Sukta 16
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Remedy/Herb as potent agent (implicit); alternatively the addressed power behind the medicine
Chandas: Not fully determinable from the truncated opening; Atharvanic mixed style
இந்த சிகிச்சைச் சூக்தம் மருந்துத் தத்துவத்தை படிப்படியாக வலுப்படுத்துகிறது—அதனை அதிகரிக்கும் வலிமையுடைய “காளை” (வृषभ) எனவும், ஓடிப் பெருகும் ரசம் (rasa) எனவும் உரைத்து—vṛṣa-roga எனப்படும் துன்பத்தைத் தணிக்கச் செய்கிறது. அடையாளப்படுத்தும் உரை (“நீ …ஆயின்”) மூலம் அந்த நிவாரணம் சக்தியூட்டப்படுகிறது; இறுதியில் குளிர்விக்கும், சுத்திகரிக்கும் நிறைவில் அந்த மருந்து “நீர்-தாரகன்” (apodaka) ஆகி சமநிலையும் உயிர்வலிமையும் மீண்டும் நிலைநிறுத்துகிறது.
Mantras
Mantra 1
वृषरोगशमनम्। यद्ये॑कवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
வೃಷ-நோயைத் தணிக்கும் மந்திரம்: நீ ஒரே வृषன் (காளை) ஆக இருந்தால், நீ ஓடும் ரசம் (ஸ்ருஜாரஸ) உடையவன் ஆக இருந்தால்—
Mantra 2
यदि॑ द्विवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ இருவகை வृष-வலமுடையவனாயின், நீ ரசம் ஓடையெனப் பாய்வதாயின்—ததாஸ்து।
Mantra 3
यदि॑ त्रिवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ திரிவೃಷ (மும்மடங்கு வृष-வலிமை) உடையவனாக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜாரஸ (ரசத்தைப் பாய்ச்சுபவன்) ஆக இருந்தால்—ததாஸ்து.
Mantra 4
यदि॑ चतुर्वृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ சதுர்வೃಷ (நான்மடங்கு வृष-வலிமை) உடையவனாக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜாரஸ (ரசத்தைப் பாய்ச்சுபவன்) ஆக இருந்தால்—ததாஸ்து.
Mantra 5
यदि॑ पञ्चवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ பஞ்சவೃಷ (ஐம்மடங்கு வृष-வலிமை) உடையவனாக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜாரஸ (ரசத்தைப் பாய்ச்சுபவன்) ஆக இருந்தால்—ததாஸ்து.
Mantra 6
यदि॑ षड्-वृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ ஆறு-வृष (ஆறுமடங்கு வृष-வலிமை) உடையவனாக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜா-ரஸ (பாயும் ரசம்) உடையவனாக இருந்தால்—(அப்படியே ஆகுக).
Mantra 7
यदि॑ सप्तवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ ஏழு-வೃಷ (ஏழுமடங்கு வृष-வலிமை) உடையவனாக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜா-ரஸ உடையவனாக இருந்தால்—(அப்படியே ஆகுக).
Mantra 8
यद्य॑ष्टवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ எட்டு-வृष (எட்டுமடங்கு வृष-வலிமை) உடையவனாக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜா-ரஸ உடையவனாக இருந்தால்—(அப்படியே ஆகுக).
Mantra 9
यदि॑ नववृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ ஒன்பது-வृषன் (ஒன்பது காளைகளுடையவன்) ஆக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜா-ரஸம் (sṛjā-rasa) உடையவன் ஆக இருந்தால்—
Mantra 10
यदि॑ दशवृ॒षोऽसि॑ सृ॒जार॒सोऽसि
நீ பத்து-வೃಷன் (பத்து காளைகளுடையவன்) ஆக இருந்தால், நீ ஸ்ருஜா-ரஸம் (sṛjā-rasa) உடையவன் ஆக இருந்தால்—
Mantra 11
यद्ये॑काद॒शोऽसि॒ सोऽपो॑दको ऽसि
நீ பதினொன்று (ஏகாதசன்) ஆக இருந்தால், நீ நீர்களை அளிப்பவன்; நீ அபோதகன் (நீர்-தாரகன்).
Frequently Asked Questions
It is used to calm and cure an illness named vṛṣa-roga by empowering a medicinal sap/juice (rasa) through mantra-recitation and then applying or administering it.
That formula is a consecration technique: the remedy is identified with increasing measures of strength (“bull-power”), so the medicine is ritually intensified and made protective as well as curative.
It signals the final healing mode: the empowered agent is aligned with the purifying Waters—bringing cooling, cleansing, and restorative hydration, especially suitable for heat, irritation, or impurity-linked illness.
Ask anything about Sukta 16 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.