Mantra 11
Rishi: R̥gvedic-style formula adopted into Vājasaneyin liturgy (r̥ṣi not explicit in the Saṃhitā excerpt)
Devata: Viśve Devāḥ / offering-deities addressed as ‘viprā amṛtā ṛtájñāḥ’
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
वाजे॑-वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अ॒स्य मध्व॑: पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑:
Transliteration
vā́je-vā́je'vata vājíno no dháneṣu viprā amṛ́tā ṛtájñāḥ | asyá mádhvaḥ pibata mā́dayadhvaṃ tṛ́ptā yāta pathíbhiḥ devayā́naiḥ
Translation
वाजे-वाजेऽवत वाजिनो नो धनेषु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अस्य मध्वः पिबत मादयध्वं तृप्ता यात पथिभिर्देवयानैः ॥
Padapatha (Word Analysis)
वाजे॑-वाजे । अ॒व॒त॒ । वा॒जि॒नः॒ । नः॒ । धने॑षु । वि॒प्राः॒ । अ॒मृ॒ताः॒ । ऋ॒त॒-ज्ञाः॒ । अ॒स्य । मध्वः॑ । पि॒ब॒त॒ । मा॒दय॑ध्वम् । तृ॒प्ताः । या॒त॒ । प॒थिभिः॑ । दे॒व॒-या॒नैः
Word by Word
वाजेin each contest / at every winning (occasion)
वाजे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक) अथवा वाज (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
वाजेin each contest
वाजे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अवतprotect (you protect)
अवत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे)
वाजिनःthe prize-winners / the vigorous ones
वाजिनः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धनेषुin riches / in prizes
धनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
विप्राःthe inspired sages
विप्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
अमृताःimmortal
अमृताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
ऋतज्ञाःknowers of ṛta (cosmic order)
ऋतज्ञाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋतज्ञ (प्रातिपदिक; ऋत + ज्ञ)
अस्यof this (one)
अस्य:
Sampradāna
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
मध्वःof the sweet (soma/honey)
मध्वः:
Karma
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
पिबतdrink (you all)
पिबत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पाने)
मादयध्वम्be exhilarated / rejoice
मादयध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमद् (हर्षे/मादने) [णिच्]
तृप्ताःsatisfied
तृप्ताः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootतृप् (तर्पणे) → तृप्त (कृदन्त)
यातgo
यात:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे)
पथिभिःby paths
पथिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपथि (प्रातिपदिक; पथ्-शब्दस्य वैदिक-इन्स्ट्रुमेण्टल-बहुवचनम्)
देवयानैःby the god-going (divine) (paths)
देवयानैः:
Karaṇa
TypeAdjective/Noun
Rootदेवयान (प्रातिपदिक; देव + यान)
Entities Mentioned
V
Viśve Devāḥ (All Gods)V
Viprā Amṛtā Ṛtájñāḥ (Inspired Immortals, knowers of Order)D
Deva-yāna (god-going paths)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes