Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 58

Rishi: Yājñavalkya-tradition.
Devata: Agni Sviṣṭakṛt (with a catalogue of deities affirmed as ‘well-offered’).
Chandas: Extended yajus (catalogue-style), not a single fixed meter.

दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वान्य॑क्षद्यथाय॒थᳪ होता॑रा॒विन्द्र॑म॒श्विना॑ वा॒चा वाच॒ᳪ सर॑स्वतीम॒ग्निᳪ सोम॑ᳪ स्विष्ट॒कृत् स्वि॑ष्ट॒ इन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ सवि॒ता वरु॑णो भि॒षगि॒ष्टो दे॒वो वन॒स्पति॒: स्वि॒ष्टा दे॒वा आ॑ज्य॒पाः स्वि॑ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निना॒ होता॑ हो॒त्रे स्वि॑ष्ट॒कृद्यशो॒ न दध॑दिन्द्रि॒यमूर्ज॒मप॑चितिᳪ स्व॒धां व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

de̱vó agníḥ sviṣṭakṛ́d devā́n ayakṣad yáthāyatha̱ṁ hotā́rāv índram aśvínā vācā́ vā́ca̱ṁ sárasvatīm agní̱ṁ sóma̱ṁ sviṣṭakṛ́t svi̱ṣṭá índraḥ sutrā́mā savitā́ váruṇo bhiṣág iṣṭó de̱vó vanaspátiḥ sviṣṭā́ devā́ ājyapā́ḥ svi̱ṣṭó agnír agnínā hotā́ hotré sviṣṭakṛ́d yáśo̱ ná dádhad indriyám ūrjá̱m apáciti̱ṁ svadhā́ṁ vasuváne vasudhéyasya vyantu̱ yája

देवोऽग्निः स्विष्टकृद्देवान्यक्षद्यथायथम्—होताराविन्द्रमश्विना वाचा वाचं सरस्वतीमग्निं सोमम्। स्विष्टकृत्—स्विष्ट इन्द्रः सुत्रामा सविता वरुणो भिषगिष्टो देवो वनस्पतिः; स्विष्टा देवा आज्यपाः। स्विष्टोऽग्निरग्निना होता होत्रे स्विष्टकृत्—यशो न दधदिन्द्रियमूर्जमपचितिं स्वधां—वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यजः।

दे॒वः । अ॒ग्निः । स्वि॑ष्ट-कृत् । दे॒वान् । अ॒यक्षत् । यथा॑-य॒थम् । होता॑रौ । इन्द्र॑म् । अ॒श्विना॑ । वा॒चा । वाच॑म् । सर॑स्वतीम् । अ॒ग्निम् । सोम॑म् । स्वि॑ष्ट-कृत् । स्वि॑ष्टः । इन्द्रः॑ । सु॒त्रामा॑ । सवि॒ता । वरु॑णः । भि॒षक् । इ॒ष्टः । दे॒वः । वन॒स्पतिः॑ । स्वि॒ष्टाः । दे॒वाः । आ॑ज्य॒पाः । स्वि॑ष्टः । अ॒ग्निः । अ॒ग्निना॑ । होता॑ । हो॒त्रे । स्वि॑ष्ट-कृत् । यशः॑ । न । दध॑त् । इन्द्रि॒यम् । ऊर्ज॑म् । अप॑-चितिम् । स्व॒धाम् । वसु॒वने॑ । वसु॒धेय॑स्य । व्यन्तु॑ । यज॑

देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्विष्टकृत्the well-accomplisher (of the offering)
स्विष्टकृत्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootस्विष्टकृत् (कृदन्त; सु-इष्ट + कृ)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यक्षत्may he worship / has worshipped
यक्षत्:
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
यथाas
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
यथम्in due manner / properly
यथम्:
TypeIndeclinable
Rootयथम् (अव्यय)
होतारौthe two Hotṛ-priests
होतारौ:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
वाचाwith speech
वाचा:
करण
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
वाचम्speech
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
स्विष्टकृत्the well-accomplisher
स्विष्टकृत्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootस्विष्टकृत् (कृदन्त)
स्विष्टःwell-pleased / well-invoked
स्विष्टः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootस्विष्ट (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्रामाhaving good protection
सुत्रामा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक)
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
भिषक्the healer
भिषक्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभिषज्/भिषक् (प्रातिपदिक)
इष्टःdesired / worshipped
इष्टः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक; √यज्-कृदन्त ‘इष्ट’)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वनस्पतिःVanaspati (lord of the forest/wood)
वनस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक)
स्विष्टाःwell-pleased
स्विष्टाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootस्विष्ट (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आज्यपाःdrinkers of ghee
आज्यपाः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootआज्यपा (प्रातिपदिक; आज्य + पा)
स्विष्टःwell-pleased
स्विष्टः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootस्विष्ट (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अग्निनाby/with Agni
अग्निना:
करण
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
होत्रेfor the Hotṛ-function / for the priesthood
होत्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहोत्र (प्रातिपदिक)
स्विष्टकृत्the well-accomplisher
स्विष्टकृत्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootस्विष्टकृत् (कृदन्त)
यशःglory
यशः:
कर्म
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
as / like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
दधत्placing / bestowing
दधत्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootधा (धातु)
इन्द्रियम्vigor, power
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
ऊर्जम्strength, nourishment
ऊर्जम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक)
अपचितिम्removal (of sin), expiation
अपचितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअपचिति (प्रातिपदिक)
स्वधाम्svadhā (ancestral offering-power)
स्वधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
वसुवनेin the winning of wealth
वसुवने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवसुवन (प्रातिपदिक)
वसुधेयस्यof the wealth-bestowal
वसुधेयस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसुधेय (प्रातिपदिक)
व्यन्तुlet them pervade/attain
व्यन्तु:
TypeVerb
Rootवि + अ (धातु; ‘to go/attain’)
यजworship (you)
यज:
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
A
Agni Sviṣṭakṛt
I
Indra
A
Aśvins
V
Vāc (Speech)
S
Sarasvatī
S
Soma
S
Savitṛ
V
Varuṇa
B
Bhiṣaj (Divine Physician)
V
Vanaspati
Ā
Ājyapāḥ Devāḥ (ghee-drinking gods)