Sarga 77
सप्तसप्ततितमः सर्गः — Ayodhya Return, Bridal Reception, and Bharata’s Departure
बालकाण्ड
பரசுராமர் விலகிச் சென்றதும் தசரதரின் கலக்கம் தணிகிறது. ராமன் நிகழ்ந்த அனைத்தையும் அறிவிக்க, அரசன் அவரை அணைத்து, இந்நேரத்தைத் தந்தை–மகன் இருவருக்கும் மறுபிறவி போன்றதாகக் கருதுகிறான். பின்னர் நால்வகைப் படையுடன் அனைவரும் அயோத்தியை நோக்கிச் செல்கின்றனர்; கொடிகள், தூரிய ஒலிகள், நீர் தெளிக்கப்பட்ட பாதைகள், மலர் தூவப்பட்ட ராஜவீதிகள் என நகரம் ஊர்வலச் சீரில் விளங்க, பொதுமக்கள் முன்னே அரசாட்சியின் நியாயம் சடங்குகளால் உறுதிப்படுகிறது. அந்தப்புரத்தில் கௌசல்யா, சுமித்ரா, கைகேயி மற்றும் பிற அரசமகளிர் சீதை, ஊர்மிளை, மாண்டவி, சுருதகீர்த்தி ஆகிய புதுமணப் பெண்களை மங்களமாக வரவேற்கின்றனர். அவர்கள் சுபச்சடங்குகளைச் செய்து குலதெய்வ ஆலயங்களில் வழிபட்டு, குபேரன் மாளிகை போன்ற இல்லங்களில் நுழைகின்றனர்; பிராமணர்களுக்கு பசுக்கள், செல்வம், தானியம் முதலிய தானங்களை அளித்து திருப்திப்படுத்தி, புண்ணியச் சேர்க்கையும் சமூகப் பரஸ்பரக் கடமையும் வெளிப்படுத்துகின்றனர். பின்னர் கேகய நாட்டின் யுதாஜித் வந்து பரதனை அழைத்துச் செல்ல விரும்புகிறான். தசரதர் சபையில் பரதனை வேண்ட, பரதன் சத்ருக்னனுடன் அனைவருக்கும் வணங்கி புறப்படுகிறான். பரதன் இல்லாத காலத்தில் ராமன், லக்ஷ்மணன் தந்தைசேவையும் அரசுப்பணிகளையும் மேலும் தீவிரப்படுத்துகின்றனர்; ராம–சீதையின் தாம்பத்யம் மௌனமான உள்ளார்ந்த உரையாடலால் ஒன்றுபட்டதாக வர்ணிக்கப்படுகிறது—இல்லறத் தர்மம் நெறிக் கட்டமைப்பின் நீட்சியே எனக் காட்டுகிறது.
Shlokas
Verse 1
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनु:।वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते ससायकम्।।1.77.1।।
பரசுராமன் சென்ற பின், மனம் அமைதியுற்ற தசரதன் மகன் ராமன், அந்த வில்லைக் அம்புடன் சேர்த்து, அளவிடமுடியாத வல்லமை உடைய வருணனின் கையில் ஒப்படைத்தான்।
Verse 2
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्। पितरं विह्वलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दन:।।1.77.2।।
பின்பு ரகுநந்தனன் ஸ்ரீராமன், வசிஷ்டர் முதலிய முனிவர்களை வணங்கி, தந்தை கலங்கியிருப்பதைக் கண்டு அவரிடம் உரைத்தான்.
Verse 3
जामदग्न्यो गतो राम: प्रयातु चतुरङ्गिणी।अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता।।1.77.3।।
ஜாமதக்ன்ய ராமன் (பரசுராமன்) புறப்பட்டுச் சென்றான். ஆகவே, உம்மை நாதனாகக் கொண்டு பாதுகாக்கப்படும் இந்தச் சதுரங்கிணி சேனை அயோத்தியை நோக்கிப் புறப்படுக॥
Verse 4
सन्दिशस्व महाराज सेनां त्वच्छासने स्थिताम्।शासनं काङ्क्षते सेना चातकालिर्जलं यथा।।1.77.4।।
மகாராஜா, உங்கள் ஆணைக்குக் கீழ் தயார் நிலையில் நிற்கும் சேனைக்கு கட்டளையிடுங்கள். சேனை உங்கள் ஆணையை, சாத்தகப் பறவைகளின் வரிசைகள் நீரை ஏங்குவது போலவே ஏங்குகிறது.
Verse 5
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथ स्सुतम्।बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्नि चाघ्राय राघवम्।।1.77.5।।गतो राम इति श्रुत्वा हृष्ट: प्रमुदितो नृप:।पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च।।1.77.6।।
ராமனின் சொற்களை கேட்ட அரசன் தசரதன் தன் மகனை இரு கரங்களாலும் அணைத்துக் கொண்டு, அன்பினால் ராகவனின் தலையை மணந்து முத்தமிட்டான்.
Verse 6
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथ स्सुतम्।बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्नि चाघ्राय राघवम्।।1.77.5।।गतो राम इति श्रुत्वा हृष्ट: प्रमुदितो नृप:।पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च।।1.77.6।।
“ராமன் (பரசுராமன்) சென்றுவிட்டான்” என்று கேட்ட அரசன் மிகுந்த மகிழ்ச்சியடைந்தான். அப்போது தன் மகனும் தானும் கூட புதிதாய் பிறந்ததுபோல் எண்ணினான்.
Verse 7
चोदयामास तां सेनां जगामाशु तत: पुरीम्।पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम्।।1.77.7।।सिक्तराज पथां रम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम् ।राजप्रवेशसुमुखै: पौरैर्मङ्गलवादिभि:।।1.77.8।।सम्पूर्णां प्राविशद्राजा जनौघैस्समलङ्कृताम्।
அப்போது அவர் அந்த சேனையை முன்னே செலுத்தி விரைவாக நகரத்திற்குச் சென்றார். அந்தப் புரி கொடிகளும் த்வஜங்களும் நிறைந்து அழகுற, தூரியங்களின் முழக்க நாதம் எங்கும் எதிரொலித்தது.
Verse 8
चोदयामास तां सेनां जगामाशु तत: पुरीम्।पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम्।।1.77.7।।सिक्तराज पथां रम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम् ।राजप्रवेशसुमुखै: पौरैर्मङ्गलवादिभि:।।1.77.8।।सम्पूर्णां प्राविशद्राजा जनौघैस्समलङ्कृताम्।
அந்நகரின் அரசவீதிகள் நீர் தெளித்து அழகுபடுத்தப்பட்டு, சிதறிய மலர்குவியல்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தன. அரசன் நுழையும்போது மகிழ்முகத்துடன் குடிமக்கள் மங்களவாக்குகளை உரைத்தனர்.
Verse 9
पौरै: प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभि:। पुत्रैरनुगत श्श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशा: ।।1.77.9।। प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं पुनः।
நகரவாசிகளான குடிமக்களும் பிராமணர்களும் தொலைவிலிருந்தே முன்னே வந்து அவரை வரவேற்றனர். பெருஞ்சிறப்பும் பெரும்புகழும் உடைய அரசன், ஒளிமிக்க தம் புதல்வர்களுடன், இமவான் போன்ற பிரகாசமுடைய அரண்மனைக்குள் மீண்டும் நுழைந்தான்.
Verse 10
ननन्द सजनो राजा गृहे कामै स्सुपूजित:।।1.77.10।।कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा।वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषित:।।1.77.11।।
அரசன் தன் அரண்மனையில் குடிமக்களும் உறவினரும் உடன், நல்ல மரியாதையும் இனிய உபசாரங்களும் பெற்றுத் திளைத்தான். கௌசல்யை, சுமித்ரை, மெலிந்த இடையுடைய கைகேயி மற்றும் பிற அரசமகளிர் மணப்பெண்களை வரவேற்று ஏற்றுக்கொள்வதில் ஈடுபட்டனர்।
Verse 11
ननन्द सजनो राजा गृहे कामै स्सुपूजित:।।1.77.10।।कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा।वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषित:।।1.77.11।।
அரசன் தன் அரண்மனையில் குடிமக்களும் உறவினரும் உடன், நல்ல மரியாதையும் இனிய உபசாரங்களும் பெற்றுத் திளைத்தான். கௌசல்யை, சுமித்ரை, மெலிந்த இடையுடைய கைகேயி மற்றும் பிற அரசமகளிர் மணப்பெண்களை வரவேற்று ஏற்றுக்கொள்வதில் ஈடுபட்டனர்।
Verse 12
ततस्सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम्।कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपपत्नय:।।1.77.12।।
அதன்பின் அரசமகளிர் பேர்பாக்கியமுடைய சீதையையும், புகழ்மிக்க ஊர்மிலையையும், மேலும் குசத்வஜனின் இரு புதல்வியரையும் மரியாதையுடன் ஏற்றுக்கொண்டனர்।
Verse 13
मङ्गलालम्भनैश्चापि शोभिता: क्षौमवासस:। देवतायतनान्याशु सर्वास्ता: प्रत्यपूजयन्।।1.77.13।।
மங்களப் பொருட்களை கைகளில் ஏந்தி, நுண்ணிய க்ஷௌம ஆடைகளால் ஒளிர்ந்த அவர்கள் அனைவரும் உடனே தேவாலயங்களுக்குச் சென்று தேவர்களை வழிபட்டனர்।
Verse 14
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा।स्वं स्वं गृहमथासाद्य कुबेरभवनोपमम्।।1.77.14।।गोभिर्धनैश्च धान्यैश्च तर्पयित्वा द्विजोत्तमान्।रेमिरे मुदिता: सर्वा भर्तृभि: सहिता रह:।।1.77.15।।
அப்போது அரசகுமாரிகள் அனைவரும் வணங்கத்தக்கவர்களை மீண்டும் மீண்டும் வணங்கி, குபேரன் மாளிகை போன்ற ஒளிவிடும் தத்தம் இல்லங்களில் நுழைந்தனர்। பின்னர் பசுக்கள், செல்வம், தானியம் ஆகியவற்றைத் தானமாக அளித்து உயர்ந்த பிராமணர்களைத் திருப்திப்படுத்தி, அவர்கள் அனைவரும் மகிழ்ச்சியுடன் தத்தம் கணவர்களுடன் தனிமையில் இன்புற்றனர்।
Verse 15
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा।स्वं स्वं गृहमथासाद्य कुबेरभवनोपमम्।।1.77.14।।गोभिर्धनैश्च धान्यैश्च तर्पयित्वा द्विजोत्तमान्।रेमिरे मुदिता: सर्वा भर्तृभि: सहिता रह:।।1.77.15।।
அப்போது அரசகுமாரிகள் அனைவரும் வணங்கத்தக்கவர்களை மீண்டும் மீண்டும் வணங்கி, குபேரன் மாளிகை போன்ற ஒளிவிடும் தத்தம் இல்லங்களில் நுழைந்தனர்। பின்னர் பசுக்கள், செல்வம், தானியம் ஆகியவற்றைத் தானமாக அளித்து உயர்ந்த பிராமணர்களைத் திருப்திப்படுத்தி, அவர்கள் அனைவரும் மகிழ்ச்சியுடன் தத்தம் கணவர்களுடன் தனிமையில் இன்புற்றனர்।
Verse 16
कुमाराश्च महात्मानो वीर्येणाप्रतिमा भुवि ।कृतदारा: कृतास्त्राश्च सधना: ससुहृज्जना:।।1.77.16।।शुश्रूषमाणा: पितरं वर्तयन्ति नरर्षभा:।
அந்த குமாரர்கள் மகாத்மைகள்; பூமியில் வீரத்தில் ஒப்பற்றவர்கள். திருமணமடைந்தவர்களாய், ஆயுதக் கல்வியில் தேர்ந்தவர்களாய், செல்வமுடையவர்களாய், நண்பர்களுடன் கூடிய அந்த நரசிறந்தோர் தந்தைக்கு பணிவிடை செய்து, தோழர்களுடன் உலாவினர்।
Verse 17
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथ: सुतम्।1.77.17।।भरतं कैकयीपुत्र मब्रवीद्रघुनन्दन:।
சில காலம் கழிந்தபின் ரகுகுல மகிழ்வான அரசன் தசரதன், கைகேயி புதல்வனான தன் மகன் பரதனை நோக்கி உரைத்தான்.
Verse 18
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक।।1.77.18।।त्वां नेतुमागतो वीर युधाजिन्मातुलस्तव।
குழந்தையே! கேகய அரசனின் மகன்—உன் தாய்மாமன் யுதாஜித்—இங்கே தங்கியுள்ளார்; வீரனே, உன்னை அழைத்துச் செல்லவே அவர் வந்துள்ளார்.
Verse 19
प्रार्थितस्तेन धर्मज्ञ मिधिलायामहं तथा।।1.77.19।।ऋषिमध्ये तु तस्य त्वं प्रीतिं कर्तुमिहार्हसि।
தர்மத்தை அறிந்தவனே! மிதிலையில் முனிவர்கள் நடுவே அவன் என்னிடம் இதை வேண்டினான்; ஆகவே இங்கே நீ அவனுக்கு மகிழ்ச்சி அளிப்பது உகந்தது.
Verse 20
श्रुत्वा दशरथस्यैतद्भरत: कैकयीसुत:।।1.77.20।।अभिवाद्य गुरुं रामं परिष्वज्य च लक्ष्मणम्। गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।।1.77.21।।
தசரதனின் இவ்வுரைகளை கேட்ட கைகேயி புதல்வன் பரதன், தந்தைக்கும் ஸ்ரீராமருக்கும் வணங்கி, லக்ஷ்மணனை அணைத்து, சத்ருக்னனுடன் புறப்படத் தொடங்கினான்.
Verse 21
श्रुत्वा दशरथस्यैतद्भरत: कैकयीसुत:।।1.77.20।।अभिवाद्य गुरुं रामं परिष्वज्य च लक्ष्मणम्। गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।।1.77.21।।
வீரனும் மனிதர்களில் சிறந்தவனுமான பரதன், தந்தையிடமும் செயலில் சோர்வறியாத ஸ்ரீராமரிடமும் தாய்மாரிடமும் விடைபெற்று, சத்ருக்னனுடன் புறப்பட்டான்.
Verse 22
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम्।मातृश्चापि नरश्रेष्ठ श्शत्रुघ्नसहितो ययौ।।1.77.22।।
வீரனும் மனிதர்களில் சிறந்தவனுமான பரதன், தந்தையிடமும் செயலில் சோர்வறியாத ஸ்ரீராமரிடமும் தாய்மாரிடமும் விடைபெற்று, சத்ருக்னனுடன் புறப்பட்டான்.
Verse 23
गते तु भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबल:।पितरं देवसंङ्काशं पूजयामासतुस्तदा।।1.77.23।।
பரதன் சென்ற பின்பு, மகாபலன் இலக்குவனுடன் கூடிய ஸ்ரீராமன், தேவர்போல் ஒளிவீசும் தந்தையை அப்போது இடையறாது வணங்கி சேவித்தான்.
Verse 24
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वश:। चकार रामो धर्मात्मा प्रियाणि च हितानि च।।1.77.24।।
தந்தையின் ஆணையை முதன்மையாகக் கொண்டு, தர்மாத்மா ஸ்ரீராமன் எல்லா நகரப் பணிகளையும் செய்து, மக்களுக்கு இனியதும் நலமுமானதையும் நிறைவேற்றினான்.
Verse 25
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रित:।गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।।1.77.25।।
மிகுந்த கட்டுப்பாட்டுடன் அவர் தாய்மார்க்குரிய கடமைகளை நிறைவேற்றி, காலந்தோறும் குருமார்க்குரிய கடமைகளையும் கவனமாகக் காத்து நடத்தினான்.
Verse 26
एवं दशरथ: प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा।रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिन:।।1.77.26।।
இவ்வாறு ஸ்ரீராமனின் நற்குணமும் நடத்தையும் காரணமாக தசரதன் மகிழ்ந்தான்; பிராமணர்களும் நகரவாசிகளும், நாட்டெங்கும் வாழ்ந்த அனைவரும் பேரானந்தம் அடைந்தனர்.
Verse 27
तेषामतियशा लोके राम स्सत्यपराक्रमः।स्वयम्भूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तर:।।1.77.27।।
அவர்களிடையே உலகில் சத்தியப் பராக்கிரமனான ராமன் மிகுந்த புகழ் பெற்றான். எல்லா உயிர்களுக்கும் ஸ்வயம்பூ பிரம்மா எவ்வாறு மேன்மையோ, அவ்வாறே ராமன் குணங்களில் மிகச் சிறந்தவனாய் விளங்கினான்॥
Verse 28
रामस्तु सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ।मनस्स्वी तद्गतस्तस्याः नित्यं हृदि समर्पित:।।1.77.28।।
ராமன் சீதையுடன் பல பருவங்களிலும் மகிழ்ந்து உலாவினான். மனத்தாலும் உள்ளத்தாலும் அவளிடமே லயித்து, நித்தமும் தன் இதயத்தை சீதைக்கே அர்ப்பணித்திருந்தான்॥
Verse 29
प्रिया तु सीता रामस्य दारा: पितृकृता इति।गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभ्यवर्धत।।1.77.29।।
சீதா தந்தையின் ஏற்பாட்டினால் ராமனின் மனைவியானாலும், ராமனுக்கு அவள் மிகப் பிரியமானவளாயினாள். அவளுடைய நற்குணங்களாலும் அழகின் சிறப்பாலும் ராமனின் அன்பு மேலும் மேலும் பெருகியது॥
Verse 30
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते।अन्तर्जातमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।।1.77.30।।
சீதையின் இதயத்தில் அவளுடைய கணவன் இடம் இரட்டிப்பாக நிலைத்தது. உள்ளே பிறந்த எண்ணங்களும் இதயத்திலிருந்து இதயத்திற்கு, பரஸ்பர உணர்வால், தெளிவாக வெளிப்பட்டன॥
Verse 31
மைதிலி சீதை, ஜனகனின் மகள், அவருக்கு விசேஷமாக மிகுந்த பிரியமானவளாயிருந்தாள். அழகில் அவள் தேவியருக்கு ஒப்பானவள்; உடல் கொண்ட வடிவில் சாட்சாத் ஸ்ரீலட்சுமியே போல் தோன்றினாள்.
Verse 32
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनु:।वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते ससायकम्।।1.77.1।।
அந்த மனோகரமான, சிறந்த அரசகுமாரியுடன் ஒன்றுபட்ட ராஜரிஷிப் புதல்வன் ராமன் மிகுந்த ஒளியுடன் விளங்கினான்—ஸ்ரீலட்சுமியின் துணையுடன் அமரேசுவரன் விஷ்ணு பிரகாசிப்பதுபோல்.
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Rāma’s disciplined closure of the Paraśurāma episode: with a serene mind he returns the extraordinary bow (with arrow) to Varuṇa, modeling restraint after victory and the principle that power is held in trust rather than for personal possession.
The chapter teaches that dharma is sustained through layered obligations—public governance, ritual reciprocity (honoring brāhmaṇas and deities), and filial service. Rāma’s conduct demonstrates that ethical order is maintained not only by heroic feats but by consistent, supervised duty performed at the right time.
Ayodhyā is highlighted through a formal royal-entry tableau (flags, trumpets, sprinkled roads, flowers), while Mithilā remains the immediate prior ritual context. Cultural landmarks include devatāyatanas (family temples), the palace compared to Kubera’s abode, and the caturaṅgiṇī sēnā as an emblem of state organization.
Ask anything about Sarga 77 of the Valmiki Ramayana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.