Adhyaya 21
Rajasuya continuation.
Mantras
Mantra 1
इ॒मं मे॑ वरुण श्रु॒धी हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑स्व॒स्युरा च॑के ॥
हे वरुण, ममेमं हवम् शृणु; अद्य च मे मृडय। स्वस्तिमिच्छन् त्वामेव शरणं प्रपन्नोऽस्मि।
Mantra 2
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भि॑ः । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शᳪस॒ मा न॒ आयु॒: प्र मो॑षीः ॥
तस्मात् त्वां यामि ब्रह्मणा वन्दमानः; तस्मात् यजमानो हविर्भिः शास्ते। अहेडमानो वरुणेह बोधि, उरुशंस; मा न आयुः प्रमोषीः।
Mantra 3
त्वं नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान् दे॒वस्य॒ हेडो व॑ यासिसीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒: शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषा॑ᳪसि॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
त्वं नोऽग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडोऽव यासिसीष्ठाः। यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषांसि प्रमुमुग्ध्यस्मत्।
Mantra 4
स त्वं नो॑ अग्नेऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॒ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ᳪ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒क सु॒हवो॑ न एधि
स त्वं नोऽग्नेऽवमो भवोती नेदिष्ठोऽस्या उषसो व्युष्टौ। अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो; वीहि मृडीक सुहवो न एधि।
Mantra 5
म॒हीमू॒ षु मा॒तर॑ᳪ सुव्र॒ताना॑मृ॒तस्य॒ पत्नी॒मव॑से हुवेम । तु॒वि॒क्ष॒त्राम॒जर॑न्तीमुरू॒चीᳪ सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिᳪ सु॒प्रणी॑तिम्
अवसे वयं सुव्रतानां महीमातॄम् ऋतस्य पत्नीम् अदितिं हुवेम—तुविक्षत्रामजरन्तीम् उरूचीं सুশर्माणं सुप्रणीतीम्।
Mantra 6
सु॒त्रामा॑णं पृथि॒वीं द्याम॑ने॒हस॑ᳪ सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑ति सु॒प्रणी॑तिम् । दैवीं॒ नाव॑ᳪ स्वरि॒त्रामना॑गस॒मस्र॑वन्ती॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये॑
सुत्रामाणं पृथिवीं द्यामनेहसं सুশर्माणमदितिं सुप्रणीतीम्। दैवीं नावं स्वरित्रामनागसमस्रवन्तीमा रुहेम स्वस्तये।
Mantra 7
सु॒नाव॒मा रु॑हेय॒मस्र॑वन्ती॒मना॑गसम् । श॒तारि॑त्राᳪ स्व॒स्तये॑
सुनावमा रुहेयमस्रवन्तीमनागसम्। शतारित्रां स्वस्तये।
Mantra 8
आ नो॑ मित्रावरुणा घृतै॒र्गव्यू॑तिमुक्षतम् । मध्वा॒ रजा॑ᳪसि सुक्रतू
आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् । मध्वा रजांसि सुक्रतू ॥
Mantra 9
प्र बा॒हवा॑ सिसृतं जी॒वसे॑ न॒ आ नो॒ गव्यू॑तिमुक्षतं घृ॒तेन॑ । आ मा॒ जने॑ श्रवयतं युवाना श्रु॒तं मे॑ मित्रावरुणा॒ हवे॒मा
जीवसे नः प्र बाहवा सिसृतम्; घृतेन नः गव्यूतिम् आ उक्षतम्। युवाना जने मा श्रवयतम्; मित्रावरुणा, मे हवेमा श्रुतम्।
Mantra 10
शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृक॒ᳪ रक्षा॑ᳪसि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः
शं नो भवन्तु वाजिनो हवेषु देवताता मितद्रवः स्वर्काः । जम्भयन्तोऽहिं वृकं रक्षांसि सनेम्यस्मद्यuyavannमीवाः ॥
Mantra 11
वाजे॑-वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अ॒स्य मध्व॑: पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑:
वाजे-वाजेऽवत वाजिनो नो धनेषु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अस्य मध्वः पिबत मादयध्वं तृप्ता यात पथिभिर्देवयानैः ॥
Mantra 12
समि॑द्धो अ॒ग्निः स॒मिधा॒ सुस॑मिद्धो॒ वरे॑ण्यः । गा॒य॒त्री छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्र्यविर्गौ॒र्वयो॑ दधुः
समिद्धो अग्निः समिधा सुसमिद्धो वरेण्यः । गायत्री छन्द इन्द्रियं त्र्यविर्गौर्वयो दधुः ॥
Mantra 13
तनू॒नपा॒च्छुचि॑व्रतस्तनू॒पाश्च॒ सर॑स्वती । उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यं दि॑त्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधुः
तनूनपात् शुचिव्रतः, तनूपाश्च सरस्वती च। उष्णिहा छन्द इन्द्रियं; दित्यवाड् गौर्वयो दधुः॥
Mantra 14
इडा॑भिर॒ग्निरीड्य॒: सोमो॑ दे॒वो अम॑र्त्यः । अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑ इन्द्रि॒यं पञ्चा॑विर्गौ॒र्वयो॑ दधुः
इडाभिरग्निरीड्यः; सोमो देवोऽमर्त्यः। अनुष्टुप्छन्द इन्द्रियं; पञ्चाविर्गौर्वयो दधुः।
Mantra 15
सु॒ब॒र्हिर॒ग्निः पू॑ष॒ण्वान्त्स्ती॒र्णब॑र्हि॒रम॑र्त्यः । बृ॒ह॒ती छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्रि॑व॒त्सो गौर्वयो॑ दधुः
सुबर्हिरग्निः पूषण्वान् स्तीर्णबर्हिरमर्त्यः। बृहती छन्द इन्द्रियं; त्रिवत्सो गौर्वयो दधुः।
Mantra 16
दुरो॑ दे॒वीर्दिशो॑ म॒हीर्ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पति॑: । प॒ङ्क्तिश्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं तु॑र्य॒वाड्गौ॒र्वयो॑ दधुः
दुरो देवीर्दिशो महीः; ब्रह्मा देवो बृहस्पतिः। पङ्क्तिश्छन्द इहेन्द्रियं; तुर्यवाड्गौर्वयो दधुः।
Mantra 17
उ॒षे य॒ह्वी सु॒पेश॑सा॒ विश्वे॑ दे॒वा अम॑र्त्याः । त्रि॒ष्टुप्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं प॑ष्ठ॒वाड्गौ॒र्वयो॑ दधुः
उषे यह्वी सुपेशसा—विश्वे देवाः अमर्त्याः (आयात)। त्रिष्टुप्छन्द इह इन्द्रियं; पष्ठवाड्गौर्वयो दधुः।
Mantra 18
दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजेन्द्रे॑ण स॒युजा॑ यु॒जा । जग॑ती॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम॑न॒ड्वान्गौ॒र्वयो॑ दधुः
दैव्या होतारा भिषजा इन्द्रेण सयुजा युजा। जगती छन्द इन्द्रियम्; अनड्वान्गौर्वयो दधुः।
Mantra 19
ति॒स्र इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती म॒रुतो॒ विश॑: । वि॒राट् छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं धे॒नुर्गौर्न वयो॑ दधुः
तिस्र इडा सरस्वती भारती च, मरुतो विशश्च। विराट् छन्दः; इहेन्द्रियं दधुः—धेनुर्गौरिव, वयोऽपि दधुः।
Mantra 20
त्वष्टा॑ तु॒रीपो॒ अद्भु॑त इन्द्रा॒ग्नी पु॑ष्टि॒वर्ध॑ना । द्विप॑दा॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यमु॒क्षा गौ॒र्न वयो॑ दधुः
त्वष्टा तुरीपोऽद्भुतः; इन्द्राग्नी पुष्टिवर्धनौ। द्विपदा छन्दः; इहेन्द्रियं दधुः—उक्षा गौरिव, वयोऽपि दधुः।
Mantra 21
श॒मि॒ता नो॒ वन॒स्पति॑: सवि॒ता प्र॑सु॒वन् भग॑म् । क॒कुप्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं व॒शा वे॒हद्वयो॑ दधुः
शमिता नो वनस्पतिः, सविता प्रसुवन् भगं प्रसूयात्। ककुप् छन्दः; इहेन्द्रियं दधुः—वशा वेहदिव, वयोऽपि दधुः।
Mantra 22
स्वाहा॑ य॒ज्ञं वरु॑णः सुक्ष॒त्रो भे॑ष॒जं क॑रत् । अति॑च्छन्दा इन्द्रि॒यं बृ॒हदृ॑ष॒भो गौर्वयो॑ दधुः
स्वाहा। सुक्षत्रो वरुणो यज्ञं भेषजं करोतु। अतिच्छन्दा इति छन्दः; इन्द्रियं दधुः—बृहदृषभं गौश्च, वयोऽपि दधुः।
Mantra 23
व॒स॒न्तेन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा वस॑ववस्त्रि॒वृता॑ स्तु॒ताः । र॒थ॒न्त॒रेण॒ तेज॑सा ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
वसन्तेन ऋतुना देवाः वसवस्त्रिवृता स्तुताः; रथन्तरेण तेजसा इन्द्रे हविर्दधुः, वयोऽपि दधुः।
Mantra 24
ग्री॒ष्मेण॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा रु॒द्राः प॑ञ्चद॒शे स्तु॒ताः । बृ॒ह॒ता यश॑सा॒ बल॑ᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
ग्रीष्मेण ऋतुना देवा रुद्राः पञ्चदशे स्तुताः । बृहता यशसा बलं हविरिन्द्रे वयो दधुः ॥
Mantra 25
व॒र्षाभि॑रृ॒तुना॑ऽऽदि॒त्या स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒ताः । वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
वर्षाभिरृतुनाऽऽदित्या स्तोमे सप्तदशे स्तुताः । वैरूपेण विशौजसा हविरिन्द्रे वयो दधुः ॥
Mantra 26
शा॒र॒देन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा ए॑कवि॒ᳪश ऋ॒भव॑ स्तु॒ताः । वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय॑ᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
शारदेन ऋतुना देवा ऋभव एकविंशे स्तोमे स्तुताः। वैराजेन (स्तोत्रेण) श्रिया श्रियम् उपधाय, ते हविरिन्द्रे वयो दधुः।
Mantra 27
हे॒म॒न्तेन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वास्त्रि॑ण॒वे म॒रुत॑ स्तु॒ताः । बले॑न॒ शक्व॑री॒: सहो॑ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
हेमन्तेन ऋतुना देवाः मरुतस्त्रिणवे स्तोमे स्तुताः। बलेन शक्वरीभिः सहसा च, ते हविरिन्द्रे वयो दधुः।
Mantra 28
शै॒शि॒रेण॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वास्त्र॑यस्त्रि॒ᳪशेऽमृता॑ स्तु॒ताः । स॒त्येन॑ रे॒वती॑: क्ष॒त्रᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
शैशिरेण ऋतुना देवाः अमृतास्त्रयस्त्रिंशे स्तोमे स्तुताः। सत्येन रेवतीभिः क्षत्रेण च, ते हविरिन्द्रे वयो दधुः।
Mantra 29
होता॑ यक्षत्स॒मिधा॒ऽग्निमि॒डस्प॒देऽश्विनेन्द्र॒ᳪ सर॑स्वतीम॒जो धू॒म्रो न गो॒धूमै॒: कुव॑लैर्भेष॒जं मधु॒ शष्पै॒र्न तेज॑ इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॑र्यज
होता समिधा इडस्पदेऽग्निम् यक्षतु; अश्विनेन्द्रं सरस्वतीं च यक्षतु। यथा धूम्रोऽजो भेषजं, यथा गोधूमैः कुवलैश्च भेषजं, यथा मधुना शष्पैश्च भेषजं,—तथा इन्द्रियं तेजः पयः सोमः परिस्रुतो घृतं मधु च आज्यस्य होतरी व्यन्तु; होतः, यज।
Mantra 30
होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॒त्सर॑स्वती॒मवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जं प॒था मधु॑मता॒ भर॑न्न॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्यं बद॑रैरुप॒वाका॑भिर्भेष॒जं तोक्म॑भि॒: पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता तनूनपातं सरस्वतीं च यक्षतु। यथा अविर्मेषो भेषजं मधुमता पथा भरन्,—तथा अश्विनेन्द्राय वीर्यं; बदरैरुपवाकाभिर्भेषजं, तोक्मभिर्भेषजं। पयः सोमः परिस्रुतो घृतं मधु च आज्यस्य होतरी व्यन्तु; होतः, यज।
Mantra 31
होता॑ यक्ष॒न्नरा॒शᳪसं॒ न न॒ग्नहुं॒ पति॒ᳪ सुर॑या भेष॒जं मे॒षः सर॑स्वती भि॒षग्रथो॒ न च॒न्द्रयश्विनो॑र्व॒पा इन्द्र॑स्य वी॒र्यं बद॑रैरुप॒वाका॑भिर्भेष॒जं तोक्म॑भि॒: पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता नराशंसं यक्षतु। यथा नग्नहूं पतिः भेषजं, तथा सुरया भेषजं; मेषो भेषजं; सरस्वती भिषक्। यथा रथो न चन्द्रयशा भेषजं, तथा अश्विनोर्वपा भेषजं; इन्द्रस्य वीर्यं। बदरैरुपवाकाभिर्भेषजं, तोक्मभिर्भेषजं। पयः सोमः परिस्रुतो घृतं मधु च आज्यस्य होतरी व्यन्तु; होतः, यज।
Mantra 32
होता॑ यक्षदि॒डेडि॒त आ॒जुह्वा॑न॒: सर॑स्वती॒मिन्द्रं॒ बले॑न व॒र्धय॑न्नृष॒भेण॒ गवे॑न्द्रि॒यम॒श्विनेन्द्रा॑य भेष॒जं यवै॑ र्क॒र्कन्धु॑भि॒र्मधु॑ लाजै॒र्न मास॑रं॒ पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षद्—इडेडितः आजुह्वानः; सरस्वतीं यक्षत्, बलेन इन्द्रं वर्धयन्, ऋषभेण गवेन्द्रियम् (इन्द्रियबलं) वर्धयन्। अश्विनेन्द्राय भेषजं भवतु—यवैः, कर्कन्धुभिः, मधुना, लाजैः; न मासरम्। पयः, सोमः परिस्रुतः, घृतं मधु च—आज्यस्य व्यन्तु; होतः, यज।
Mantra 34
होता॑ यक्षद्ब॒र्हिरूर्ण॑म्म्रदा भि॒षङ्नास॑त्या भि॒षजा॒ऽश्विनाऽश्वा॒ शिशु॑मती भि॒षग्धे॒नुः सर॑स्वती भि॒षग्दु॒ह इन्द्रा॑य भेष॒जं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॑र्यज
होता यक्षत्—बर्हिर् ऊर्णमृदा भिषक्; नासत्या भिषजा; अश्विना भिषजा; अश्वाः शिशुमती भिषक्; धेनुः भिषक्; सरस्वती भिषक्; दुहः (दोहः) इन्द्राय भेषजम्। पयः, सोमः परिस्रुतः, घृतं मधु च—आज्यस्य व्यन्तु; होतः, यज॥ होता यक्षत्—दुरो दिशः कवष्यो न व्यचस्वतीः; अश्विभ्यां न दुरो दिशः; इन्द्रो न रोदसी। दुहे दुहे धेनुः; सरस्वती दुहे। अश्विनेन्द्राय भेषजं—शुक्रं न ज्योतिर् इन्द्रियम्। पयः, सोमः परिस्रुतः, घृतं मधु च—आज्यस्य व्यन्तु; होतः, यज॥
Mantra 35
होता॑ यक्षत्सु॒पेश॑सो॒षे नक्तं॒ दिवा॒ऽश्विना॒ सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या॒ त्विषि॒मिन्द्रे॒ न भे॑ष॒जᳪ श्ये॒नो न रज॑सा हृ॒दा श्रि॒या न मास॑रं॒ पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षत् सुपेशसौषे नक्तं दिवाऽश्विना समञ्जाते । सरस्वत्या त्विषिमिन्द्रे न भेषजं श्येनो न रजसा हृदा श्रिया न मासरं पयः । सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्वाज्यस्य होतः यज ॥
Mantra 36
होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒ऽश्विनेन्द्रं॒ न जागृ॑वि॒ दिवा॒ नक्तं॒ न भे॑ष॒जै: शूष॒ᳪ सर॑स्वती भि॒षक् सीसे॑न दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षद्दैव्या होतारा भिषजाऽश्विनेन्द्रं न जागृवि दिवा नक्तं न भेषजैः । शूषं सरस्वती भिषक् सीसेन दुह इन्द्रियं पयः । सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्वाज्यस्य होतः यज ॥
Mantra 37
होता॑ यक्षत्ति॒स्रो दे॒वीर्न भे॑ष॒जं त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒ऽपसो॑ रू॒पमिन्द्रे॑ हिर॒ण्यय॑म॒श्विनेडा॒ न भार॑ती वा॒चा सर॑स्वती॒ मह॒ इन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षत्तिस्रो देवीर्न भेषजं त्रयस्त्रिधातवोऽपसो रूपमिन्द्रे हिरण्ययम् अश्विनेडा न भारती वाचा सरस्वती मह इन्द्राय दुह इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुताः घृतं मधु व्यन्त्वाज्यस्य होतऱ्यज।
Mantra 38
होता॑ यक्षत् सु॒रेर॑समृष॒भं नर्या॑पसं॒ त्वष्टा॑र॒मिन्द्र॑म॒श्विना॑ भि॒षजं॒ न सर॑स्वती॒मोजो॒ न जू॒तिरि॑न्द्रि॒यं वृको॒ न र॑भ॒सो भि॒षग् यश॒: सुर॑या भेष॒जᳪ श्रि॒या न मास॑रं॒ पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षत् सुरेरसमृषभं नर्यापसं त्वष्टारमिन्द्रमश्विना भिषजं न सरस्वतीमोजो न जूतिरिन्द्रियं वृको न रभसो भिषग् यशः सुरया भेषजं श्रिया न मासरं पयः सोमः परिस्रुताः घृतं मधु व्यन्त्वाज्यस्य होतऱ्यज।
Mantra 39
होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑ᳪ शमि॒तार॑ᳪ श॒तक्र॑तुं भी॒मं न म॒न्युᳪ राजा॑नं व्या॒घ्रं नम॑सा॒ऽश्विना॒ भाम॒ᳪ सर॑स्वती भि॒षगिन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षद्वनस्पतिं शमितारं शतक्रतुं भीमं न मन्युं राजानं व्याघ्रं नमसाऽश्विना भामं सरस्वती भिषगिन्द्राय दुह इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुताः घृतं मधु व्यन्त्वाज्यस्य होतऱ्यज।
Mantra 40
होता॑ यक्षद॒ग्निᳪ स्वाहाऽऽज्य॑स्य स्तो॒काना॒ᳪ स्वाहा॒ मेद॑सां॒ पृथ॒क् स्वाहा॒ छाग॑म॒श्विभ्या॒ᳪ स्वाहा॑ मे॒षᳪ सर॑स्वत्यै॒ स्वाह॑ ऋष॒भमिन्द्रा॑य सि॒ᳪहाय॒ सह॑स इन्द्रि॒यᳪ स्वाहा॒ऽग्निं न भे॑ष॒जᳪ स्वाहा॒ सोम॑मिन्द्रि॒यᳪ स्वाहेन्द्र॑ᳪ सु॒त्रामा॑ण सवि॒तारं॒ वरु॑णं भि॒षजां॒ पति॒ᳪ स्वाहा॒ वन॒स्पतिं॑ प्रि॒यं पाथो॒ न भे॑ष॒जᳪ स्वाहा॑ दे॒वा आ॑ज्य॒पा जु॑षा॒णो अ॒ग्निर्भे॑ष॒जं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षदग्निं स्वाहा। आज्यस्य स्तोकानां स्वाहा। मेदसां पृथक् स्वाहा। छागमश्विभ्यां स्वाहा। मेषं सरस्वत्यै स्वाहा। ऋषभमिन्द्राय—सिंहाय सहस इन्द्रियं स्वाहा। अग्निं न भेषजं स्वाहा। सोममिन्द्रियं स्वाहा। इन्द्रं सुत्रामाणं सवितारं वरुणं भिषजां पतिं स्वाहा। वनस्पतिं प्रियं पाथो न भेषजं स्वाहा। देवा आज्यपा जुषाणः—अग्निर्भेषजं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु—व्यन्त्वाज्यस्य होतः, यज।
Mantra 41
होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ छाग॑स्य व॒पाया॒ मेद॑सो जु॒षेता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑ । होता॑ यक्ष॒त्सर॑स्वतीं मे॒षस्य॑ व॒पाया॒ मेद॑सो जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑ । होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॑मृष॒भस्य॑ व॒पाया॒ मेद॑सो जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑
होता यक्षदश्विनौ—छागस्य वपाया मेदसो जुषेतां हविः; होतः, यज। होता यक्षत्सरस्वतीं—मेषस्य वपाया मेदसो जुषतां हविः; होतः, यज। होता यक्षदिन्द्रम्—ऋषभस्य वपाया मेदसो जुषतां हविः; होतः, यज।
Mantra 42
होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ सर॑स्वती॒मिन्द्र॑ᳪ सु॒त्रामा॑णमि॒मे सोमा॑: सु॒रामा॑ण॒श्छागै॒र्न मे॒षैरृ॑षभैः सु॒ताः शष्पै॒र्न तोक्म॑भिर्ला॒जैर्मह॑स्वन्तो॒ मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒ऽमृता॒: प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुत॒स्तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॒ पिब॑न्तु॒ व्यन्तु॒ होत॒र्यज॑
होता यक्षदश्विनौ सरस्वतीमिन्द्रं सुत्रामाणम्। इमे सोमाः सुरामाणाः—छागैर्न मेषैरृषभैः सुताः; शष्पैर्न तोक्मभिर्लाजैः सुताः; महस्वन्तो मदा मासरेण परिष्कृताः, शुक्राः पयस्वन्तोऽमृताः; प्रस्थिता वो मधुश्चुतः। तानश्विना सरस्वतीन्द्रः सुत्रामा वृत्रहा जुषन्ताम्; सोम्यं मधु पिबन्तु; व्यन्तु; होतः, यज।
Mantra 43
होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ छाग॑स्य ह॒विष॒ आत्ता॑म॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस्तां॑ नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑त ए॒वाश्विना॑ जु॒षेता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑
होता अश्विनौ यक्षत्। अद्य छागस्य हविष आत्ताम्—मध्यतो मेद उद्भृतम्। पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृभो रक्षार्थं भवतु। नूनं तु अज्राणां घासे भवतु—यवसप्रथमानां सुमत्क्षराणां शतरुद्रियाणाम्, अग्निष्वात्तानां पीवोपवसानानां; पार्श्वतः श्रोणितः शितामतः, उत्सादतोऽङ्गादङ्गादवत्तानां करद्-भागरूपम्। अश्विना एतद् हविः जुषेताम्। हविर्होतर् यज।
Mantra 44
होता॑ यक्ष॒त् सर॑स्वतीं मे॒षस्य॑ ह॒विष॒ आव॑यद॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस॑न्नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसनानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑दे॒वᳪ सर॑स्वती जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑
होता सरस्वतीं यक्षत्। अद्य मेषस्य हविष आवयतु (आवृत्य गृह्णातु)—मध्यतो मेद उद्भृतम्। पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृभो रक्षार्थं भवतु; नूनं तु अज्राणां घासे भवतु—यवसप्रथमानां सुमत्क्षराणां शतरुद्रियाणाम्, अग्निष्वात्तानां पीवोपवसनानाम्; पार्श्वतः श्रोणितः शितामतः, उत्सादतोऽङ्गादङ्गादवत्तानां करद्-भागरूपम्। देवी सरस्वती एतद् हविः जुषताम्। हविर्होतर् यज।
Mantra 45
होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॑मृष॒भस्य॑ ह॒विष॒ आव॑यद॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस॑न्नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसानानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑दे॒वमिन्द्रो॑ जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑
होता यक्षदिन्द्रमृषभस्य हविषा। आवयदद्य मध्यतो मेद उद्भृतं—पुरा द्वेषोभ्यः, पुरा पौरुषेय्याः। गृभो घसन्नूनं घासे अज्राणां यवसप्रथमानाᳪ सुमत्क्षराणाᳪ शतरुद्रियाणाम्—अग्निष्वात्तानां पीवोपवसानानां पार्श्वतः श्रोणितः शितामत उत्सादतोऽङ्गादङ्गादवत्तानां—करदेवमिन्द्रो जुषताᳪ हविः; होतः, यज।
Mantra 46
होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑म॒भि हि पि॒ष्टत॑मया॒ रभि॑ष्ठया रश॒नयाधि॑त । यत्रा॒श्विनो॒श्छाग॑स्य ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ सर॑स्वत्या मे॒षस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रेन्द्र॑स्य ऋष॒भस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रा॒ग्नेः प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ सोम॑स्य प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रेन्द्र॑स्य सु॒त्राम्ण॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॑ सवि॒तुः प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ वरु॑णस्य प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ वन॒स्पते॑: प्रि॒या पाथा॑ᳪसि॒ यत्र॑ दे॒वाना॑माज्य॒पानां॑ प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रा॒ग्नेर्होतु॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ तत्रै॒तान्प्र॒स्तुत्ये॑वोप॒स्तुत्ये॑वो॒पाव॑स्रक्ष॒द्रभी॑यस इव कृ॒त्वी कर॑दे॒वं दे॒वो वन॒स्पति॑र्जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑
होता यक्षद्वनस्पतिम्, अभि हि पिष्टतमया रभिष्ठया रशनयाधितः। यत्राश्विनोश्छागस्य हविषः प्रिया धामानि, यत्र सरस्वत्या मेषस्य हविषः प्रिया धामानि, यत्रेन्द्रस्य ऋषभस्य हविषः प्रिया धामानि, यत्राग्नेः प्रिया धामानि, यत्र सोमस्य प्रिया धामानि, यत्रेन्द्रस्य सुत्राम्णः प्रिया धामानि, यत्र सवितुः प्रिया धामानि, यत्र वरुणस्य प्रिया धामानि, यत्र वनस्पतेः प्रिया पाथांसि, यत्र देवानामाज्यपानां प्रिया धामानि, यत्राग्नेर्होतुः प्रिया धामानि—तत्रैतान् प्रस्तुत्येवोपस्तुत्येवोपावस्रक्षद्रभीयस इव कृत्वी; करदेवं देवो वनस्पतिर्जुषतां हविः; होतः, यज।
Mantra 47
होता॑ यक्षद॒ग्निᳪ स्वि॑ष्ट॒कृत॒मया॑ड॒ग्निर॒श्विनो॒श्छाग॑स्य ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॒ट् सर॑स्वत्या मे॒षस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॒डिन्द्र॑स्य ऋष॒भस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॑ड॒ग्नेः प्रि॒या धामा॒न्यया॒ट् सोम॑स्य प्रि॒या धामा॒न्यया॒डिन्द्र॑स्य सु॒त्राम्ण॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॑ट् सवि॒तुः प्रि॒या धामा॒न्यया॒ड् वरु॑णस्य प्रि॒या धामा॒न्यया॒ड् वन॒स्पते॑: प्रि॒या पाथा॒ᳪस्यया॑ड् दे॒वाना॑माज्य॒पानां॑ प्रि॒या धामा॑नि॒ यक्ष॑द॒ग्नेर्होतु॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यक्ष॒त् स्वं म॑हि॒मान॒माय॑जता॒मेज्या॒ इष॑: कृ॒णोतु॒ सो अ॑ध्व॒रा जा॒तवे॑दा जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑
होता यक्षदग्निं स्विष्टकृतम्। अग्निरश्विनोश्छागस्य हविषः प्रिया धामान्ययाट्; सरस्वत्या मेषस्य हविषः प्रिया धामान्ययाट्; इन्द्रस्य ऋषभस्य हविषः प्रिया धामान्ययाट्; अग्नेः प्रिया धामान्ययाट्; सोमस्य प्रिया धामान्ययाट्; इन्द्रस्य सुत्राम्णः प्रिया धामान्ययाट्; सवितुः प्रिया धामान्ययाट्; वरुणस्य प्रिया धामान्ययाट्; वनस्पतेः प्रिया पाथाꣳस्ययाट्; देवानामाज्यपानां प्रिया धामानि यक्षत्। अग्नेर्होतुः प्रिया धामानि यक्षत्; स्वं महिमानमायक्षत; यजतामेज्या इषः कृणोतु। स अध्वरा जातवेदा जुषतां हविः; होतः, यज।
Mantra 48
दे॒वं ब॒र्हिः सर॑स्वती सुदे॒वमिन्द्रे॑ अ॒श्विना॑ । तेजो॒ न चक्षु॑र॒क्ष्यो॒र्ब॒र्हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवं बर्हिः सरस्वती सुदेवं इन्द्रे अश्विना। तेजो न चक्षुरक्ष्योर्बर्हिषा दधुरिन्द्रियं; वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु—यज।
Mantra 49
दे॒वीर्द्वारो॑ अ॒श्विना॑ भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । प्रा॒णं न वी॒र्यं॒ न॒सि द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवीर्द्वारो अश्विना भिषजेन्द्रे सरस्वती। प्राणं न वीर्यं नासि; द्वारो दधुरिन्द्रियं; वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु—यज।
Mantra 50
दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना॑ सु॒त्रामेन्द्रे॒ सर॑स्वती । बलं॒ न वाच॑मा॒स्य॒ उ॒षाभ्यां॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवी उषासा, उषे द्वे, अश्विनौ, सुत्रामेन्द्रः सरस्वती च—बलं नास्ये वाक् इव—उषाभ्यां दधुरिन्द्रियं इन्द्रस्य। वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु; यज।
Mantra 51
दे॒वी जोष्ट्री॒ सर॑स्वत्य॒श्विनेन्द्र॑मवर्धयन् । श्रोत्रं॒ न कर्ण॑यो॒र्यशो॒ जोष्ट्री॑भ्यां दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवी जोष्ट्री सरस्वत्यश्विनौ चेन्द्रमवर्धयन्। यथा श्रोत्रं कर्णयोः प्रतिष्ठितं तथा यशो जोष्ट्रीभ्यां दधुरिन्द्रियं। वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु; यज।
Mantra 52
दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघेन्द्रे॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑ऽवतः । शु॒क्रं न ज्योति॒ स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवी ऊर्जाहुती दुघे सुदुघेन्द्रे सरस्वत्यश्विनौ भिषजावतः। शुक्रमिव ज्योतिः स्तनयोः, आहुतिः इन्द्रियं धत्ते। वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु; यज।
Mantra 53
दे॒वा दे॒वानां॑ भि॒षजा॒ होता॑रा॒विन्द्र॑म॒श्विना॑ । व॒ष॒ट्का॒रै॒: सर॑स्वती॒ त्विषिं॒ न हृद॑ये म॒तिᳪ होतृ॑भ्यां दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवा देवानां भिषजा होतारावश्विनाविन्द्राय। वषट्कारैः सरस्वती; यथा त्विषिः हृदये मतिरिव, होतृभ्यां दधुरिन्द्रियं। वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु; यज।
Mantra 54
दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीर॒श्विनेडा॒ सर॑स्वती । शूषं॒ न मध्ये॒ नाभ्या॒मिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देव्यस्तिस्रस्तिस्रो देवीरश्विनेडा सरस्वती। शूषं न मध्ये नाभ्यामिन्द्राय दधुरिन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु; यज।
Mantra 55
दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शᳪस॑स्त्रिवरू॒थः सर॑स्वत्य॒श्विभ्या॑मीयते॒ रथ॑: । रेतो॒ न रू॒पम॒मृतं॑ ज॒नित्र॒मिन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देव इन्द्रो नराशंसस्त्रिवरूथः सरस्वत्यश्विभ्यामीयते रथः। रेतो न रूपममृतं जनित्रमिन्द्राय त्वष्टा दधदिन्द्रियाणि वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज।
Mantra 56
दे॒वो दे॒वैर्वन॒स्पति॒र्हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या सुपिप्प॒ल इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑ । ओजो॒ न जू॒तिरृ॑ष॒भो न भामं॒ वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवो देवैर्वनस्पतिर्हिरण्यपर्णोऽश्विभ्यां सरस्वत्या सुपिप्पल इन्द्राय पच्यते मधु। ओजो न जूतिरृषभो न भामं वनस्पतिर्नो दधदिन्द्रियाणि वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज।
Mantra 57
दे॒वं ब॒र्हिर्वारि॑तीनामध्व॒रे स्ती॒र्णम॒श्विभ्या॒मूर्ण॑म्रदा॒: सर॑स्वत्या स्यो॒नमि॑न्द्र ते॒ सद॑: । ई॒शायै॑ म॒न्युᳪ राजा॑नं ब॒र्हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवं बर्हिर्वारितीनामध्वरे स्तीर्णम्; अश्विभ्यामूर्णम्रदाभ्यां सरस्वत्या च सह, इन्द्र ते सदः स्योनम्। ईशायै बर्हिषा राजानं मन्युमिन्द्रियं दधुः; वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु—यजः।
Mantra 58
दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वान्य॑क्षद्यथाय॒थᳪ होता॑रा॒विन्द्र॑म॒श्विना॑ वा॒चा वाच॒ᳪ सर॑स्वतीम॒ग्निᳪ सोम॑ᳪ स्विष्ट॒कृत् स्वि॑ष्ट॒ इन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ सवि॒ता वरु॑णो भि॒षगि॒ष्टो दे॒वो वन॒स्पति॒: स्वि॒ष्टा दे॒वा आ॑ज्य॒पाः स्वि॑ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निना॒ होता॑ हो॒त्रे स्वि॑ष्ट॒कृद्यशो॒ न दध॑दिन्द्रि॒यमूर्ज॒मप॑चितिᳪ स्व॒धां व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑
देवोऽग्निः स्विष्टकृद्देवान्यक्षद्यथायथम्—होताराविन्द्रमश्विना वाचा वाचं सरस्वतीमग्निं सोमम्। स्विष्टकृत्—स्विष्ट इन्द्रः सुत्रामा सविता वरुणो भिषगिष्टो देवो वनस्पतिः; स्विष्टा देवा आज्यपाः। स्विष्टोऽग्निरग्निना होता होत्रे स्विष्टकृत्—यशो न दधदिन्द्रियमूर्जमपचितिं स्वधां—वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यजः।
Mantra 59
अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीता॒यं यज॑मान॒: पच॒न् पक्ती॒: पच॑न् पुरो॒डाशा॑न् ब॒ध्नन्न॒श्विभ्यां॒ छाग॒ᳪ सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑य ऋष॒भᳪ सु॒न्वन्न॒श्विभ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ सुरासो॒मान्
अग्निमद्य होतारमवृणीता॒यं यजमानः—पचन् पक्तीः पचन् पुरोडाशान्; बध्नन्नश्विभ्यां छागं सरस्वत्यै मेषमिन्द्राय ऋषभम्; सुन्वन्नश्विभ्यां सरस्वत्या इन्द्राय सुत्राम्णे सुरासोमान्।
Mantra 60
सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभवद॒श्विभ्यां॒ छागे॑न॒ सर॑स्वत्यै मे॒षेणेन्द्रा॑य ऋष॒भेणाक्षँ॒स्तान् मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒तागृ॑भीष॒तावी॑वृधन्त पुरो॒डाशै॒रपु॑र॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ सुरासो॒मान्
सूपस्था अद्य देवो वनस्पतिरभवदश्विभ्यां छागेन सरस्वत्यै मेषेणेन्द्राय ऋषभेण। तान् मेदस्तः प्रति पचतागृभीषत; आवीवृधन्त पुरोडाशैर्—अश्विना सरस्वतीन्द्रः सुत्रामा सुरासोमान्।
Mantra 61
त्वाम॒द्य ऋ॑ष आर्षेय ऋषीणां नपादवृणीता॒यं यज॑मानो ब॒हुभ्य॒ आ सङ्ग॑तेभ्य ए॒ष मे॑ दे॒वेषु॒ वसु॒ वार्याय॑क्ष्यत॒ इति॒ ता या दे॒वा दे॑व॒ दाना॒न्यदु॒स्तान्य॑स्मा॒ आ च॒ शास्वा च॑ गुरस्वेषि॒तश्च॑ होत॒रसि॑ भद्र॒वाच्या॑य॒ प्रेषि॑तो॒ मानु॑षः सूक्तवा॒काय॑ सू॒क्ता ब्रू॑हि
त्वामद्य ऋष आर्षेय ऋषीणां नपादवृणीता॒यं यजमानो बहुभ्य आ सङ्गतेभ्यः—एष मे देवेषु वसु वार्यायक्ष्यत इति। ता या देव देवदानान्यदुस्तान्यस्मा आ च शास्वा च गुरस्व; एषितश्च होतासि भद्रवाचाय प्रेषितो मानुषः सूक्तवाकाय सूक्ता ब्रूहि।
Frequently Asked Questions
Because Varuṇa embodies ṛta and moral-ritual accountability; the chapter opens by seeking attentive, non-angry protection and release from fault so the later animal and expiatory acts proceed without obstruction.
It sacralizes and seals the yajña-space: the enclosure is guarded, correctly oriented, and protected from ‘leakage’ or intrusion, making the rite a stable microcosm of cosmic order.
They establish a bandhu between time (ṛtu) and chant-structure (stoma), empowering the oblation through that correspondence and culminating in its placement into Indra as vayas (vital vigour).