Atharva Veda 12.2.12: Kanda 12, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 12

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

दे॒वो अ॒ग्निः संक॑सुको दि॒वस्पृ॒ष्ठान्यारु॑हत्। मु॒च्यमा॑नो॒ निरेण॒सोऽमो॑ग॒स्मां अश॑स्त्याः

Sanskrit recitationAtharva Veda 12.2.12

IAST Transliteration

devó agníḥ saṅkásuko divás pṛṣṭhā́ny ā́ruhat | mucyámāno nír énaso ’mógo ’smā́n aśástyāḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Agni the God, saṅkasuka, hath mounted the heavenly ridges; being loosed forth from guilt, unfailing, he delivereth us from evil blame.

Translation

దేవుడైన అగ్ని—సంకసుక—దివ్య శిఖరాలను అధిరోహించాడు. అపరాధ బంధనాల నుండి విముక్తుడై, అచ్యుతుడై, అతడు మమ్మల్ని దుష్ట నింద నుండి విడిపిస్తాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ (देवः अग्निः = समनाधिकरण-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• संकसुकः: having/like a ‘saṅkasuka’ (epithet; shining/bright—contextual)
• संकसुकः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: संकसुक (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास, ‘संकसुकेन युक्तः/सदृशः’ इत्यर्थः)

• दिवः: of heaven
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘heaven’)

• पृष्ठानि: backs/surfaces (upper regions)
• पृष्ठानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)

• आरुहत्: climbed/ascended
• आरुहत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुह् (रुहँ आरोहणे)

• मुच्यमानः: being released / getting freed
• मुच्यमानः: कर्तृ-विशेषण (कर्मणि-प्रयोगार्थः: ‘being released’)
• Type: Verb (Participle)
• Root: √मुच् (मुचँ मोक्षणे)

• निः: out, forth
• निः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: निः (उपसर्ग/अव्यय)

• एनसः: from sin/evil
• एनसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: एनस् (प्रातिपदिक)

• अमोगः: unfailing, not in vain
• अमोगः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अमोग (प्रातिपदिक; a- + मोग ‘vain/fruitless’)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अशस्त्याः: from reproach/curse (ill-fame)
• अशस्त्याः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अशस्ति (प्रातिपदिक; a- + शस्ति ‘praise/commendation’, hence ‘blame, ill-fame/curse’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent).

Devata: Agni (as divine purifier and rescuer).

Chandas: Jagatī/triṣṭubh-short (uncertain; depends on recension and scansion).

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta