Root: नि-√विश् (प्रवेशने) / ‘निविष्ट’ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• भुवः: of the world/being; of existence
• भुवः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: भुवस् (प्रातिपदिक)

• विवस्वान्: Vivasvān (the Sun)
• विवस्वान्: Kartā
• Type: Noun
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक; सूर्य)

• अनु: after; along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• आततान: stretched out; extended; spread
• आततान: Kartā
• Type: Participle
• Root: आ-√तन् (विस्तारे) / ‘आततान’ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: AV 18.2 Pitṛ-cycle tradition (variable).

Devata: Yama; Vivasvant (secondary)

Chandas: Triṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta