HomeUpanishadsNirvanaVerse 58
Previous Verse
Next Verse

Nirvana Upanishad — Verse 58

नियमः स्वात्मेन्द्रियनिग्रहः। भयमोहशोकक्रोधत्यागस्त्यागः। अनियामकत्वनिर्मलशक्तिः। स्वप्रकाशब्रह्मतत्त्वे शिवशक्तिसम्पुटितप्रपञ्चच्छेदनम्। तथा पात्राक्षाक्षिकमण्डलुः। भवाभावदहनम्। बिभ्रत्याकाशाधारम्। शिवं तुरीयं यज्ञोपवीतम्। तन्मया शिखा। चिन्मयं चोत्सृष्टिदण्डम्। सन्तताक्षिकमण्डलुम्। कर्मनिर्मूलनं कन्था। मायाममताहङ्कारदहनम्। श्मशाने अनाहताङ्गी। निस्त्रैगुण्यस्वरूपानुसन्धानं समयम्। भ्रान्तिहरणम्। कामादिवृत्तिदहनम्। काठिन्यदृढकौपीनम्। चीराजिनवासः। अनाहतमन्त्रः। अक्रिययैव जुष्टम्। स्वेच्छाचारस्वस्वभावो मोक्षः परं ब्रह्म। प्लववदाचरणम्। ब्रह्मचर्यशान्तिसंग्रहणम्। ब्रह्मचर्याश्रमेऽधीत्य सर्वसंविन्न्यासं संन्यासम्। अन्ते ब्रह्माखण्डाकारम्। नित्यं सर्वसन्देहनाशनम्॥

नियमः । स्वात्म-इन्द्रिय-निग्रहः । भय-मोह-शोक-क्रोध-त्यागः । त्यागः । अनियामकत्व-निर्मल-शक्तिः । स्व-प्रकाश-ब्रह्म-तत्त्वे । शिव-शक्ति-सम्पुटित-प्रपञ्च-च्छेदनम् । तथा । पात्र-अक्ष-अक्षि-क-मण्डलुः । भव-अभाव-दहनम् । बिभ्रति । आकाश-आधारम् । शिवम् । तुरीयम् । यज्ञोपवीतम् । तत्-मया । शिखा । चिन्मयम् । च । उत्सृष्ट-दण्डम् । सन्तत-अक्षि-क-मण्डलुम् । कर्म-निर्मूलनम् । कन्था । माया-अममता-अहङ्कार-दहनम् । श्मशाने । अनाहत-अङ्गी । निः-त्रैगुण्य-स्वरूप-अनुसन्धानम् । समयम् । भ्रान्ति-हरणम् । काम-आदि-वृत्ति-दहनम् । काठिन्य-दृढ-कौपीनम् । चीर-अजिन-वासः । अनाहत-मन्त्रः । अक्रियया एव । जुष्टम् । स्वेच्छा-आचार-स्व-स्वभावः । मोक्षः । परम् । ब्रह्म । प्लववत् । आचरणम् । ब्रह्मचर्य-शान्ति-संग्रहणम् । ब्रह्मचर्य-आश्रमे । अधीत्य । सर्व-संवित्-न्यासम् । संन्यासम् । अन्ते । ब्रह्म-अखण्ड-आकारम् । नित्यम् । सर्व-सन्देह-नाशनम् ॥

niyamaḥ svātmendriyanigrahaḥ | bhayamohśokakrodhatyāgas tyāgaḥ | aniyāmakatvanirmalaśaktiḥ | svaprakāśabrahmatattve śivaśaktisampuṭitaprapañcacchedanam | tathā pātrākṣākṣikamaṇḍaluḥ | bhavābhāvadahanam | bibhraty ākāśādhāram | śivaṃ turīyaṃ yajñopavītam | tanmayā śikhā | cinmayaṃ cotsṛṣṭidaṇḍam | santatākṣikamaṇḍalum | karmanirmūlanaṃ kanthā | māyāmamatāhaṅkāradahanam | śmaśāne anāhatāṅgī | nistraiguṇyasvarūpānusandhānaṃ samayam | bhrāntiharaṇam | kāmādivṛttidahanam | kāṭhinyadṛḍhakaupīnam | cīrājinavāsaḥ | anāhatamantraḥ | akriyayāiva juṣṭam | svecchācārasvasvabhāvo mokṣaḥ paraṃ brahma | plavavad ācaraṇam | brahmacaryaśāntisaṃgrahaṇam | brahmacaryāśrame 'dhītya sarvasaṃvinnāsaṃ saṃnyāsam | ante brahmākhaṇḍākāram | nityaṃ sarvasandehanāśanam ||

‘நியமம்’ என்பது தன் ஆத்மாவையும் இந்திரியங்களையும் அடக்குதல். ‘த்யாகம்’ என்பது பயம், மோகம், சோகம், கோபம் ஆகியவற்றைத் துறத்தல். (உண்மை) சக்தி என்பது எதற்கும் ஆளப்படாத நிலையின் நிர்மல வல்லமை. சுயப்ரகாசமான பிரம்மத் தத்துவத்தில், சிவ-சக்தியால் சூழப்பட்ட ப்ரபஞ்சத்தை வெட்டித் துண்டித்தல். பாத்திரம், தண்டம், கமண்டலம்—இவை அனைத்தும் சாட்சி-சைதன்யத்தின் பார்வைமண்டலமே. பவம்-அபவம் எரித்தல்; ஆகாச ஆதாரத்தைத் தாங்குதல். சிவஸ்வரூப துரீயமே யஜ்ஞோபவீதம்; அதுவே சிகை. சைதன்யமே துறந்த தண்டம்; இடையறாத சாட்சித்துவமே கமண்டலம். கர்ம வேரறுத்தலே கந்தை; மாயை, மமதை, அகங்காரம் எரித்தல். சுடுகாட்டில் அனாஹத அங்கம்—இருமைத் தொடுதலற்றது. ‘சமயம்’ என்பது முக்குணாதீத ஸ்வரூப விசாரணை; மயக்கம் நீக்கம், காமாதி வ்ருத்திகள் எரித்தல். கடினமும் உறுதியும் கௌபீனம்; சீர்-அஜின வாசம் எளிமை. அனாஹதமே மந்திரம்; அக்ரியையாலேயே போஷிக்கப்படும். சுயஇச்சைச் செயல்நடை எனும் ஸ்வபாவமே மோட்சம்—பரப்ரம்மம்; துடுப்புப் படகுபோல் நடை. பிரம்மசர்யத்தின் சாந்தி சேகரித்தல். பிரம்மசர்ய ஆச்ரமத்தில் கற்று, எல்லா ‘சம்வித்’ பற்றுகளையும் ந்யாசம் செய்வதே ஸந்ந்யாசம். இறுதியில் அகண்ட பிரம்மாகார நிலை—என்றும் எல்லாச் சந்தேக நாசம்.

‘Restraint’ is the control of one’s own self and senses. Renunciation is the abandonment of fear, delusion, grief, and anger. (True) power is the stainless capacity of being unruled (by anything). In the self-luminous reality of Brahman, cutting off the phenomenal world—enclosed within Śiva and Śakti. And (the ascetic’s) bowl, staff, and water-pot are (only) the sphere of the witnessing eye. Burning up becoming and non-becoming; bearing the support of space. The auspicious Fourth (turīya) is the sacred thread; that (Brahman) itself is the tuft (śikhā). Consciousness itself is the staff that has been cast away. The ever-present ‘water-pot’ is the continuous witnessing. The cloak is the uprooting of karma. Burning up māyā, non-possessiveness, and egoity. In the cremation-ground, having an ‘unstruck’ body (i.e., untouched by duality). The rule (samaya) is inquiry into the nature beyond the three guṇas. Removal of error; burning the mental modifications beginning with desire. The loincloth is hardness and firmness (steadfastness). Dwelling in rags and skin (i.e., simplicity). The mantra is the unstruck (anāhata). Cherished by non-action alone. Liberation—one’s own nature as spontaneous conduct—is the supreme Brahman. Practice as if on a raft. Gathering the peace of brahmacarya. Having studied in the brahmacarya-āśrama, (one takes) saṃnyāsa as the renunciation of all consciousness-of-(objects). In the end, (abiding as) Brahman of unbroken form; ever the destruction of all doubts.

Saṃnyāsa as inner renunciation; turīya/Brahman as the true ‘sacred thread’; destruction of māyā and ahaṅkāra; akriyā (non-doership)Mahavakya: Supports ‘ahaṃ brahmāsmi’ and ‘tat tvam asi’ by identifying the renunciate’s essence with self-luminous Brahman and turīya; not a direct mahāvākya citation.AtharvaChandas: Prose (gadyātmaka, aphoristic/nominal style)