Adhyaya 44

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे नन्दिकेश्वरप्रादुर्भावनन्दिकेश्वराभिषेकमन्त्रो नाम त्रिचत्वारिंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच स्मरणादेव रुद्रस्य सम्प्राप्ताश् च गणेश्वराः सर्वे सहस्रहस्ताश् च सहस्रायुधपाणयः

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे नन्दिकेश्वरप्रादुर्भावनन्दिकेश्वराभिषेकमन्त्रो नाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः । शैलादिरुवाच—स्मरणादेव रुद्रस्य सम्प्राप्ताश्च गणेश्वराः सर्वे सहस्रहस्ताश्च सहस्रायुधपाणयः ॥

Verse 2

त्रिनेत्राश् च महात्मानस् त्रिदशैरपि वन्दिताः कोटिकालाग्निसंकाशा जटामुकुटधारिणः

त्रिनेत्राश्च महात्मानस्त्रिदशैरपि वन्दिताः । कोटिकालाग्निसंकाशा जटामुकुटधारिणः ॥

Verse 3

दंष्ट्राकरालवदना नित्या बुद्धाश् च निर्मलाः कोटिकोटिगणैस्तुल्यैर् आत्मना च गणेश्वराः असंख्याता महात्मानस् तत्राजग्मुर्मुदा युताः

दंष्ट्राकरालवदना नित्या बुद्धाश्च निर्मलाः । कोटिकोटिगणैस्तुल्यैरात्मना च गणेश्वराः । असंख्याता महात्मानस्तत्राजग्मुर्मुदा युताः ॥

Verse 4

गायन्तश् च द्रवन्तश् च नृत्यन्तश् च महाबलाः मुखाडम्बरवाद्यानि वादयन्तस्तथैव च

गायन्तश्च द्रवन्तश्च नृत्यन्तश्च महाबलाः । मुखाडम्बरवाद्यानि वादयन्तस्तथैव च ॥

Verse 5

रथैर्नागैर्हयैश्चैव सिंहमर्कटवाहनाः विमानेषु तथारूढा हेमचित्रेषु वै गणाः

रथैर्नागैर्हयैश्चैव सिंहमर्कटवाहनाः। विमानेषु तथारूढा हेमचित्रेषु वै गणाः॥ पतेः शिवस्य परिचारकगणाः समाययुः॥

Verse 6

भेरीमृदङ्गकाद्यैश् च पणवानकगोमुखैः वादित्रैर्विविधैश्चान्यैः पटहैरेकपुष्करैः

भेरीमृदङ्गकाद्यैश्च पणवानकगोमुखैः। वादित्रैर्विविधैश्चान्यैः पटहैरेकपुष्करैः॥ निनादयन्तो महेशं पाशविमोचकं पतिं॥

Verse 7

भेरीमुरजसंनादैर् आडम्बरकडिण्डिमैः मर्दलैर्वेणुवीणाभिर् विविधैस्तालनिःस्वनैः

भेरीमुरजसंनादैराडम्बरकडिण्डिमैः। मर्दलैर्वेणुवीणाभिर्विविधैस्तालनिःस्वनैः॥ मङ्गलं निनदत्सभा पतिं लिङ्गस्वरूपिणम्॥

Verse 8

दर्दुरैस्तलघातैश् च कच्छपैः पणवैरपि वाद्यमानैर्महायोगा आजग्मुर्देवसंसदम्

दर्दुरैस्तलघातैश्च कच्छपैः पणवैरपि। वाद्यमानैर्महायोगा आजग्मुर्देवसंसदम्॥ पाशुपतसिद्धयः शुभागमनसूचकाः॥

Verse 9

ते गणेशा महासत्त्वाः सर्वदेवेश्वरेश्वराः प्रणम्य देवं देवीं च इदं वचनम् अब्रुवन्

ते गणेशा महासत्त्वाः सर्वदेवेश्वरेश्वराः। प्रणम्य देवं देवीं च इदं वचनमब्रुवन्॥

Verse 10

भगवन्देवदेवेश त्रियंबक वृषध्वज किमर्थं च स्मृता देव आज्ञापय महाद्युते

भगवन् देवदेवेश त्र्यम्बक वृषध्वज । किमर्थं च स्मृता देव आज्ञापय महाद्युते ॥

Verse 11

किं सागराञ्शोषयामो यमं वा सह किङ्करैः हन्मो मृत्युसुतां मृत्युं पशुवद्धन्म पद्मजम्

किं सागराञ्शोषयामो यमं वा सह किङ्करैः । हन्मो मृत्युसुतां मृत्युं पशुवद्धन्म पद्मजम् ॥

Verse 12

बद्ध्वेन्द्रं सह देवैश् च सह विष्णुं च वायुना आनयामः सुसंक्रुद्धा दैत्यान्वा सह दानवैः

बद्ध्वेन्द्रं सह देवैश्च सह विष्णुं च वायुना । आनयामः सुसंक्रुद्धा दैत्यान्वा सह दानवैः ॥

Verse 13

कस्याद्य व्यसनं घोरं करिष्यामस्तवाज्ञया कस्य वाद्योत्सवो देव सर्वकामसमृद्धये

कस्याद्य व्यसनं घोरं करिष्यामस्तवाज्ञया । कस्य वाद्योत्सवो देव सर्वकामसमृद्धये ॥

Verse 14

तांस्तथावादिनः सर्वान् गणेशान् सर्वसंमतान् उवाच देवः सम्पूज्य कोटिकोटिशतान्प्रभुः

तांस्तथावादिनः सर्वान् गणेशान् सर्वसंमतान् । उवाच देवः सम्पूज्य कोटिकोटिशतान्प्रभुः ॥

Verse 15

शृणुध्वं यत्कृते यूयम् इहाहूता जगद्धिताः श्रुत्वा च प्रयतात्मानः कुरुध्वं तदशङ्किताः

शृणुध्वं यत्कृते यूयम् इहाहूता जगद्धिताः। श्रुत्वा च प्रयतात्मानः कुरुध्वं तदशङ्किताः॥

Verse 16

नन्दीश्वरो ऽयं पुत्रो नः सर्वेषामीश्वरेश्वरः विप्रो ऽयं नायकश्चैव सेनानीर् वः समृद्धिमान्

नन्दीश्वरोऽयं पुत्रो नः सर्वेषामीश्वरेश्वरः। विप्रोऽयं नायकश्चैव सेनानीर्वः समृद्धिमान्॥

Verse 17

तमिमं मम संदेशाद् यूयं सर्वे ऽपि संमताः सेनान्यम् अभिषिञ्चध्वं महायोगपतिं पतिम्

तमिमं मम संदेशाद् यूयं सर्वेऽपि संमताः। सेनान्यमभिषिञ्चध्वं महायोगपतिं पतिम्॥

Verse 18

एवमुक्ता भगवता गणपाः सर्व एव ते एवमस्त्विति संमन्त्र्य संभारानाहरंस्ततः

एवमुक्ता भगवता गणपाः सर्व एव ते। एवमस्त्विति संमन्त्र्य संभारानाहरंस्ततः॥

Verse 19

तस्य सर्वाश्रयं दिव्यं जांबूनदमयं शुभम् आसनं मेरुसंकाशं मनोहरम् उपाहरन्

तस्य सर्वाश्रयं दिव्यं जांबूनदमयं शुभम्। आसनं मेरुसंकाशं मनोहरमुपाहरन्॥

Verse 20

नैकस्तंभमयं चापि चामीकरवरप्रभम् मुक्तादामावलम्बं च मणिरत्नावभासितम्

नैकस्तम्भमयं दिव्यं चामीकरवरप्रभम्। मुक्तादामावलम्बं च मणिरत्नावभासितम्॥ एवं पतेर्लिङ्गं पश्यन्ति, यत् पाशून् मोक्षमार्गे नयति॥

Verse 21

स्तंभैश् च वैडूर्यमयैः किङ्किणीजालसंवृतम् चारुरत्नकसंयुक्तं मण्डपं विश्वतोमुखम्

स्तम्भैश्च वैडूर्यमयैः किङ्किणीजालसंवृतम्। चारुरत्नकसंयुक्तं मण्डपं विश्वतोमुखम्॥ सर्वव्यापिने पतेः समुचितं, यत्र पाशो मोक्षमार्गे प्रवर्तते॥

Verse 22

कृत्वा विन्यस्य तन्मध्ये तदासनवरं शुभम् तस्याग्रतः पादपीठं नीलवज्रावभासितम्

कृत्वा विन्यस्य तन्मध्ये तदासनवरं शुभम्। तस्याग्रतः पादपीठं नीलवज्रावभासितम्॥ दृढं दीप्तं च पूजार्हम्॥

Verse 23

चक्रुः पादप्रतिष्ठार्थं कलशौ चास्य पार्श्वगौ सम्पूर्णौ परमाम्भोभिर् अरविन्दावृताननौ

चक्रुः पादप्रतिष्ठार्थं कलशौ चास्य पार्श्वगौ। सम्पूर्णौ परमाम्भोभिर् अरविन्दावृताननौ॥

Verse 24

कलशानां सहस्रं तु सौवर्णं राजतं तथा ताम्रजं मृन्मयं चैव सर्वतीर्थाम्बुपूरितम्

कलशानां सहस्रं तु सौवर्णं राजतं तथा। ताम्रजं मृन्मयं चैव सर्वतीर्थाम्बुपूरितम्॥ शिवपूजार्थमर्पणीयम्॥

Verse 25

वासोयुगं तथा दिव्यं गन्धं दिव्यं तथैव च केयूरे कुण्डले चैव मुकुटं हारमेव च

दिव्यं वासोयुगं चैव दिव्यगन्धं तथैव च । केयूरे कुण्डले चैव मुकुटं हारमेव च ॥ लिङ्गार्चनाभिरत्या बद्धपशुं विमोचयन् पतिः समलङ्कृतो भवति ॥

Verse 26

छत्रं शतशलाकं च वालव्यजनमेव च दत्तं महात्मना तेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना

छत्रं शतशलाकं च वालव्यजनमेव च । दत्तं महात्मना तेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना ॥ शुभदानैः परं पतिं स पूजयामास ॥

Verse 27

शङ्खहाराङ्गगौरेण पृष्ठेनापि विराजितम् व्यजनं चन्द्रशुभ्रं च हेमदण्डं सुचामरम्

शङ्खहाराङ्गगौरेण पृष्ठेनापि विराजितम् । व्यजनं चन्द्रशुभ्रं च हेमदण्डं सुचामरम् ॥

Verse 28

ऐरावतः सुप्रतीको गजावेतौ सुपूजितौ मुकुटं काञ्चनं चैव निर्मितं विश्वकर्मणा

ऐरावतः सुप्रतीको गजावेतौ सुपूजितौ । मुकुटं काञ्चनं चैव निर्मितं विश्वकर्मणा ॥

Verse 29

कुण्डले चामले दिव्ये वज्रं चैव वरायुधम् जांबूनदमयं सूत्रं केयूरद्वयमेव च

कुण्डले चामले दिव्ये वज्रं चैव वरायुधम् । जांबूनदमयं सूत्रं केयूरद्वयमेव च ॥

Verse 30

सम्भाराणि तथान्यानि विविधानि बहून्यपि समन्तान् निन्युर् अव्यग्रा गणपा देवसंमताः

ततः देवसंमताः शिवगणपाः अव्यग्रचित्ताः समन्तात् विविधानि सम्भाराणि बहूनि चान्यानि साधनानि निन्युः।

Verse 31

ततो देवाश् च सेन्द्राश् च नारायणमुखास् तथा मुनयो भगवान्ब्रह्मा नवब्रह्माण एव च

ततो देवा इन्द्रसहिताः नारायणमुखाश्च मुनयः भगवान् ब्रह्मा नवब्रह्माणश्च सर्वे समागमन्।

Verse 32

देवैश् च लोकाः सर्वे ते ततो जग्मुर्मुदा युताः तेष्वागतेषु सर्वेषु भगवान्परमेश्वरः

ततो देवैः सह सर्वे लोकाः मुदा युताः तस्मात् जग्मुः। तेषु सर्वेष्वागतेषु भगवान् परमेश्वरः प्रादुरभवत्।

Verse 33

सर्वकार्यविधिं कर्तुम् आदिदेश पितामहम् पितामहो ऽपि भगवान् नियोगादेव तस्य तु

सर्वकार्यविधिं कर्तुम् भगवान् पितामहं आदिदेश। पितामहोऽपि तस्य नियोगादेव सर्वं चकार।

Verse 34

चकार सर्वं भगवान् अभिषेकं समाहितः अर्चयित्वा ततो ब्रह्मा स्वयमेवाभ्यषेचयत्

भगवान् समाहितः सर्वम् अभिषेकं चकार। ततः ब्रह्मा अर्चयित्वा स्वयमेव लिङ्गं अभ्यषेचयत्।

Verse 35

ततो विष्णुस्ततः शक्रो लोकपालास्तथैव च अभ्यषिञ्चन्त विधिवद् गणेन्द्रं शिवशासनात्

ततो विष्णुस्ततः शक्रो लोकपालास्तथैव च । शिवशासनात् विधिवद् गणेन्द्रम् अभ्यषिञ्चन् ॥

Verse 36

ऋषयस्तुष्टुवुश्चैव पिता महपुरोगमाः स्तुतवत्सु ततस्तेषु विष्णुः सर्वजगत्पतिः

ऋषयस्तुष्टुवुश्चैव पिता महपुरोगमाः । स्तुतवत्सु ततस्तेषु विष्णुः सर्वजगत्पतिः ॥

Verse 37

शिरस्यञ्जलिमादाय तुष्टाव च समाहितः प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा जयशब्दं चकार च

शिरस्यञ्जलिमादाय तुष्टाव च समाहितः । प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा जयशब्दं चकार च ॥

Verse 38

ततो गणाधिपाः सर्वे ततो देवास्ततो ऽसुराः एवं स्तुतश्चाभिषिक्तो देवैः सब्रह्मकैस्तदा

ततो गणाधिपाः सर्वे ततो देवास्ततोऽसुराः । एवं स्तुतश्चाभिषिक्तो देवैः सब्रह्मकैस्तदा ॥

Verse 39

उद्वाहश् च कृतस्तत्र नियोगात्परमेष्ठिनः मरुतां च सुता देवी सुयशाख्या बभूव या

उद्वाहश्च कृतस्तत्र नियोगात् परमेष्ठिनः । मरुतां च सुता देवी सुयशाख्या बभूव या ॥

Verse 40

लब्धं शशिप्रभं छत्रं तया तत्र विभूषितम् चामरे चामरासक्तहस्ताग्रैः स्त्रीगणैर्युता

तत्र सा नवलब्धेन शशिप्रभेण छत्रेण विभूषिता, चामरासक्तहस्ताग्रैः स्त्रीगणैः परिवृता बभूव।

Verse 41

सिंहासनं च परमं तया चाधिष्ठितं मया अलंकृता महालक्ष्म्या मुकुटाद्यैः सुभूषणैः

परमं सिंहासनं तत्र, तया सह मया चाधिष्ठितम्; महालक्ष्म्या मुकुटादिभिः शुभभूषणैः अलंकृता।

Verse 42

लब्धो हारश् च परमो देव्याः कण्ठगतस् तथा वृषेन्द्रश् च सितो नागः सिंहः सिंहध्वजस् तथा

परमो हारो लब्धो देव्याः कण्ठे निवेशितः; वृषेन्द्रः श्वेतनागः सिंहः सिंहध्वजश्च प्रादुरभवन्।

Verse 43

रथश् च हेमच्छत्रं च चन्द्रबिंबसमप्रभम् अद्यापि सदृशः कश्चिन् मया नास्ति विभुः क्वचित्

रथश्च हेमच्छत्रं च चन्द्रबिम्बसमप्रभम्; अद्यापि मया सदृशः कश्चिद् विभुः क्वचित् नास्ति।

Verse 44

सान्वयं च गृहीत्वेशस् तथा संबन्धिबान्धवैः आरुह्य वृषमीशानो मया देव्या गतः शिवः

ईशः सान्वयं गृहीत्वा सम्बन्धिबान्धवैः सह; वृषमारुह्य ईशानो मया देव्या सह शिवो गतः।

Verse 45

तदा देवीं भवं दृष्ट्वा मया च प्रार्थयन् गणैः मुनिदेवर्षयः सिद्धा आज्ञां पाशुपतीं द्विजाः

तदा देवीं भवं दृष्ट्वा मया च गणैः सह प्रार्थितौ। मुनयः देवर्षयः सिद्धा द्विजाश्च सर्वे पाशुपतीम् आज्ञां याचन्ति स्म॥

Verse 46

अथाज्ञां प्रददौ तेषाम् अर्हाणाम् आज्ञया विभोः नन्दिको नगजाभर्तुस् तेषां पाशुपतीं शुभाम्

अथ विभोः आज्ञया नन्दिकः तेषाम् अर्हाणाम् पाशुपतीं शुभाम् आज्ञां प्रददौ, नगजाभर्तुः प्रभोः॥

Verse 47

तस्माद्धि मुनयो लब्ध्वा तदाज्ञां मुनिपुङ्गवात् भवभक्तास्तदा चासंस् तस्मादेवं समर्चयेत्

तस्माद्धि मुनयः तदाज्ञां मुनिपुङ्गवात् लब्ध्वा भवभक्ताः अभवन्। तस्मादेवं समर्चयेत्॥

Verse 48

नमस्कारविहीनस्तु नाम उद्गिरयेद्भवे ब्रह्मघ्नदशसंतुल्यं तस्य पापं गरीयसम्

नमस्कारविहीनः तु यो भवे नाम उद्गिरयेत्, तस्य पापं गरीयः स्यात् ब्रह्मघ्नदशसंतुल्यम्॥

Verse 49

तस्मात्सर्वप्रकारेण नमस्कारादिमुच्चरेत् आदौ कुर्यान्नमस्कारं तदन्ते शिवतां व्रजेत्

तस्मात् सर्वप्रकारेण नमस्कारादि मुच्चरेत्। आदौ कुर्यान् नमस्कारं, तदन्ते शिवतां व्रजेत्॥