Sukta 18
Rishi: Traditionally associated with Vrātya-speculation in AV 15 (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī tradition).
Devata: Vrātya (personified liminal sacral power).
Chandas: Mixed/irregular (AV 15 often exhibits non-RV metrical behavior; this line is formulaic rather than strictly metrical).
AV 15.18 వ్రాత్యుని గురించి తాత్త్వికంగా విచారించే సూక్తం. ఇందులో సరిహద్దులపై నిలిచే వ్రాత్యుని విశ్వ నిర్మాణాలతో అనుసంధానించి చూపుతుంది—సూర్యచంద్రులు అతని కళ్లుగా, పగలు-రాత్రి అతని నాసారంధ్రాలుగా, సంవత్సరం అతని శిరస్సుగా. ఇలా అతని ద్వంద్వ స్వభావమున్న శక్తి అర్థమయ్యేలా, నియంత్రించదగినదిగా, రక్షకశక్తిగా మారుతుంది. వ్రాత్యుని కాలం-కాంతి యొక్క క్రమబద్ధ చక్రాలతో ఏకీకరించడం ద్వారా, సామాజిక-ఆచార పరంగా ‘బయట’ ఉన్నదాన్ని రాజాధికారానికి, స్థిరత్వానికి మూలంగా మార్చుతుంది. ముగింపు సూత్రం పగలు/రాత్రి అనే కాల-దిశా మార్పిడితో వ్రాత్యుని శక్తిని నిర్వహించి, శత్రుత్వం కాక గౌరవాన్ని స్థాపిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
अध्यात्म-प्रकरणम्। तस्य॒ व्रात्य॑स्य
అధ్యాత్మ-ప్రకరణము. ఆ వ్రాత్యుని యొక్క—
Mantra 2
यद॑स्य॒ दक्षि॑ण॒मक्ष्य॒सौ स आ॑दि॒त्यो यद॑स्य स॒व्यमक्ष्य॒सौ स च॒न्द्रमाः॑
అతని కుడి కన్ను—అక్కడ ఉన్నదే ఆదిత్యుడు; అతని ఎడమ కన్ను—అక్కడ ఉన్నదే చంద్రుడు.
Mantra 3
योऽस्य॒ दक्षि॑णः॒ कर्णो॒ऽयं सो अ॒ग्निर्योऽस्य स॒व्यः कर्णो॒ऽयं स पव॑मानः
అతని కుడి చెవి—ఇదే అగ్ని; అతని ఎడమ చెవి—ఇదే పవమానుడు.
Mantra 4
अ॒हो॒रा॒त्रे नासि॑के॒ दिति॒श्चादि॑तिश्च शीर्षकपा॒ले सं॑वत्स॒रः शिरः॑
అహోరాత్రాలే నాసికా రంధ్రాలు; దితి మరియు అదితి (అక్కడే) ఉన్నాయి; శిరస్సు కపాలంలో సంవత్సరమే శిరస్సు (మస్తకం)గా ఉంది.
Mantra 5
अह्ना॑ प्र॒त्यङ् व्रात्यो॒ रात्र्या॒ प्राङ् नमो॒ व्रात्या॑य
పగలు వ్రాత్యుడు ప్రత్యఙ్ (వెనుకకు ముఖముగా) ఉంటాడు; రాత్రి ప్రాఙ్ (ముందుకు ముఖముగా) ఉంటాడు. వ్రాత్యునికి నమస్కారం.
Frequently Asked Questions
Here the Vrātya is a personified liminal force—socially “outside” yet ritually powerful—recast as a cosmic person whose body is made of sun, moon, day-night, and the year.
The identifications (bandhus) stabilize and ‘domesticate’ dangerous power: by naming the Vrātya as structured time and light, the hymn turns unpredictability into protective order.
It functions mainly through recitation and reverence—especially at thresholds or liminal times (dusk/dawn)—ending with homage (“namo vrātyāya”) to avert hostility and gain protection.
Ask anything about Sukta 18 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.