Prakarana 24

Verse 470 (चौपाई)

उठि कर जोरि रजायसु मागा। मनहुँ बीर रस सोवत जागा।। बाँधि जटा सिर कसि कटि भाथा। साजि सरासनु सायकु हाथा।। आजु राम सेवक जसु लेऊँ। भरतहि समर सिखावन देऊँ।। राम निरादर कर फलु पाई। सोवहुँ समर सेज दोउ भाई।। आइ बना भल सकल समाजू। प्रगट करउँ रिस पाछिल आजू।। जिमि करि निकर दलइ मृगराजू। लेइ लपेटि लवा जिमि बाजू।। तैसेहिं भरतहि सेन समेता। सानुज निदरि निपातउँ खेता।। जौं सहाय कर संकरु आई। तौ मारउँ रन राम दोहाई।।

அவன் எழுந்து கைகளைக் கூப்பி வேண்டினான், போரின் உணர்வால் தூக்கத்திலிருந்து எழுந்த வீரனைப் போல. அவன் தன் சடை முடியைக் கட்டி, இடையை இறுக்கிக் கட்டி, கையில் அம்புகளுடன் வில்லைத் தயார் செய்தான். "இன்று இராமரின் பணியாளனாகப் புகழ் பெறுவேன், பரதனுக்குப் போரில் பாடம் கற்பேன். இராமர் மதியாமையின் பயனை அடைந்துள்ளார்; இப்போது இரு சகோதரர்களும் போரின் படுக்கையில் படுப்பார்கள். காட்டிற்கு வாருங்கள், நல்ல கூட்டம்; இன்று நான் என் பழைய கோபத்தை வெளிப்படுத்துவேன். சிங்கம் யானைக் கூட்டத்தைக் கிழிப்பது போல, பருந்து பாய்ந்து இரையைப் பிடிப்பது போல, அதேபோல் நான் பரதனை அவன் படைகளுடன் வீழ்த்தி, அவனை அவன் சகோதரர்களுடன் போர்க்களத்தில் கொல்வேன், அச்சமற்று. சிவனே உதவிக்கு வந்தாலும், இராமரின் பெயரைச் சொல்லி அவனைப் போரில் கொல்வேன்."

Verse 471 (दोहा/सोरठा)

अति सरोष माखे लखनु लखि सुनि सपथ प्रवान। सभय लोक सब लोकपति चाहत भभरि भगान।।230।।

மிகுந்த கோபத்துடன், இலக்குவன் தன் சத்தியத்தை உச்சரித்தான்; அதைக் கேட்டுப் பார்த்து, அனைவரும் நம்பினர். உலகம் முழுவதும் பயத்தால் நிறைந்தது, உலகத்தின் அனைத்துத் தலைவர்களும் பயத்துடன் ஓட விரும்பினர்.

Verse 472 (चौपाई)

जगु भय मगन गगन भइ बानी। लखन बाहुबलु बिपुल बखानी।। तात प्रताप प्रभाउ तुम्हारा। को कहि सकइ को जाननिहारा।। अनुचित उचित काजु किछु होऊ। समुझि करिअ भल कह सबु कोऊ।। सहसा करि पाछैं पछिताहीं। कहहिं बेद बुध ते बुध नाहीं।। सुनि सुर बचन लखन सकुचाने। राम सीयँ सादर सनमाने।। कही तात तुम्ह नीति सुहाई। सब तें कठिन राजमदु भाई।। जो अचवँत नृप मातहिं तेई। नाहिन साधुसभा जेहिं सेई।। सुनहु लखन भल भरत सरीसा। बिधि प्रपंच महँ सुना न दीसा।।

உலகம் பயத்தில் மூழ்கியது, வானம் கூச்சலிட்டது; இலக்குவனின் வலிமையான கை எங்கும் போற்றப்பட்டது. "தந்தையே, உங்கள் வலிமையும் செல்வாக்கும், யாரால் விவரிக்க முடியும், யார் அறிந்தவர்? ஒரு செயல் முறையானதா இல்லையா என்பதைப் பொருட்படுத்தாமல், அதைச் செய்யட்டும்; ஒவ்வொருவரும் சிந்தித்த பின் நல்லது என்று நினைப்பதைச் சொல்கிறார்கள். அவசரமாகச் செயல்படுபவர்கள் பின்னர் வருந்துவார்கள்; வேதங்கள் அப்படிச் சொல்கின்றன, ஞானிகள் இதை விடப் பெரிய ஞானம் இல்லை என்று அறிவார்கள். தேவர்களின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு, இலக்குவன் வெட்கப்பட்டான், இராமரும் சீதையும் அவனை மரியாதையுடன் கௌரவித்தனர். அவர் சொன்னார், "தந்தையே, நீங்கள் பொருத்தமான ஞானத்தைப் பேசினீர்கள்; அரச பெருமை, சகோதரா, மிகக் கடினமானது. பெருமையால் மயக்கமுறும் அரசர்கள், நல்லோர் கூடும் இடத்தில் இருப்பதில்லை. கேட்டுக்கொள், இலக்குவா: பரதன் உண்மையில் நல்லவன்; உலகின் மாயையில் அப்படி ஒருவன் எப்போதும் காணப்படவில்லை."

Verse 473 (दोहा/सोरठा)

भरतहि होइ न राजमदु बिधि हरि हर पद पाइ।। कबहुँ कि काँजी सीकरनि छीरसिंधु बिनसाइ।।231।।

பரதனுக்கு அரச ஆணவம் என்றும் ஏற்படாது, ஏனெனில் அவன் ஹரி மற்றும் ஹரனின் திருவடிகளை அடைந்துள்ளான். ஒரு வாளின் உறையால் பாற்கடலை உலர்த்த முடியுமா?

Verse 474 (चौपाई)

तिमिरु तरुन तरनिहि मकु गिलई। गगनु मगन मकु मेघहिं मिलई।। गोपद जल बूड़हिं घटजोनी। सहज छमा बरु छाड़ै छोनी।। मसक फूँक मकु मेरु उड़ाई। होइ न नृपमदु भरतहि भाई।। लखन तुम्हार सपथ पितु आना। सुचि सुबंधु नहिं भरत समाना।। सगुन खीरु अवगुन जलु ताता। मिलइ रचइ परपंचु बिधाता।। भरतु हंस रबिबंस तड़ागा। जनमि कीन्ह गुन दोष बिभागा।। गहि गुन पय तजि अवगुन बारी। निज जस जगत कीन्हि उजिआरी।। कहत भरत गुन सीलु सुभाऊ। पेम पयोधि मगन रघुराऊ।।

இருள் சூரியனை விழுங்குகிறது; வானம் ஒரு கடுகு விதையில் ஒன்றுகிறது; மேகம் ஒரு கடுகு விதையில் அடங்குகிறது. நீர் உயிரினங்கள் ஒரு துளியில் மூழ்குகின்றன; படைத்தவன் இயல்பாக மன்னிக்கிறான், ஆனால் தன் சொந்த படைப்பை கைவிடுகிறான். ஒரு கொசு தன் மூச்சால் மேரு மலையை ஊதித் தள்ளுகிறது; இருப்பினும், சகோதரா, அரச ஆணவம் பரதனில் என்றும் எழாது. இலக்குவா, உன் சத்தியம் உன் தந்தைக்கு அவமானத்தைத் தருகிறது; பரதனைப் போல தூய்மையான நண்பன் வேறு யாரும் இல்லை. நல்ல குணங்கள் பால் போன்றவை, குற்றங்கள் நீர் போன்றவை, தந்தையே; படைத்தவன் அவற்றை தன் வடிவமைப்பில் கலந்துள்ளான். பரதன் சூரிய குலத்தின் சூரிய ஏரியில் ஒரு அன்னம்; பிறவியிலிருந்தே நன்மை தீமைகளை பிரித்துள்ளான். நற்குணத்தின் பாலை எடுத்து தீய குணத்தின் நீரை விட்டு, தன் ஒளியால் உலகத்தை ஒளிரச் செய்துள்ளான். அவர்கள் பரதனின் குணங்களை, அவன் இயல்பு மற்றும் பண்பைப் பற்றி பேசுகிறார்கள்; ரகு இனத்தின் தலைவன் அன்பின் பெருங்கடலில் மூழ்கியுள்ளான்.

Verse 475 (दोहा/सोरठा)

सुनि रघुबर बानी बिबुध देखि भरत पर हेतु। सकल सराहत राम सो प्रभु को कृपानिकेतु।।232।।

ரகு இனத்தின் தலைவனின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு, பரதன் அவன் மீது கொண்டிருந்த அன்பைக் கண்டு, அனைத்து தேவர்களும் இராமனைப் போற்றினர், அவனே கிருபையின் இருப்பிடம்.

Verse 476 (चौपाई)

जौं न होत जग जनम भरत को। सकल धरम धुर धरनि धरत को।। कबि कुल अगम भरत गुन गाथा। को जानइ तुम्ह बिनु रघुनाथा।। लखन राम सियँ सुनि सुर बानी। अति सुखु लहेउ न जाइ बखानी।। इहाँ भरतु सब सहित सहाए। मंदाकिनीं पुनीत नहाए।। सरित समीप राखि सब लोगा। मागि मातु गुर सचिव नियोगा।। चले भरतु जहँ सिय रघुराई। साथ निषादनाथु लघु भाई।। समुझि मातु करतब सकुचाहीं। करत कुतरक कोटि मन माहीं।। रामु लखनु सिय सुनि मम नाऊँ। उठि जनि अनत जाहिं तजि ठाऊँ।।

பரதன் இவ்வுலகில் பிறந்திருக்காவிட்டால், முழு பூமியும் நீதியின் பாதையைத் தாங்க ஒருவரை இழந்திருக்கும். கவிஞர்களின் குலத்திற்கு அப்பாற்பட்ட பரதனின் குணங்களின் முடிவில்லாக் கதையை, ரகுநாதா, உன்னைத் தவிர யார் அறிவார்? இலக்குவன், இராமன் மற்றும் சீதை, தேவர்களின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு, சொல்ல முடியாத ஆனந்தத்தை அடைந்தனர். இதற்கிடையில் பரதன், தன் பரிவாரங்களுடன், மந்தாகினி நதியின் புனித நீரில் நீராடினான். அவன் அனைத்து மக்களையும் நதிக்கரையில் நிறுத்திவிட்டு, தன் தாய், குரு மற்றும் ஆலோசகர்களிடம் விடைபெற்றுச் சென்றான். பரதன் சீதை மற்றும் ரகு இனத்தின் தலைவன் இருந்த இடத்திற்குச் சென்றான், நிஷாதர்களின் தலைவன் மற்றும் தன் இளைய சகோதரனுடன். தன் தாயின் நடத்தையை உணர்ந்து, அவன் வெட்கப்பட்டான்; அவன் மனதில் ஆயிரம் ஐயங்கள் எழுந்தன. என் பெயரைக் கேட்டு, இராமன், இலக்குவன் மற்றும் சீதை எழுந்து, இந்த இடத்தை விட்டு வேறு எங்கும் செல்லாதிருக்கட்டும்.

Verse 477 (दोहा/सोरठा)

मातु मते महुँ मानि मोहि जो कछु करहिं सो थोर। अघ अवगुन छमि आदरहिं समुझि आपनी ओर।।233।।

தாயே, நீங்கள் என்னை உங்கள் சொந்தமாகக் கருதி எதைச் செய்தாலும், அதை நான் சிறியதாகவே கருதுகிறேன்; என் பாவங்களையும் குற்றங்களையும் மன்னித்து, என்னை உங்கள் சொந்தமாகக் கருதி எனக்கு மரியாதை காட்டுங்கள்.

Verse 478 (चौपाई)

जौं परिहरहिं मलिन मनु जानी। जौ सनमानहिं सेवकु मानी।। मोरें सरन रामहि की पनही। राम सुस्वामि दोसु सब जनही।। जग जस भाजन चातक मीना। नेम पेम निज निपुन नबीना।। अस मन गुनत चले मग जाता। सकुच सनेहँ सिथिल सब गाता।। फेरत मनहुँ मातु कृत खोरी। चलत भगति बल धीरज धोरी।। जब समुझत रघुनाथ सुभाऊ। तब पथ परत उताइल पाऊ।। भरत दसा तेहि अवसर कैसी। जल प्रबाहँ जल अलि गति जैसी।। देखि भरत कर सोचु सनेहू। भा निषाद तेहि समयँ बिदेहू।।

நீங்கள் உங்கள் மேகமூட்டமான மனதை ஒதுக்கி என்னை உங்கள் பணியாளனாக மதித்தால், நான் இராமனிடம் அடைக்கலம் புகுகிறேன்; இராமனே என் உண்மையான தலைவன், எல்லாக் குற்றமும் என்னுடையதே. உலகின் புகழ் ஒரு பாத்திரம், சாதகப் பறவையும் மீனும் தங்கள் சொந்த சட்டங்களைப் பின்பற்றுகின்றன; அவை தங்கள் வழிகளில் திறமையானவை, எப்போதும் புதியவை. இவ்வாறு தன் மனதில் நினைத்து, அவன் தன் பாதையில் சென்றான்; வெட்கம், அன்பு மற்றும் சோர்வு அவன் அனைத்து உறுப்புகளையும் தளர்த்தின. தன் தாய் செய்ததிலிருந்து தன் மனதைத் திருப்பி, பக்தி, வலிமை மற்றும் பொறுமையால் தாங்கப்பட்டு நடந்தான். ரகுநாதனின் இயல்பை நினைவுகூர்ந்தபோது, அவன் கால் பாதையைக் கண்டது. அந்த நேரத்தில் பரதனின் நிலை என்ன? நீரோடையில் தேனீயின் இயக்கம் போன்றது. பரதனின் துக்கமும் அன்பும் கண்டு, நிஷாதன் அந்த நேரத்தில் உடலற்றவனைப் போல ஆனான்.

Verse 479 (दोहा/सोरठा)

लगे होन मंगल सगुन सुनि गुनि कहत निषादु। मिटिहि सोचु होइहि हरषु पुनि परिनाम बिषादु।।234।।

நல்ல சகுனங்கள் தோன்றத் தொடங்கின; அவற்றைக் கேட்டு, நிஷாதன் அவற்றின் பொருளைக் கூறினான்: துக்கம் மறையும், மகிழ்ச்சி வரும், இறுதியில் மகிழ்ச்சி இருக்கும்.

Verse 480 (चौपाई)

सेवक बचन सत्य सब जाने। आश्रम निकट जाइ निअराने।। भरत दीख बन सैल समाजू। मुदित छुधित जनु पाइ सुनाजू।। ईति भीति जनु प्रजा दुखारी। त्रिबिध ताप पीड़ित ग्रह मारी।। जाइ सुराज सुदेस सुखारी। होहिं भरत गति तेहि अनुहारी।। राम बास बन संपति भ्राजा। सुखी प्रजा जनु पाइ सुराजा।। सचिव बिरागु बिबेकु नरेसू। बिपिन सुहावन पावन देसू।। भट जम नियम सैल रजधानी। सांति सुमति सुचि सुंदर रानी।। सकल अंग संपन्न सुराऊ। राम चरन आश्रित चित चाऊ।।

பணியாளனின் வார்த்தைகள் அனைத்தும் உண்மை என்று அறிந்து, அவன் ஆசிரமத்திற்கு அருகில் சென்றான். பரதன் காட்டின் மலைத் திரளைக் கண்டான், பொக்கிஷம் கிடைத்தது போல மகிழ்ச்சியுடன், ஆனால் மனதில் பசியுடன். அவன் பயத்தாலும் ஏக்கத்தாலும் நிரம்பினான், துன்புற்ற மக்களைப் போல, மூன்று வகையான துன்பங்களால் வாடி, கிரகங்களால் தாக்கப்பட்டவர்களைப் போல. அவன் நன்கு ஆளப்பட்ட நாட்டிற்குச் சென்றான், மகிழ்ச்சியான நாட்டிற்கு, அவன் நிலை பரதனைப் போல ஆனது. காட்டில் இராமனின் வாசஸ்தலம் செல்வத்துடன் பிரகாசித்தது, மக்கள் மகிழ்ச்சியுடன் இருந்தனர், நல்ல அரசனைப் பெற்றது போல. அரசனின் அமைச்சர் பற்றற்றவராகவும் ஞானமுள்ளவராகவும் இருந்தார்; காடு அழகாக இருந்தது, புனிதமான நிலம். வீரர்கள் எமனைப் போல ஒழுக்கமுள்ளவர்களாக இருந்தனர்; மலை தலைநகரம் போல இருந்தது; அமைதி, ஞானம், தூய்மை மற்றும் அழகு ராணியைப் போல இருந்தன. ஒவ்வொரு உறுப்பும் சரிவர இருந்தது, நல்ல அரசனைப் போல; அவன் மனதின் விருப்பம் இராமனின் திருவடிகளில் அடைக்கலம் ஆகுதலே.

Verse 481 (दोहा/सोरठा)

जीति मोह महिपालु दल सहित बिबेक भुआलु। करत अकंटक राजु पुरँ सुख संपदा सुकालु।।235।।

மாயையை வென்று, அரசன் தன் படைகளுடன் ஞானத்தின் வண்டானான்; அவன் நகரத்தை தடையின்றி ஆண்டான், மகிழ்ச்சி, வளம் மற்றும் நல்ல பருவத்துடன்.

Verse 482 (चौपाई)

बन प्रदेस मुनि बास घनेरे। जनु पुर नगर गाउँ गन खेरे।। बिपुल बिचित्र बिहग मृग नाना। प्रजा समाजु न जाइ बखाना।। खगहा करि हरि बाघ बराहा। देखि महिष बृष साजु सराहा।। बयरु बिहाइ चरहिं एक संगा। जहँ तहँ मनहुँ सेन चतुरंगा।। झरना झरहिं मत्त गज गाजहिं। मनहुँ निसान बिबिधि बिधि बाजहिं।। चक चकोर चातक सुक पिक गन। कूजत मंजु मराल मुदित मन।। अलिगन गावत नाचत मोरा। जनु सुराज मंगल चहु ओरा।। बेलि बिटप तृन सफल सफूला। सब समाजु मुद मंगल मूला।।

காட்டுப் பகுதியில் பல முனிவர்கள் வாழ்ந்தனர், நகரங்கள், ஊர்கள் மற்றும் எண்ணற்ற கிராமங்களைப் போல. அங்கே பலவிதமான அதிசயப் பறவைகளும் மான்களும் இருந்தன; உயிரினங்களின் கூட்டத்தை விவரிக்க இயலாது. மயில்கள், சிங்கங்கள், புலிகள் மற்றும் பன்றிகள் காணப்பட்டன; எருமை மற்றும் காளைகளைக் கண்டு, அவற்றின் அழகைப் போற்றினான். எதிரிகள் ஒருவரையொருவர் கடந்து சென்றனர், ஒன்றாக மேய்ந்தனர்; இங்குமங்கும் நான்கு வகைப் படை போலத் தோன்றியது. நீர்வீழ்ச்சிகள் விழுந்தன, போதையுற்ற யானைகள் ஒலித்தன; பறைகளும் பல்வேறு வாத்தியங்களும் ஒலிப்பது போல இருந்தது. சகோரங்கள், சாதகப் பறவைகள், கிளிகள் மற்றும் குயில்கள் பாடின; அன்னங்கள் மகிழ்ந்த மனதுடன் மகிழ்ந்தன. தேனீக்கள் நடனமாடின, மயில்கள் நடனமாடின, எங்கும் நற்பேறு இருப்பது போல. கொடிகள், மரங்கள் மற்றும் புற்கள் கனிகளும் பூக்களும் தந்தன; அனைத்துக் கூட்டமும் மகிழ்ச்சி மற்றும் ஆசீர்வாதத்தின் மூலமாக இருந்தது.

Verse 483 (दोहा/सोरठा)

राम सैल सोभा निरखि भरत हृदयँ अति पेमु। तापस तप फलु पाइ जिमि सुखी सिरानें नेमु।।236।।

இராமனின் மலைபோன்ற அழகைக் கண்டு பரதனின் இதயம் அளவற்ற அன்பால் நிரம்பியது; தவசியொருவர் தம் தவத்தின் பயனைப் பெற்றதுபோல், அவன் மகிழ்ந்தான், அவனது விரதமும் நிறைவேறியது.

Verse 484 (चौपाई)

तब केवट ऊँचें चढ़ि धाई। कहेउ भरत सन भुजा उठाई।। नाथ देखिअहिं बिटप बिसाला। पाकरि जंबु रसाल तमाला।। जिन्ह तरुबरन्ह मध्य बटु सोहा। मंजु बिसाल देखि मनु मोहा।। नील सघन पल्ल्व फल लाला। अबिरल छाहँ सुखद सब काला।। मानहुँ तिमिर अरुनमय रासी। बिरची बिधि सँकेलि सुषमा सी।। ए तरु सरित समीप गोसाँई। रघुबर परनकुटी जहँ छाई।। तुलसी तरुबर बिबिध सुहाए। कहुँ कहुँ सियँ कहुँ लखन लगाए।। बट छायाँ बेदिका बनाई। सियँ निज पानि सरोज सुहाई।।

அப்போது கேவடன் உயரே ஏறி ஓடிவந்து, கையை உயர்த்திப் பரதனிடம் கூறினான். "ஐயா, அந்தப் பெரிய மரங்களைப் பாருங்கள், மாமரம், ஜம்பு மரம், தாமல மரம். அந்த மரங்களில் ஆலமரம் பிரகாசித்தது; அதன் அழகையும் பெருமையையும் கண்டு அவனது இதயம் மயங்கியது. அதன் இலைகள் கருமையாகவும் அடர்த்தியாகவும், அதன் கனிகள் சிவப்பாகவும் இருந்தன; அதன் நிழல் எப்போதும் ஆறுதல் அளித்தது. அது பிரம்மா செறிந்த அழகுடன் படைத்த விடியலாலான இருளின் திரளம் போலிருந்தது. இந்த மரம் ஆற்றின் அருகே உள்ளது, அங்கே ரகுகுலத்தின் தலைவரின் இலைக்குடில் உள்ளது. அங்கே பலவகையான துளசி மரங்கள் வளர்ந்தன; இங்குமங்கும் சீதையும், இங்குமங்கும் இலக்குவனும் அவற்றை நட்டிருந்தனர். ஆலமரத்தின் நிழலின் கீழ் சீதை ஒரு மேடையை அமைத்திருந்தாள், தன் தாமரைக் கரத்தால் அதை அழகுபடுத்தி.

Verse 485 (दोहा/सोरठा)

जहाँ बैठि मुनिगन सहित नित सिय रामु सुजान। सुनहिं कथा इतिहास सब आगम निगम पुरान।।237।।

அங்கே, முனிவர்களுடன் தினமும் அமர்ந்திருந்து, சீதையும் ஞானமிக்க இராமனும் ஆகமங்கள், வேதங்கள் மற்றும் புராணங்களின் கதைகளையும் வரலாறுகளையும் கேட்டு வந்தனர்.

Verse 486 (चौपाई)

सखा बचन सुनि बिटप निहारी। उमगे भरत बिलोचन बारी।। करत प्रनाम चले दोउ भाई। कहत प्रीति सारद सकुचाई।। हरषहिं निरखि राम पद अंका। मानहुँ पारसु पायउ रंका।। रज सिर धरि हियँ नयनन्हि लावहिं। रघुबर मिलन सरिस सुख पावहिं।। देखि भरत गति अकथ अतीवा। प्रेम मगन मृग खग जड़ जीवा।। सखहि सनेह बिबस मग भूला। कहि सुपंथ सुर बरषहिं फूला।। निरखि सिद्ध साधक अनुरागे। सहज सनेहु सराहन लागे।। होत न भूतल भाउ भरत को। अचर सचर चर अचर करत को।।

தன் நண்பனின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு காட்டைப் பார்த்தபோது, பரதனின் கண்கள் கண்ணீரால் நிரம்பின. இரு சகோதரர்களும் வணக்கம் செலுத்திச் சென்றனர், வெட்கம் கொண்டிருந்தும் தங்கள் அன்பைப் பேசினர். இராமனின் பாதங்களைக் கண்டு அவர்கள் மகிழ்ந்தனர், ஏழை ஒருவன் பரசுக்கல்லைக் கண்டுபிடித்ததுபோல. அவர்கள் தூசியைத் தலையில் சுமந்து, அதை இதயத்திற்கும் கண்களுக்கும் அழுத்தினர்; ரகுகுலத்தின் தலைவரைச் சந்தித்ததற்கு நிகரான மகிழ்ச்சியைப் பெற்றனர். பரதனின் நிலையைக் கண்டு, விலங்குகள் அன்பில் மூழ்கின: மான்கள், பறவைகள், மற்றும் தாழ்ந்த உயிரினங்கள் கூட. அன்பில் மூழ்கி, நண்பன் பாதையிலிருந்து தவறினான்; தேவர்கள் சரியான பாதையைக் காட்டி, மலர்களை மழையாகப் பொழிந்தனர். இதைக் கண்ட சித்தர்களும் சாதகர்களும் பக்தி கொண்டனர், அவனது இயல்பான அன்பைப் போற்றத் தொடங்கினர். பூமியில் பரதனின் அன்பிற்கு நிகர் எதுவும் இல்லை; அவன் அசையும் மற்றும் அசையாத, உயிருள்ள மற்றும் உயிரற்ற அனைத்தையும் பக்தியுடன் அசைக்கிறான்.

Verse 487 (दोहा/सोरठा)

पेम अमिअ मंदरु बिरहु भरतु पयोधि गँभीर। मथि प्रगटेउ सुर साधु हित कृपासिंधु रघुबीर।।238।।

அன்பு அமிழ்தம், பிரிவு மலை; பரதன் ஆழமான கடல். அவற்றைக் கடைந்து, கிருபையின் கடலான ரகுகுலத்தின் தலைவர், தேவர்களின் நன்மைக்காகவும் ஞானிகளின் நன்மைக்காகவும் தன்னை வெளிப்படுத்தினார்.

Verse 488 (चौपाई)

सखा समेत मनोहर जोटा। लखेउ न लखन सघन बन ओटा।। भरत दीख प्रभु आश्रमु पावन। सकल सुमंगल सदनु सुहावन।। करत प्रबेस मिटे दुख दावा। जनु जोगीं परमारथु पावा।। देखे भरत लखन प्रभु आगे। पूँछे बचन कहत अनुरागे।। सीस जटा कटि मुनि पट बाँधें। तून कसें कर सरु धनु काँधें।। बेदी पर मुनि साधु समाजू। सीय सहित राजत रघुराजू।। बलकल बसन जटिल तनु स्यामा। जनु मुनि बेष कीन्ह रति कामा।। कर कमलनि धनु सायकु फेरत। जिय की जरनि हरत हँसि हेरत।।

தன் நண்பனுடன், மனோகரமான இலக்குவனால் அடர்ந்த காட்டின் மறைப்பைக் காண முடியவில்லை. பரதன் இறைவனின் ஆசிரமத்தைக் கண்டான், அது புனிதமானது, எல்லா மங்களங்களின் இருப்பிடம், மிகவும் அழகானது. அவன் நுழைந்தபோது, அவனது துன்பங்கள் ஓடிப்போயின, யோகி ஒருவர் உயர்ந்த இலக்கை அடைந்ததுபோல. பரதன் இலக்குவனையும் இறைவனையும் முன்னால் கண்டான்; அவன் கேள்விகளைக் கேட்டு அன்புடன் பேசினான். அவர்களின் தலைகளில் ஜடை முடிகள், இடையில் மரப்பட்டை ஆடைகள் கட்டப்பட்டிருந்தன, அவர்கள் தோள்களில் அம்புறைகளும் கைகளில் வில்களும் இருந்தன. பீடத்தில் முனிவர்களின் கூட்டம் அமர்ந்திருந்தது; சீதையுடன், ரகுகுலத்தின் தலைவர் பிரகாசமாக ஒளிர்ந்தார். கருமையான உடல், மரப்பட்டை ஆடை, ஜடை முடிகளுடன், காமனே முனிவர் வேடம் பூண்டதுபோல. தாமரை கரங்களால் வில்லையும் அம்பையும் திருப்பி, இதயத்தின் எரிச்சலை நீக்கி, புன்னகைத்துப் பார்த்தார்.

Verse 489 (दोहा/सोरठा)

लसत मंजु मुनि मंडली मध्य सीय रघुचंदु। ग्यान सभाँ जनु तनु धरे भगति सच्चिदानंदु।।239।।

முனிவர்களின் பிரகாசமான சபையின் நடுவே, சீதையும் ரகுசந்திரரும் ஒளிர்கின்றனர்; ஞானத்தின் சபையில் அவர் உடல் எடுத்ததுபோல, பக்தி, இருப்பு, உணர்வு மற்றும் பேரின்பத்தின் வடிவமாக.