Sarga 63

Verse 1

प्रतिबुद्धो मुहूर्तेन शोकोपहतचेतनः।अथ राजा दशरथस्सचिन्तामभ्यपद्यत।।2.63.1।।

சிறிது நேரத்தில் மீண்டும் உணர்வு பெற்றுத், துயரால் தாக்கப்பட்ட மனத்துடன் அரசன் தசரதன் மறுபடியும் கவலைமிகு சிந்தனையில் ஆழ்ந்தான்.

Verse 2

रामलक्ष्मणयोश्चैव विवासा द्वासवोपमम्।आविवेशोपसर्गस्तं तम स्सूर्यमिवासुरम्।।2.63.2।।

ராமன், லக்ஷ்மணன் வனவாசம் சென்றதனால், இந்திரனுக்கு ஒப்பான தசரதனைப் பெரும் பேராபத்து சூழ்ந்தது—கிரகணத்தில் அசுர இருள் சூரியனை விழுங்குவது போல॥

Verse 3

सभार्ये निर्गते रामे कौसल्यां कोशलेश्वरः।विवक्षुरसितापाङ्गां स्मृत्वा दुष्कृतमात्मनः।।2.63.3।।

மனைவியுடன் ராமன் புறப்பட்ட பின், கோசலநாதன் (தசரதன்) தன் செய்த துஷ்கர்மத்தை நினைத்து, கருங்கண்களையுடைய கௌசல்யாவிடம் அதைச் சொல்ல விரும்பினான்।

Verse 4

स राजा रजनीं षष्ठीं रामे प्रव्राजिते वनम्।अर्धरात्रे दशरथ स्संस्मरन् दुष्कृतं कृतम्।।2.63.4।।

ராமன் வனத்திற்கு நாடுகடத்தப்பட்டபின், அரசன் தசரதன் ஆறாம் இரவைக் கழித்தான்; நள்ளிரவில் முன்பு செய்த தீச்செயலை மீண்டும் மீண்டும் நினைத்து வருந்தினான்.

Verse 5

स राजा पुत्रशोकार्तः स्मृत्वा दुष्कृतमात्मनः।कौसल्यां पुत्रशोकार्तामिदं वचनमब्रवीत्।।2.63.5।।

அந்த அரசன் மகன்-துயரால் வாடி, தன் செய்த துஷ்கிருதத்தை நினைத்து, மகன்-துயரால் தளர்ந்த கௌசல்யையை நோக்கி இவ்வசனங்களை உரைத்தான்॥

Verse 6

यदाचरति कल्याणि शुभं वा यदि वाऽशुभम्।तदेव लभते भद्रे कर्ता कर्मजमात्मनः।।2.63.6।।

கல்யாணியே! மனிதன் நன்மையோ தீமையோ எதைச் செய்தாலும்—அம்மையே! செய்பவனே தன் செயலில் பிறந்த பலனை நிச்சயமாக அடைகிறான்.

Verse 7

गुरुलाघवमर्थानामारम्भे कर्मणां फलम्।दोषं वा यो न जानाति न बाल इति होच्यते।।2.63.7।।

செயலைத் தொடங்கும் போதே அதன் பலனின் கனமோ இலகுமோ, பயனோ குறையோ யார் அறிகிறாரோ, அவரை வெறும் குழந்தை என்று சொல்லமாட்டார்கள்.

Verse 8

कश्चिदाम्रवणं छित्त्वा पलाशां श्च निषिञ्चति।पुष्पं दृष्ट्वा फले गृध्नु स्स शोचति फलागमे।।2.63.8।।

ஒருவன் மாமரத் தோட்டத்தை வெட்டி, பலாச மரங்களுக்கு நீர் ஊற்றுகிறான்; பழத்திற்காக ஆசைப்பட்டவன் மலர்களைக் கண்டு மகிழ்கிறான், ஆனால் பழம் வரும் காலத்தில் வருந்துகிறான்.

Verse 9

अविज्ञाय फलं यो हि कर्म त्वेवानुधावति।स शोचेत्फलवेलायां यथा किंशुकसेचकः।।2.63.9।।

பலனை அறியாமல் செயலில் ஓடுபவன், பலன் விளையும் காலத்தில் அப்படியே வருந்துவான்—பலன் எதிர்பார்த்து கிஞ்சுக மரத்திற்கு நீர் ஊற்றியவனைப் போல.

Verse 10

सोऽहमाम्रवणं छित्वा पलाशांश्च न्यषेचयम्।रामं फलागमे त्यक्त्वा पश्चाच्छोचामि दुर्मतिः।।2.63.10।।

நான் மூடபுத்தியன்—மாமரக் காடை வெட்டி பலாச மரங்களுக்கு நீர் ஊற்றுவது போல—கனி தரும் காலத்தில் ராமனைத் துறந்து, இப்போது பின்னால் வருந்தி அழுகின்றேன்.

Verse 11

लब्धशब्देन कौसल्ये कुमारेण धनुष्मता।कुमारश्शब्दवेधीति मया पापमिदं कृतम्।।2.63.11।।

கௌசல்யையே! வில்லேந்திய இளமைப் பருவத்தில் ‘சப்தவேதி’ எனப் புகழ் பெற்ற நான், இந்தப் பாவச் செயலைச் செய்தேன்.

Verse 12

तदिदं मेऽनुसंम्प्राप्तं देवि दुःखं स्वयं कृतम्।सम्मोहादिह बालेन यथा स्याद्भक्षितं विषम्।।2.63.12।।

தேவி, இந்தத் துயரம் என் சொந்தச் செய்கையின் பலனாக எனக்கே தானாக வந்து சேர்ந்தது. இவ்வுலகில் மயக்கத்தால் ஒரு சிறுவன் விஷம் உண்டாற்போல், அதுபோலவே இந்நோவு என்மேல் வந்தது॥

Verse 13

यथान्यः पुरुषः कश्चित्पलाशैर्मोहितो भवेत्।एवं ममाऽप्यविज्ञातं शब्दवेध्यमयं फलम्।।2.63.13।।

எப்படி ஒருவன் பளாச மலர்களால் மயங்கி மயக்கமடைவானோ, அதுபோல ‘சப்தவேதம்’ எனும் செயலில் பிறந்த இப்பலனை நான் முன்பே அறியவில்லை॥

Verse 14

देव्यनूढा त्वमभवो युवराजो भवाम्यहम्।ततः प्रावृडनुप्राप्ता मदकामविवर्धिनी।।2.63.14।।

தேவி, அப்போது நீ இன்னும் மணமுடிக்காதவளாய் இருந்தாய்; நான் யுவராஜனாய் இருந்தேன். பின்னர் காமமும் அகந்தையும் வளர்க்கும் மழைக்காலம் வந்து சேர்ந்தது॥

Verse 15

उपास्य च रसान्भौमां स्तप्त्वा च जगदंशुभिः।परेताचरितां भीमां रविराविशते दिशम्।।2.63.15।।

பூமியின் சாறுகளை உறிஞ்சி, தன் கதிர்களால் உலகைச் சுட்டெரித்த பின், சூரியன் மறைந்தோர் செல்லும் பாதை எனக் கூறப்படும் அச்சமூட்டும் தெற்கு திசையில் புகுகின்றான்॥

Verse 16

उष्णमन्तर्दधे सद्य स्स्निग्धा ददृशिरे घनाः।ततो जहृषिरे सर्वे भेकसारङ्गबर्हिणः।।2.63.16।।

உடனே வெப்பம் மறைந்தது; மெருகுற்ற அடர்ந்த மேகங்கள் தோன்றின. அப்போது தவளைகள், சாரசங்கள், மயில்கள்—அனைத்தும் மகிழ்ந்தன.

Verse 17

क्लिन्न पक्षोत्तरास्स्नाताः कृच्छ्रादिव पतत्रिणः।वृष्टिवातावधूताग्रान्पादपानभिपेदिरे।।2.63.17।।

பறவைகளின் இறக்கைகளும் மேல்புற இறகுகளும் நனைந்து, நீராடியதுபோல் இருந்தன. மழையும் காற்றும் குலுக்கிய உச்சிகளுள்ள மரங்களை அவை சிரமத்துடன் அடைந்தன.

Verse 18

पतितेनाम्भसाच्छन्नः पतमानेन चासकृत्।आबभौ मत्तसारङ्गस्तोयराशिरिवाचलः।।2.63.18।।

வீழ்ந்த நீரால் மூடப்பட்டும், இடையறாது விழும் நீர்தாரைகளால் மீண்டும் மீண்டும் ஆவரிக்கப்பட்டும் இருந்த அந்த மலை, மதமுற்ற மான்கள் உலாவ, நீர்குவியல்போல் தோன்றியது.

Verse 19

पाण्डुरारुणवर्णानि स्रोतांसि विमलान्यपि।सुस्रुवुर्गिरिधातुभ्यस्सभस्मानि भुजङ्गवत्।।2.63.19।।

இயல்பில் தூய்மையான ஓடைகளும் மலைத் தாதுக்களின் காரணமாக வெளிறிய வெண்மை, செம்மை நிறங்களை எடுத்தன; சாம்பல் கலந்ததுபோல் பாம்புகளைப் போலச் சுரந்து ஓடின.

Verse 20

आकुलारुण तोयानि स्रोतांसि विमलान्यपि।उन्मार्गजलवाहिनी बभूवुर्जलदागमे।।2.63.20।।

மேகங்கள் வந்தபோது, தூய ஓடைகளும் கலங்கி செம்மண் கலந்த சிவந்த நீருடன் ஆனன; வழி மாறி ஒழுங்கற்ற கால்வாய்களாக நீரை எடுத்துச் சென்றன.

Verse 21

तस्मिन्नतिसुखे काले धनुष्मानिषुमान्रथी।व्यायामकृतसङ्कल्पस्सरयूमन्वगां नदीम्।।2.63.21।।

அந்த மிக இனிய காலத்தில் நான் வில்-அம்புகளுடன் ஆயுதமணிந்து, தேரில் ஏறி, வேட்டை எனும் பயிற்சியைச் செய்யத் தீர்மானித்து, சரயூ நதிக்கரையைத் தொடர்ந்து சென்றேன்।

Verse 22

निपाने महिषं रात्रौ गजं वाऽभ्यागतं नदीम्।अन्यं वा श्वापदं कञ्चिज्जिघांसु रजितेन्द्रियः।तस्मिं स्तत्राहमेकान्ते रात्रौ विवृतकार्मुकः।।2.63.22।।

இரவில் நதிக்கரையிலுள்ள நீர்த்துறையில், இంద్రியக் கட்டுப்பாடின்றி கொல்லும் ஆசையுடன், எருமையோ யானையோ அல்லது வேறு ஏதோ காட்டு மிருகமோ நீர் அருந்த வருமென எண்ணி, நான் தனியாக வில்லில் நாண் பூட்டி மறைந்து காத்திருந்தேன்।

Verse 23

तत्राहं संवृतं वन्यं हतवांस्तीरमागतम्।अन्यं चापि मृगं हिंस्रं शब्दं श्रुत्वाऽभ्युपागतम्।।2.63.23।।

அங்கே நான் மறைந்து இருந்து கரைக்கு வந்த ஒரு காட்டு உயிரினத்தை கொன்றேன்; மேலும் அதன் ஒலி கேட்டு அருகே வந்த இன்னொரு கொடிய மிருகத்தையும் தாக்கி வீழ்த்தினேன்।

Verse 24

अथान्धकारे त्वश्रौषं जले कुम्भस्य पूर्यतः।अचक्षुर्विषये घोषं वारणस्येव नर्दतः।।2.63.24।।

பின்னர் இருளில், என் பார்வைக்கு எட்டாத இடத்தில், நீரால் குடம் நிரம்பும் ஒலியை நான் கேட்டேன்—யானை முழங்குவது போன்றது।

Verse 25

ततोऽहं शरमुधृत्य दीप्तमाशीविषोपमम्।शब्दं प्रति गजप्रेप्सुरभिलक्ष्य त्वपातयम्।।2.63.25।।

அப்போது யானையை வீழ்த்த வேண்டும் என்ற ஆசையால், விஷநாகம் போல் ஒளிரும் அம்பை எடுத்துக் கொண்டு, ஒலி வந்த திசையை நோக்கி குறி வைத்து அதை எய்தேன்।

Verse 26

अमुञ्चं निशितं बाणमहमाशीविषोपमम्।तत्र वागुषसि व्यक्ता प्रादुरासीद्वनौकसः।।2.63.26।।हाहेति पततस्तोये बाणाभिहतमर्मणः।।2.63.27।।

நான் அந்த கூர்மையான, விஷநாகம் போன்ற அம்பை எய்தேன்; பின்னர் விடியற்காலையில் அங்கிருந்து வனவாசியின் தெளிவான குரல் திடீரென எழுந்தது।

Verse 27

अमुञ्चं निशितं बाणमहमाशीविषोपमम्।तत्र वागुषसि व्यक्ता प्रादुरासीद्वनौकसः।।2.63.26।।हाहेति पततस्तोये बाणाभिहतमर्मणः।।2.63.27।।

“அய்யோ! அய்யோ!” என்று அலறி, அம்பால் மర్మம் குத்தப்பட்ட அவன் நீரில் விழுந்தான்।

Verse 28

तस्मिन्निपतिते बाणे वागभूत्तत्र मानुषी। कथमस्मद्विधे शस्त्रं निपतेत्तु तपस्विनि।।2.63.28।।

அந்த அம்பு பட்டவுடன் அங்கே மனிதக் குரல் கேட்டது—“என்னைப் போன்ற தவசிமேல் ஆயுதம் எப்படி விழலாம்?”

Verse 29

प्रविविक्तां नदीं रात्रावुदाहाऽरोहमागतः।इषुणाऽभिहतः केन कस्य वा किं कृतं मया।।2.63.29।।

“இரவில் நீர் எடுக்க இந்த தனிமையான ஆற்றங்கரைக்கு வந்தேன். என்னை அம்பால் யார் தாக்கினார்? நான் யாருக்கு என்ன தவறு செய்தேன்?”

Verse 30

ऋषेर्हिन्यस्तदण्डस्य वने वन्येन जीवतः।कथं नु शस्रेण वधो मद्विधस्य विधीयते।।2.63.30।।

நான் அஹிம்சையைத் துறவறமாகக் கொண்ட முனிவன்; காட்டில் காட்டு உணவால் வாழ்கிறேன்; அப்படியிருக்க, என்னைப் போன்றவனை ஆயுதத்தால் எவ்வாறு கொல்ல முடியும்?

Verse 31

जटाभारधरस्यैव वल्कलाजिनवाससः।को वधेन ममर्थी स्यात्किंवाऽस्यापकृतं मया।।2.63.31।।

ஜடையின் பாரம் சுமந்து, மரப்பட்டை ஆடையும் மான்தோலும் அணிந்த நான்—என் மரணத்தை யார் விரும்புவார்? அவனுக்கு நான் என்ன தீங்கு செய்தேன்?

Verse 32

एवं निष्फलमारब्धं केवलानर्थसंहितम्।न कश्चित्साधु मन्येत यथैव गुरुतल्पगम्।।2.63.32।।

இவ்வாறு பயனற்றதாக, நோக்கமின்றி தொடங்கப்பட்டு, தீங்கையே கொண்ட செயலை எந்தச் சத்புருஷனும் ஏற்கமாட்டான்; குருவின் படுக்கையை மீறுதல் என்னும் மகாபாபத்தை எவ்வாறு ஒப்புக்கொள்ளாதாரோ அதுபோல.

Verse 33

नाहं तथाऽनु शोचामि जीवितक्षयमात्मनः।मातरं पितरं चोभावनुशोचामि मद्वधे।।2.63.33।।

என் உயிர் அழிவதற்காக நான் அவ்வளவு வருந்தவில்லை; நான் கொல்லப்பட்டால் என் தாய், தந்தை—அவர்களிருவருக்காகவே நான் மிகுந்த துயருறுகிறேன்.

Verse 34

तदेतन्मिथुनं वृद्धं चिरकालभृतं मया।मयि पञ्चत्वमापन्ने कां वृत्तिं वर्तयिष्यति।।2.63.34।।

இந்த முதிய தாய்-தந்தையர் இருவரையும் நான் நீண்ட காலமாகப் பேணிப் பாதுகாத்தேன்; நான் பஞ்சபூதங்களாகி (மரணமடைந்து) விட்டால், அவர்கள் எந்த வழியில் வாழ்வை நடத்துவார்கள்?

Verse 35

वृद्धै च मतापितरावहं चैकेषुणा हता।केन स्मनिहता स्सर्वे सुबालेनाकृतात्मना।।2.63.35।।

என் முதிய தாய் தந்தையும் நானும்—ஒரே அம்பால் கொல்லப்பட்டதுபோல் ஆனோம். எங்களை எல்லாரையும் யார் அழித்தார்? ‘சுபாலன்’ எனத் தோன்றினாலும், உள்ளம் இன்னும் முதிராததும் அலட்சியமுடையதுமான அந்தச் சிறுவனே!

Verse 36

तां गिरं करुणां श्रुत्वा मम धर्मानुकाङ्क्षिणः।कराभ्यां सशरं चापं व्यथितस्यापतद्भुवि।।2.63.36।।

அந்த இரங்கலான குரலைக் கேட்டதும், தர்மத்தைப் பேண வேண்டுமெனக் கலங்கிய நான்—துயரால் நடுங்கி—அம்புடன் கூடிய வில்லை என் கைகளிலிருந்து தரையில் விழச் செய்தேன்.

Verse 37

तस्याहं करुणं श्रुत्वा निशि लालवतो बहु।सम्भ्रान्त श्शोकवेगेन भृशमासं विचेतनः।।2.63.37।।

இரவிலே அவனுடைய இரங்கலான புலம்பலை மீண்டும் மீண்டும் கேட்ட நான், துக்கத்தின் பெருக்கால் திடுக்கிட்டு, மிகுந்த கலக்கத்தில் உணர்வற்றவனைப் போலத் திகைத்திருந்தேன்.

Verse 38

तं देशमहमागम्य दीनसत्त्वस्सुदुर्मनाः।अपश्यमिषुणा तीरे सरय्वास्तापसं हतम्।।2.63.38।।अवकीर्ण जटाभारं प्रविद्धकलशोदकम्।पांसुशोणितदिग्धाङ्गं शयानं शल्यपीडितम्।।2.63.39।।

அந்த இடத்தை அடைந்து, வலிமை குன்றி மனம் மிகுந்த துயருற்ற நான், சரயூ நதிக்கரையில் என் அம்பால் தாக்கப்பட்ட ஒரு தவசியைக் கண்டேன்—அவனுடைய சடைகள் சிதறிக் கிடந்தன; கமண்டலத்தின் நீர் சிதறி வீணாயிற்று; அவன் உடல் தூசியும் இரத்தமும் படிந்தது; அம்பால் குத்தப்பட்டு வேதனையால் துடித்தபடி கிடந்தான்.

Verse 39

तं देशमहमागम्य दीनसत्त्वस्सुदुर्मनाः।अपश्यमिषुणा तीरे सरय्वास्तापसं हतम्।।2.63.38।।अवकीर्ण जटाभारं प्रविद्धकलशोदकम्।पांसुशोणितदिग्धाङ्गं शयानं शल्यपीडितम्।।2.63.39।।

அந்த இடத்தை அடைந்து, வலிமை குன்றி மனம் மிகுந்த துயருற்ற நான், சரயூ நதிக்கரையில் என் அம்பால் தாக்கப்பட்ட ஒரு தவசியைக் கண்டேன்—அவனுடைய சடைகள் சிதறிக் கிடந்தன; கமண்டலத்தின் நீர் சிதறி வீணாயிற்று; அவன் உடல் தூசியும் இரத்தமும் படிந்தது; அம்பால் குத்தப்பட்டு வேதனையால் துடித்தபடி கிடந்தான்.

Verse 40

स मामुद्वीक्ष्य नेत्राभ्यां त्रस्तमस्वस्थचेतसम्।इत्युवाच ततः क्रूरं दिधक्षन्निव तेजसा।।2.63.40।।

அவன் என்னை—அச்சமுற்றும் மனம் கலங்கியவனாகவும்—இரு கண்களாலும் நோக்கி, தன் தேஜஸால் எரித்துவிடுவான் போல, பின்னர் கூறினான்: “கொடூரனே!”

Verse 41

किं तवापकृतं राजन्वने निवसता मया।जिहीर्षुरम्भो गुर्वुर्थं यदहं ताडितस्त्वया।।2.63.41।।

அரசே, வனத்தில் வாழும் நான் உமக்கு என்ன அபகாரம் செய்தேன்? மூத்தோருக்காக நீர் எடுக்கச் சென்ற என்னை நீர் தாக்கினீர்.

Verse 42

एकेन खलु बाणेन मर्मण्यभिहते मयि।द्वावन्धौ निहतौ वृद्धौ माता जनयिता च मे।।2.63.42।।

ஒரே அம்பால் என் மర్మத்தில் தாக்கி, உண்மையில் என் இரு முதிய குருட் பெற்றோர்களான தாயையும் தந்தையையும் நீர் கொன்றதுபோல் ஆகிவிட்டது.

Verse 43

तौ कथं दुर्बलावन्धौ मत्प्रतीक्षौ पिपासितौ।चिरमाशाकृतां तृष्णां कष्टां सन्धारयिष्यतः।।2.63.43।।

என்னை எதிர்நோக்கும் அந்த இரு பலவீனமான குருடர்கள், தாகத்தால் வாடி—வெறும் நம்பிக்கையின் துணையால் அந்தக் கடும் தாகத்தை எவ்வளவு நேரம் தாங்குவார்கள்?

Verse 44

न नूनं तपसो वास्ति फलयोगश्श्रुतस्य वा।पिता यन्मां न जानाति शयानं पतितं भुवि।।2.63.44।।

உண்மையாகவே தவத்திற்கும் வேதக் கல்விக்கும் பலன் இல்லை போலத் தோன்றுகிறது; ஏனெனில் என் தந்தை நான் பூமியில் விழுந்து கிடப்பதையும் அறியவில்லை.

Verse 45

जानन्नपि च किं कुर्यादशक्तिरपरिक्रमः।भिद्यमानमिवाशक्त स्त्रतुमन्यो नगो नगम्।।2.63.45।।

அறிந்திருந்தாலும் நகர இயலாத என் பலவீனமான தந்தை என்ன செய்ய முடியும்? வெட்டப்படுகின்ற மரத்தை மற்றொரு மரம் காக்க இயலாததுபோல், அவர் முற்றிலும் உதவியற்றவர்।

Verse 46

पितुस्त्वमेव मे गत्वा शीघ्रमाचक्ष्य राघव।न त्वामनुदहेत्क्रुद्धो वनं वह्निरिवैधितः।।2.63.46।।

ஓ ராகவா, நீயே உடனே சென்று என் தந்தையிடம் கூறு; இல்லையெனில் அவர் கோபித்து, காட்டை எரிக்கும் தீப்போல் உன்னை எரித்துவிடக் கூடும்।

Verse 47

इयमेकपदी राजन्यतो मे पितुराश्रमः।तं प्रसादय गत्वा त्वं न त्वां स कुपितश्शपेत्।।2.63.47।।

ஓ அரசே, இந்த ஒற்றைப் பாதை என் தந்தையின் ஆசிரமத்திற்குச் செல்கிறது. நீ அங்கு சென்று அவரை மனமகிழச் செய்; கோபத்தில் அவர் உன்னை சபிக்காதிருக்கட்டும்।

Verse 48

विशल्यं कुरु मां राजन्मर्म मे निशितश्शरः।रुणद्धि मृदुसोत्सेधं तीरमम्बुरयो यथा।।2.63.48।।

ஓ அரசே, என்னை அம்பிலிருந்து விடுவி; கூர்மையான அம்பு என் மర్మத்தைக் கடுமையாகப் பற்றியுள்ளது—நதியின் ஓட்டம் மென்மையான உயர்ந்த கரையை அழுத்திப் பிடிப்பதுபோல்।

Verse 49

सशल्यः क्लिश्यते प्राणैर्विशल्यो विनशिष्यति।इति मामविशच्चिन्ता तस्य शल्यापकर्षणे।।2.63.49।।

அவனுடைய அம்பை இழுத்தெடுப்பது குறித்து எனக்கு கவலை வந்தது—அம்புடன் இருந்தால் உயிர் இருக்கும் வரை துன்புறுவான்; அம்பை எடுத்தால் அவன் உயிர் நீங்கிவிடும்।

Verse 50

दुःखितस्य च दीनस्य मम शोकातुरस्य च।लक्षयामास हृदये चिन्तां मुनिसुतस्तदा।।2.63.50।।

துயருற்றும் தாழ்ந்தும் சோகத்தில் ஆழ்ந்தும் இருந்த என் இதயத்தின் கலக்கத்தை அப்போது முனிவரின் மகன் உணர்ந்தான்॥

Verse 51

ताम्यमानस्स मां कृच्छ्रादुवाच परमार्तवत्।सीदमानो विवृत्ताङ्गो वेष्टमानो गतः क्षयम्।।2.63.51।।

அவன் கடும் வேதனையால் வாடி, உடல் சோர்ந்து, அங்கங்கள் சுழன்று மடங்கி, துடித்துக் கொண்டே சாவை அணுகுவது போல, மிகுந்த சிரமத்துடன் கருணைச் சொற்களால் என்னிடம் பேசினான்॥

Verse 52

संस्तभ्य शोकं धैर्येण स्थिरचित्तो भवाम्यहम्। ब्रह्महत्याकृतं पापं हृदयादपनीयताम्।।2.63.52।।

‘பொறுமையால் சோகத்தை அடக்கி நான் நிலைபெற்ற மனத்துடன் இருக்கிறேன். பிராமணஹத்தி பாபம் ஏற்பட்டதென்ற அச்சம் உன் இதயத்திலிருந்து நீங்கட்டும்.’॥

Verse 53

न द्विजातिरहं राजन्मा भूत्ते मनसो व्यथा।शूद्रायामस्मि वैश्येन जातो जनपदाधिप।।2.63.53।।

‘அரசே, நாட்டின் தலைவனே! நான் த்விஜன் அல்ல; உன் மனத்தில் துயரம் வேண்டாம். சூத்ரத் தாய்க்கு வைசியத் தந்தையால் நான் பிறந்தவன்.’॥

Verse 54

அவ்வாறு துன்பத்துடன் பேசிக்கொண்டிருந்த, அம்பால் மర్మத்தில் காயமுற்ற அந்தத் தபோதனன் தரையில் நடுங்கி, சுழன்று, துடித்து வலியுற்றான். நான் குனிந்து அவன் உடலிலிருந்த அந்த அம்பை இழுத்தெடுத்தேன். என்னைக் கண்டவுடன் அவன் அச்சமடைந்து உயிரை விட்டான்.

Verse 55

प्रतिबुद्धो मुहूर्तेन शोकोपहतचेतनः।अथ राजा दशरथस्सचिन्तामभ्यपद्यत।।2.63.1।।

அம்மையே! சரயூ கரையில் அவன் படுத்திருந்ததைப் பார்த்தேன்—உடல் நீரால் நனைந்து, துன்பத்தில் புலம்பி, மర్మக் காயத்தால் இடையறாது மூச்சுத்திணறி இருந்தான். அதைக் கண்ட நான் மிகுந்த துயரில் மூழ்கினேன்.